Prapremiera ”Matek Chersonia” Maxima Kolomiietsa w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej

”Matki Chersonia”

 to przejmująca opowieść inspirowana prawdziwą historią ukraińskich matek, które wyruszyły w skrajnie niebezpieczną podróż, by odnaleźć i odzyskać swoje uprowadzone dzieci. Spektakl powstał na zamówienie i w koprodukcji Metropolitan Opera w Nowym Jorku i Teatru Wielkiego - Opery Narodowej w Warszawie.

Za kierownictwo muzyczne warszawskiej premiery odpowiada Keri-Lynn Wilson, kanadyjska dyrygentka ukraińskiego pochodzenia i współzałożycielka Ukrainian Freedom Orchestra. Reżyserię powierzono Barbarze Wysockiej, a za scenografię odpowiada Barbara Hanicka.

W spektaklu wykorzystano materiały dokumentalne, dzięki którym osobiste doświadczenie bohaterek zyskuje kontekst historyczny.

- ”Matki Chersonia” nazywam dokumentalną operą drogi. Mimo że punktem wyjścia są tu prawdziwe wydarzenia, ważne jest wzniesienie się ponad dokument, na poziom doświadczenia uniwersalnego, niemal mitycznego - matki szukającej utraconego dziecka. To także rewers wojny - zamiast walczących mężczyzn w centrum są zwykłe kobiety, owładnięte lękiem o swoje dzieci i gotowe dla nich podjąć każde ryzyko. Zbiorowym bohaterem opery jest społeczność Chersonia, z której wyłaniają się trzy protagonistki prowadzące nas przez tę podróż - powiedziała Barbara Wysocka - Dokumentalność nie oznacza jednak realizmu inscenizacyjnego. Podróżujące kobiety na każdej granicy poddawane są przemocy. Musimy pokazać emocje, cele, dążenia, ale też opresję, manipulację, potworność propagandy i zakłamanej edukacji tych dzieci - to wszystko wymaga bardzo precyzyjnej formy scenicznej - wskazała.

”Matki Chersonia” to poruszająca opera o wojnie, tragedii rodzin i determinacji matek, które próbują odzyskać swoje dzieci wywiezione podstępem z okupowanego Chersonia. Punktem wyjścia jest historia dwóch kobiet: Kateryny i Daszy, których córki trafiają na letni obóz na Krymie. To, co miało być wjazdem wakacyjnym, okazuje się pułapką. Dzieci zostają odcięte od rodzin, są poddawane indoktrynacji, a ich powrót do domu staje się coraz mniej realny. Gdy kobiety dowiadują się, że ich dzieci mogą zostać wywiezione w głąb kraju i oddane rosyjskim rodzinom do adopcji, podejmują ryzykowną podróż na Krym. Aby ominąć strefę działań wojennych, przemierzają niemal pięć tysięcy kilometrów przez Polskę, Białoruś i Rosję. Ich podróż staje się symbolem determinacji i walki matek o odebrane im dzieci.

- Antyczne i prawdziwe bohaterki, jak Polki, którym podczas II wojny światowej odebrano dzieci w ramach działalności Lebensborn, a także setki kobiet zamieszkujących różne czasy i części świata doświadczyły ekstremalnego okrucieństwa. (…) Ta opowieść niesie w sobie echa wszystkich poprzednich. Ten sam ból, tę samą bezkresną rozpacz, tę samą bezsilność wobec bezsensownego bestialstwa. Powielają się w niej losy Demeter, Hekabe i rzeczywistych kobiet, których nazwiska przepadły w odmętach historii - powiedział Boris Kudlićka, dyrektor Teatru Wielkiego - Opery Narodowej.

Muzykę do opery ”Matki Chersonia” napisał ukraiński kompozytor Maxim Kolomiiets. Twórcą libretta jest amerykański dramatopisarz George Brant, autor m.in. libretta do opery ”Grounded”.

W premierowej obsadzie wystąpią Izabela Matuła jako Kateryna, Hanna Sosnowska-Bill jako Lilia, Kamila Dutkowska jako Dasza, Weronika Wojtkowska jako Ołena, Elissa Pfaender jako Tetiana Borysowa, Małgorzata Walewska jako Olha oraz Jadwiga Postrożna jako Halyna. Na scenie usłyszymy Chór i Orkiestra Teatru Wielkiego - Opery Narodowej oraz Chór dziecięcy ”Artos” im. Władysława Skoraczewskiego.

Warszawska prapremiera 16 października będzie pierwszym etapem międzynarodowej drogi tego dzieła. W kwietniu 2028 opera zostanie zaprezentowana w Nowym Jorku na scenie Metropolitan Opera.

Maxim Kolomiiets ”Matki Chersonia”, libretto: George Brant

Opera w dwóch aktach

Prapremiera: 16 października 2026, godz. 19.00

Teatr Wielki - Opera Narodowa, Sala Moniuszki

Oryginalna angielska wersja językowa z polskimi i angielskimi napisami

Koprodukcja: Metropolitan Opera, Nowy Jork

Kolejne spektakle: 18, 23, 25 i 27 października 2026 roku

Realizatorzy

Dyrygent - Keri-Lynn Wilson

Reżyseria - Barbara Wysocka

Scenografia - Barbar Hanicka

Kostiumy - Julia Kornacka

Światła - Marc Heinz

Projekcje - Barbara Wysocka, Artur Sienicki

Ruch sceniczny - Alisa Makarenko

Dramaturg - Paul Cremo

Przygotowanie chóru - Łukasz Hermanowicz

Przygotowanie chóru dziecięcego - Danuta Chmurska

Casting director - Dominik Licht

Konsultant ds. obsad - Izabela Kłosińska, Tomasz Konieczny

Obsada

Kateryna - Izabela Matuła

Lilia - Hanna Sosnowska-Bill

Dasza - Kamila Dutkowska

Ołena - Weronika Wojtkowska

Tetiana Borysowa - Elissa Pfaender

Olha - Małgorzata Walewska

Halyna - Jadwiga Postrożna

Witalij - Andrei Bondarenko

Z-ca pełnomocniczki ds. praw dziecka - Marcel Orłowski

Maria - Katarzyna Wietrzny

Organizator misji ratunkowej - Tomasz Rak

Kierowca autobusu - Ólafur Sigurdarson

Kierownik obozu - Tadeusz Szlenkier

Kostia - Adrian Domarecki

Opiekun Pierwszy - Valerii Zadorozhnyi

Opiekun Drugi - Przemysław Cierzniewski

Białoruski pogranicznik - Wojciech Parchem

Białoruski kontroler - Tomasz Madej

Rosyjski pogranicznik - Rafał Żurek

Wartownik obozowy - Paweł Trojak