90 lat Muzeum Warszawy. Zwiedzający zajrzą tam, gdzie zwykle nie ma wstępu

19 czerwca 2026 roku rozpocznie się jubileuszowy projekt "90/90. Dookoła muzeum”, przygotowany z okazji 90. rocznicy powstania Muzeum Warszawy. Do 1 lutego 2027 roku publiczność będzie mogła poznawać historię instytucji poprzez 90 obiektów i opowieści związanych z jej codziennym funkcjonowaniem.

Twórcy projektu postanowili odejść od klasycznej narracji jubileuszowej. Zamiast prezentować wyłącznie najcenniejsze eksponaty, pokażą również rzeczy, które na co dzień pozostają niewidoczne dla zwiedzających, choć są niezbędne w pracy muzeum.

Posłuchaj audycji w Trójce:

• Dobrze Zaprojektowane: Muzeum Igora Mitoraja w Pietrasancie
• Dobrze Zaprojektowane: Muzeum Palestyny na Zachodnim Brzegu

90 przedmiotów opowiada historię

Wśród jubileuszowych "bohaterów” znajdą się zarówno cenne muzealia, jak i przedmioty użytkowe. Zwiedzający zobaczą między innymi konewkę służącą do utrzymywania odpowiedniego poziomu wilgotności na wystawach, ręczny licznik odwiedzających używany przez opiekunów ekspozycji czy specjalną tkaninę chroniącą zabytkowe srebra przed ciemnieniem.

Jak podkreślają kuratorki projektu, wybór obiektów powstawał przy udziale całego zespołu Muzeum Warszawy. Każdy z nich ma opowiadać o innym aspekcie działalności instytucji - czasem poważnie, a czasem z przymrużeniem oka.

W jubileuszowej opowieści znajdzie się także miejsce dla architektury, detali wyposażenia oraz mniej oczywistych śladów muzealnej codzienności.

Ludzie, którzy tworzyli muzeum

Projekt nie ogranicza się jednak do przedmiotów. "90/90” jest również opowieścią o osobach związanych z Muzeum Warszawy na przestrzeni niemal dziewięciu dekad. Przypomniane zostaną sylwetki pracowników, którzy współtworzyli instytucję od czasów powojennych po współczesność.

Wśród nich znalazła się między innymi Helena Wrona, pierwsza muzealna woźna, a także profesor Janusz Durko, wieloletni dyrektor muzeum. Jednym z eksponatów będzie jego słynne biurko. 

Psy, zapachy i muzealne sekrety

Jubileuszowa wystawa odsłoni również bardziej nieformalną stronę funkcjonowania muzeum. W projekcie pojawią się muzealne psy, które od lat towarzyszą pracownikom podczas codziennych obowiązków. Twórcy projektu postanowili także zwrócić uwagę na doświadczenia zmysłowe. Jednym z nietypowych "eksponatów” będzie charakterystyczny zapach muzeum - mieszanka aromatu drewna, wosku, kurzu i pasty do podłóg, przywołująca wspomnienia dawnych wnętrz oraz szkolnych wycieczek.

Ważną częścią projektu będzie możliwość zajrzenia do miejsc na co dzień niedostępnych dla publiczności. Zwiedzający poznają funkcjonowanie magazynów i pracowni konserwatorskich oraz dowiedzą się, jak wygląda zaplecze jednej z największych instytucji muzealnych w Warszawie.

Organizatorzy zapowiadają również odkrywanie mniej znanych zakątków muzeum. W programie znalazły się opowieści o ukrytych przejściach, korytarzach i przestrzeniach znajdujących się pomiędzy historycznymi kamienicami przy Rynku Starego Miasta.

Nie wszystkie historie zostaną ujawnione od razu. Część opowieści będzie odsłaniana stopniowo, zachęcając publiczność do kolejnych odwiedzin i odkrywania następnych warstw muzealnej narracji.

Jubileusz rozpisany na wiele miesięcy

Muzeum Warszawy powstało w 1936 roku jako Muzeum Dawnej Warszawy. Po zniszczeniach II wojny światowej zostało odbudowane i do dziś dokumentuje historię stolicy. Obecnie obejmuje jedenaście kamienic przy Rynku Starego Miasta oraz osiem oddziałów, które również włączą się w jubileuszowy projekt.

„90/90. Dookoła muzeum” będzie rozwijane etapami. Pierwsze 30 opowieści zostanie udostępnionych 19 czerwca, kolejne 28 sierpnia, a pełna odsłona projektu pojawi się 6 listopada 2026 roku. Wydarzeniu towarzyszyć będą oprowadzania, spotkania i działania edukacyjne dla różnych grup odbiorców.