Kobiety bez twarzy. Ewa Juszkiewicz w madryckim muzeum Thyssen-Bornemisza
Polska malarka Ewa Juszkiewicz została bohaterką indywidualnej wystawy w madryckim Muzeum Thyssen-Bornemisza. Ekspozycja, otwarta 26 maja 2026 roku, prezentuje ponad dwadzieścia obrazów artystki. Juszkiewicz interpretuje na nowo tradycję europejskiego portretu kobiecego. To pierwsza solowa muzealna prezentacja jej twórczości na tak dużą skalę.
Ewa Juszkiewicz na otwarciu wystawy swych prac w Muzeum Thyssen Bornemisza w Madrycie
Foto: Daniel Gonzalez/PAP/EPA
W ostatnich latach twórczość Ewy Juszkiewicz coraz mocniej zaznacza swoją obecność na międzynarodowej scenie sztuki. Jej obrazy trafiają do prestiżowych kolekcji, osiągają wysokie ceny na aukcjach i pojawiają się w najważniejszych instytucjach sztuki współczesnej. Wystawa w madryckim muzeum Thyssen-Bornemisza stanowi kolejny etap tej drogi i jednocześnie jeden z najważniejszych momentów w karierze polskiej artystki.
Posłuchaj audycji w Trójce:
Dwadzieścia prac z ostatnich kilkunastu lat
Ekspozycja obejmuje ponad dwadzieścia prac powstałych między 2013 rokiem a współczesnością, w tym także obrazy stworzone specjalnie z myślą o tej prezentacji. Wystawę można oglądać od 26 maja do 6 września 2026 roku.
Juszkiewicz od lat pracuje z tradycją europejskiego malarstwa portretowego XVIII i XIX wieku. Punktem wyjścia dla jej obrazów są często historyczne przedstawienia kobiet: eleganckich arystokratek, mieszczanek czy dam z dawnych epok. Artystka zachowuje klasyczne pozy, kostiumy i kompozycje, ale jednocześnie radykalnie ingeruje w najważniejszy element portretu: twarz.
To właśnie twarze jej bohaterek znikają pod warstwami włosów, tkanin, kwiatów, owoców czy fantazyjnych organicznych form. W efekcie portrety stają się jednocześnie znajome i niepokojące. Z jednej strony przypominają obrazy dawnych mistrzów, z drugiej wymykają się tradycyjnemu sposobowi patrzenia na malarskie wizerunki kobiet.
Juszkiewicz rozmawia z historycznymy wzorcami kobiecości
Kuratorzy wystawy podkreślają, że artystka podejmuje krytyczny dialog z historycznymi wyobrażeniami kobiecego piękna oraz sposobami przedstawiania kobiet w europejskiej historii sztuki. Sama Juszkiewicz mówiła podczas prezentacji wystawy, że interesuje ją deformowanie klasycznych figur po to, by zakwestionować utrwalone wzorce kobiecości.
Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów twórczości Juszkiewicz pozostaje napięcie pomiędzy akademicką techniką malarską a surrealistycznym gestem deformacji. Jej obrazy są malowane z niezwykłą precyzją – faktury tkanin, światło czy detale kostiumów przywodzą na myśl dawnych mistrzów europejskiego malarstwa.
Jednocześnie pojawiające się w miejscu twarzy splątane fryzury, rośliny czy martwe natury całkowicie zmieniają charakter tych przedstawień. Historyczny portret zamienia się w coś pomiędzy snem, maską i wizualną zagadką.
Wystawa Ewy Juszkiewicz w Muzeum Thyssen Bornemisza w Madrycie Odniesienia do surrealizmu
W opisach wystawy często powraca także odniesienie do surrealizmu. Twórczość Juszkiewicz wykorzystuje bowiem strategie charakterystyczne dla tego nurtu: zestawianie elementów realistycznych z absurdalnymi, deformację ludzkiego ciała czy budowanie atmosfery niepokoju. Jednocześnie artystka nie odcina się od historii malarstwa, lecz świadomie prowadzi z nią dialog.
Wystawa w madryckim muzeum ma dodatkowy wymiar właśnie dzięki miejscu, w którym została pokazana. Museo Nacional Thyssen-Bornemisza posiada jedną z najważniejszych kolekcji europejskiego malarstwa – od dawnych mistrzów po sztukę nowoczesną. Obrazy Juszkiewicz funkcjonują więc w bezpośrednim sąsiedztwie dzieł, do których formalnie i symbolicznie nawiązują.
Sama artystka podkreślała, że muzeum Thyssena od lat pozostaje jednym z jej ulubionych miejsc związanych ze sztuką. Możliwość pokazania własnych prac w otoczeniu klasycznego malarstwa określiła jako wyjątkowe doświadczenie.
Juszkiewicz wśród nawiększych polskich współczesnych artystek
Ewa Juszkiewicz urodziła się w 1984 roku w Gdańsku i należy dziś do grona najbardziej rozpoznawalnych polskich artystek współczesnych. Jej prace prezentowano m.in. w Brooklyn Museum, Centre Pompidou-Metz czy Musée d’Art Moderne de Paris. Obrazy Juszkiewicz znajdują się również w międzynarodowych kolekcjach muzealnych.
W ostatnich latach o artystce zrobiło się głośno także poza światem muzeów: jej obrazy osiągały wysokie wyniki aukcyjne, a charakterystyczny język wizualny zwrócił uwagę świata mody. Jednak wystawa w Madrycie pokazuje przede wszystkim, że twórczość Juszkiewicz coraz mocniej wpisuje się w międzynarodową debatę dotyczącą reprezentacji kobiet, historii sztuki i współczesnego malarstwa figuratywnego.