Czerwiec 76 zaczął się od kobiet. Radom przygotowuje się do obchodów rocznicy
Radom przygotowuje się do obchodów rocznicy Czerwca 76. W programie są m.in. wystawy, projekcje filmów i warsztaty, których uczestnicy w specjalnie zaaranżowanej w muzealnych podziemiach tajnej drukarni poznają realia działalności opozycyjnej w czasach PRL.
Demonstranci przed budynkiem KW PZPR w Radomiu 25.06.1976r.
Foto: PAP/reprodukcja
W przygotowanie obchodów radomskiego Czerwca 76 włączyło się muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. W programie są wydarzenia kulturalne edukacyjne i artystyczne. – Ich wspólnym mianownikiem jest idea wolności, rozumianej zarówno jako fundamentalna wartość społeczna, jak i nieodzowny element twórczości artystycznej – podkreślili organizatorzy.
Posłuchaj audycji w Trójce:
- Kiran Desai o powieści "Samotność Sonii i Sunny'ego" we "Wszystkich książkach świata"
- Ziemowit Szczerek o książce "Baciary z piekła rodem" w "Pliku tekstowym"
"Głód wolności. Radomski bunt. Czerwiec 1976”
Centralnym punktem obchodów będzie wystawa "Głód wolności. Radomski bunt. Czerwiec 1976”, prezentowana od 12 czerwca do 31 października. Organizatorzy ekspozycji wskazują, że wystawa wychodzi poza tradycyjną narrację historyczną i podejmuje próbę pokazania kulturowych oraz artystycznych konsekwencji robotniczego protestu. W przestrzeni wystawienniczej zaprezentowanych zostanie około 70 prac ponad 40 artystów, m.in. bezpośrednio odnoszący się do wydarzeń czerwcowych obraz "Podróże autostopem” Edwarda Dwurnika. Zobaczyć będzie można także grafiki, plakaty, rzeźby, ilustracje oraz okładki pierwszych wydawnictw podziemnych.
"Krótki dzień pracy” Krzysztofa Kieślowskiego
Dokładnie w 50. rocznicę protestu robotniczego - 25 czerwca - na dziedzińcu muzeum odbędzie się plenerowa projekcja filmu "Krótki dzień pracy” w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego. Powstała w 1981 r. produkcja oparta na reportażu Hanny Krall "Widok z okna na pierwszym piętrze”, przedstawia wydarzenia radomskiego Czerwca ‘76 z perspektywy I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Film nigdy nie miał swojej premiery kinowej, była to produkcja telewizyjna
Integralną częścią obchodów będą warsztaty edukacyjne "Zaczęło się w Radomiu”. W specjalnie zaaranżowanej w muzealnych podziemiach "tajnej drukarni” uczestnicy poznają realia działalności opozycyjnej w czasach PRL. Po zwiedzeniu wystawy "Głód wolności. Radomski bunt. Czerwiec 1976” będą mogli samodzielnie wykonać pamiątkowe koszulki z emblematami i hasłami nawiązującymi do wydarzeń Czerwca ’76.
Wystawa poświęcona Andrzejowi Wajdzie
Częścią rocznicowych obchodów będzie także wystawa poświęcona Andrzejowi Wajdzie. Ekspozycja, której otwarcie zaplanowano na 9 października, pokaże związki reżysera z Radomiem i jego drogę artystyczną na przestrzeni siedmiu dekad twórczości. Wśród najcenniejszych eksponatów znajdą się prace plastyczne Wajdy ze zbiorów radomskiego muzeum, plakaty filmowe, wydawnictwa, a także pamiątka rodzinna – szabla ojca reżysera, kapitana Jakuba Wajdy.
Według IPN 25 czerwca 1976 r. na ulicach Radomia demonstrowało nawet 25 tys. ludzi. Protesty zaczęły się w Zakładach Metalowych im. generała Waltera. Pierwsze pracę przerwały kobiety, później do protestu dołączyli mężczyźni, następnie demonstranci wyszli na ulice. Tłum robotników domagał się cofnięcia podwyżek cen żywności. Demonstranci wtargnęli do budynku KW PZPR, który następnie podpalono.
Komunistyczne władze do Radomia skierowały specjalne oddziały milicji z Warszawy, Łodzi, Kielc i Lublina oraz Wyższej Szkoły Oficerskiej MO w Szczytnie. Mundurowi używali siły, pałkami, armatkami wodnymi i gazami łzawiącymi rozpędzali demonstrantów. Zatrzymanych przewożono do komend MO i aresztów, gdzie byli bici i przechodzili przez tzw. ścieżki zdrowia, które stały się symbolem Czerwca '76.