Misja Artemis II - początek nowej ery misji księżycowych i kosmicznych

Wideoklip przygotowany przez NASA to nie tylko zwiastun misji Artemis II, ale czegoś znacznie większego. To wizualna zapowiedź powrotu człowieka w przestrzeń, która przez dekady pozostawała poza jego zasięgiem - na Księżyc. To nie tylko zapowiedź tego lotu, który sam w sobie jest czymś niezwykłym, ale zarazem symboliczny powrót do marzeń o eksploracji kosmosu. Tym razem z myślą o stałej obecności poza Ziemią.

Artemis II - załogowy powrót na orbitę Księżyca

Misja Artemis II jest pierwszym od ponad 50 lat załogowym lotem w kierunku Księżyca. Czteroosobowa załoga leci statkiem Orion wyniesionym przez rakietę Space Launch System. Nie przewidziano lądowania: astronauci okrążą Księżyc i wrócą na Ziemię, testując wszystkie kluczowe systemy w realnych warunkach.

W skład załogi wchodzą Reid Wiseman (dowódcą misji, odpowiada za całość operacji i bezpieczeństwo lotu), Victor Glover (pilot, wspiera dowódcę w prowadzeniu statku i obsłudze systemów), Christina Koch (specjalistka misji, odpowiada za eksperymenty i operacje pokładowe, rekordzistka pod względem długości pojedynczego lotu kobiety w kosmosie), Jeremy Hansen (członek załogi, Kanadyjczyk, pierwszy nie-Amerykanin w misji załogowej w okolice Księżyca)

Skład załogi odzwierciedla zmieniający się charakter eksploracji kosmosu: bardziej międzynarodowy i inkluzywny niż w czasach Apollo. W Artemis II lecą trzy osoby z USA (dwóch mężczyzn i jedna kobieta) oraz jeden mężczyzna z Kanady, co symbolicznie otwiera nowy etap współpracy w podboju kosmosu.

Przebieg lotu Artemis II - od startu do powrotu na Ziemię

Najważniejszym celem Artemis II jest sprawdzenie, jak nowy sprzęt i załoga radzą sobie w przestrzeni głębokiego kosmosu. NASA zwraca uwagę na bezpieczeństwo, komunikację i zdolność do długotrwałego przebywania poza niską orbitą Ziemi. To etap, bez którego nie byłoby możliwe kolejne lądowanie na Księżycu.

Lot Artemis II potrwa około 10 dni i będzie pierwszym załogowym testem całego systemu - od startu po wodowanie. Rakieta Space Launch System wystartowała z Przylądka Canaveral, wynosząc statek Orion na orbitę okołoziemską. Tam załoga sprawdzi kluczowe systemy statku, w tym napęd, nawigację i łączność.

Orion dwukrotnie okrąży Ziemię, by pod koniec drugiej pętli wykonać manewr TLI (Trans-Lunar Injection), który skieruje go w stronę Księżyca. Po kilku dniach lotu statek dotrze do naszego satelity i okrąży go. Przeleci nad ciemną stroną Księżyca (tą niewidoczną z Ziemi), oddalając się nawet na ponad 370 tys. km od naszej planety po czym ruszy w drogę powrotną. Przelatująca. Trajektoria tzw. swobodnego powrotu zapewni, że w razie problemów kapsuła automatycznie wróci w kierunku Ziemi.

W drodze powrotnej załoga przeprowadzi kolejne testy systemów, a kluczowym momentem będzie wejście w ziemską atmosferę z prędkością około 40 tys. km/h. Orion wykorzysta specjalny profil „skoku” (skip re-entry), by zmniejszyć przeciążenia i precyzyjnie trafić w miejsce wodowania na Oceanie Spokojnym.

Program Artemis – kolejne etapy powrotu człowieka na Księżyc

Program Artemis został zaplanowany jako wieloletni, wieloetapowy proces, którego celem nie jest jednorazowe lądowanie, lecz przygotowanie warunków i umożliwienie trwałej obecność człowieka na Księżycu. Księżycowa baza ma stać się także swoistą stacją przesiadkową dla misji ruszających na Marsa. Każdy etap programu Artemis pełni jasno określoną funkcję - od testów technologii po budowę infrastruktury poza Ziemią.

Artemis I - lot bezzałogowy (zrealizowany)

Pierwsza misja programu, która odbyła się w roku 2022, miała charakter testowy. Bezzałogowy statek Orion okrążył Księżyc i wrócił na Ziemię, sprawdzając działanie rakiety Space Launch System oraz systemów kapsuły. Był to kluczowy krok, który potwierdził, że nowa architektura lotów księżycowych sprawdza się w praktyce.

Artemis II - pierwszy lot załogowy

To kolejna, już czteroosobowa misja, która ma okrążyć Księżyc i wrócić na Ziemię. To etap przejściowy - bez lądowania, ale też jego celem jest wszechstronne przetestowane wszystkich systemów w warunkach rzeczywistych, z ludźmi. Artemis II ma potwierdzić absolutną sprawność technologii i procedur oraz ich gotowość do bardziej wymagających operacji.

Artemis III - kolejne testy zamiast lądowania

Pierwotnie to właśnie misja Artemis III, której start był przewidziany na połowę 2027 roku, miała być tą, która wyląduje na Księżycu. Jednak ogłoszona 27 lutego br. decyzja NASA wszystko zmienia: misja Artemis III została przekształcona w kolejny lot testowy. Zadaniem załogi będą złożone testy manewrów na niskiej orbicie okołoziemskiej (low Earth orbit - LEO), operacje zbliżania i dokowania z lądownikami SpaceX i Blue Origin. Mają być także testowane w warunkach rzeczywistego lotu nowe kombinezony kosmiczne xEVA oraz systemy podtrzymywania życia.

Artemis IV - lądowanie na Księżycu

W kontekście ogłoszonych 27 lutego zmian w programie Artemis, to właśnie misja Artemis IV będzie tą, która ma wylądować na ziemskim satelicie. I przypieczętować plan powrotu ludzi na Księżyc. Ostrożne szacowania mówią o połowie roku 2028, jako przybliżonej dacie, kiedy ma się odbyć załogowe lądowanie na biegunie południowym Księżyca.

Księżyc jako przystanek w drodze na Marsa

Po lądowaniu na Księżycu program Artemis ma przejść w fazę długofalową. Jej celem jest wykorzystanie Księżyca jako poligonu doświadczalnego dla misji międzyplanetarnych. Kolejne misje mają obejmować montaż pierwszych elementów stacji orbitalnej Gateway, która będzie krążyć wokół Księżyca i służyć jako punkt przesiadkowy dla kolejnych misji. Testowane będą technologie podtrzymywania życia, produkcji paliwa czy budowy habitatów. W tym sensie Artemis nie kończy się na Księżycu - to dopiero początek większej strategii eksploracji Układu Słonecznego.

 

Piotr Radecki