"Prawda się obroni". Adam Maternik ze Stowarzyszenia Demagog w Trójce

Demagog to pierwsza polska organizacja factcheckingowa. Od 2014 roku organizacja weryfikuje wypowiedzi polityków, sprawdza obietnice wyborcze. Agnieszka Szydłowska w "Rozmowie w Trójce" gości dziś Adama Maternika ze Stowarzyszenia Demagog.

Demagog walczy z fałszywymi informacjami i dezinformacją

Misją Demagoga jest walka z fałszywymi informacjami i dezinformacją oraz dostarczanie obywatelom rzetelnych, bezstronnych i sprawdzonych informacji. 

Według definicji demagogia to manipulowanie opinią publiczną w celu zdobycia poparcia. Pojęcie wywodzi się ze starożytnej Grecji, gdzie termin odnosił się do doskonałych mówców potrafiących wpływać na decyzje zgromadzenia. Współcześnie demagogia jest rozumiana jako forma manipulacji, wykorzystywana w polityce i mediach do pozyskiwania poparcia, często kosztem prawdy i rzetelności.

"Wierzymy, że prawda się obroni"

Żyjemy w erze post-prawdy, gdzie emocje i manipulowanie informacją niekiedy są ważniejsze od samej prawdy. 

- Wierzymy, że prawda może się obronić, choć komunikacja oparta na faktach jest trudniejsza do przyswojenia. W dobie mediów społecznościowych nie jest tak interesująca i przykuwająca odwagę - mówi Adam Maternik, zastępca szefa Działu Factcheckingu Politycznego ze Stowarzyszenia Demagog.

Dane, które podaje Demagog, stały się łakomym kąskiem dla polityków. - Było to widoczne zwłaszcza podczas ostatniej kampanii wyborczej, gdy obaj główni kandydaci posługiwali się naszymi danymi. Nie ma zgody na wykorzystanie prac Demagoga w walce politcznej - podkreśla rozmówca Agnieszki Szydłowskiej. 

Adam Maternik podkreśla, że jest wiele osób, które chcą zwracać uwagę na fakty i są zmęczone tym, w jaki sposób politycy się komunikują.

Demagog sprawdza informacje u źródeł

Manipulacja jest najtrudniej wytłumaczalna z perspektywy czytelnika. Można wykorzystać prawdziwe dane, ale pokazać tylko wycinek rzeczywistości i wykorzystać je w innym kontekście.

- Jakie są nasze narzędzia? Sprawdzamy i weryfikujemy informacje u źródeł, korzystamy z komentarzy ekspertów, czasami kontaktujemy się z zagraniczną redakcją. Staramy sie korzystać z co najmniej dwóch źródeł, które potwierdzają lub zaprzeczają konkretnej tezie - wylicza Adam Maternik.

Factchecking powinien być podstawowym narzędziem pracy dziennikarzy.

Ale przestrzenią do manipulacji jest nie tylko polityka, to także tematy związane na przykład z klimatem i szczepionkami. 

Demagog zaprasza do kontaktu: mamy specjalny formularz

Wśród tematów z ostatnich dni, którymi zamował się Demagog są m.in.: komary Billa Gatesa, dotacje KPO z funduszu HoReCa, czy wygenerowane przez AI zdjęcie skrzypka z Auschwitz ze stworzoną wokół tego nieprawdziwą historią.

Gośc Trójki podkreśla, że na stronie Demagoga jest specjalny formularz, gdzie mozna przesłać link z informacjami do weryfikacji.

- Zakres, czym się zajmujemy jest bardzo szeroki, te tematy mogą być szkodliwe społeczne, zwłaszcza medyczne - wyjaśnia Maternik. - Wybiera się szczątkowe dane i pokazuje w innym kontekście. Wyciąga się sensacyjną informację, bez zrozumienia kontekstu.

- W Demagogu będziemy walczyć, by ludzie mieli dostęp do pełnej informacji - podsumowuje rozmówca.

Izabela Dudkiewicz