Zmiany w prawie pracy: nowa definicja mobbingu, większa ochrona pracowników

Sprawcą mobbingu może być przełożony, współpracownik, podwładny - niezależnie od rodzaju umowy, na podstawie której jest zatrudniony. To może być pojedyncza osoba lub grupa osób. 

Co może nosić znamiona mobbingu, a co nie?

- Katalog zachowań, które mogą stanowić przejawy mobbingu jest otwarty i nie ma już obowiązku wykazania skutku psychicznego, na przykład poczucia poniżenia albo izolacji od zespołu - tłumaczyła Polskiej Agencji Prasowej adw. Dorota Dudek z Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego. - Za mobbing uznaje się zachowania opisane w Kodeksie pracy, nawet jeśli ich celem nie było uporczywe nękanie - dodała ekspertka. To oznacza, że sprawca nie musi mieć takich intencji.

- Mobbingiem nie jest za to uzasadniona, wyrażona we właściwej formie krytyka czy rozliczenie z powierzonej pracy - wyjaśniła adw. Dorota Dudek. - Czym innym jest egzekwowanie wykonania poleceń służbowych, a czym innym regularne wyśmiewanie pracownika na forum i przypisywanie mu niekompetencji - zaznaczyła ekspertka i podała przykład. - W Polskim Towarzystwie Prawa Antydyskryminacyjnego mieliśmy przypadek, w którym pracodawca siedział za pracownikiem przez osiem godzin i obserwował każdy jego ruch. Takie zachowania noszą znamiona nękania psychicznego - podkreśliła.

Kto ma udowodnić mobbing?

Nadal to ofiara jest odpowiedzialna za przedstawienie dowodów i wykazanie mobbingu przed sądem. Nie musi już jednak udowadniać rozstroju zdrowia, czyli fizycznych i psychicznych skutków sytuacji, w jakiej się znalazła.

Każdy przypadek naruszenia - zgodnie z nowymi przepisami - musi być rozpatrywany indywidualnie. - Ludzie są różni, specyfika pracy jest inna w organizacjach z rozbudowaną strukturą i hierarchią, a inna w małych firmach - zaznaczyła adw. Dorota Dudek. Ofiara mobbingu może wystąpić do pracodawcy o zadośćuczynienie w wysokości nie niższej niż sześciokrotność płacy minimalnej, może też domagać się odszkodowania. Pracodawca ma natomiast możliwość dochodzenia od mobbera wyrównania poniesionej szkody, w przypadku wypłaty ofierze zadośćuczynienia lub odszkodowania. W sytuacji, gdy mobbing nie był działaniem przełożonego, a firma wdrożyła skuteczne mechanizmy przeciwdziałania tego typu zagrożeniom, pracodawca nie ponosi odpowiedzialności cywilnej. Pracownik może jednak żądać zadośćuczynienia bezpośrednio od osoby mobbingującej.

Nieco inaczej wygląda sytuacja osoby doświadczającej dyskryminacji, ze względu np. na płeć, pochodzenie czy wygląd. To pracodawca ma udowodnić, że nie doszło do zakazanego prawem nierównego traktowania.

Spraw o mobbing może być więcej

Zdaniem ekspertki zmiana przepisów może spowodować wzrost ilości spraw o mobbing. Dotychczas zaledwie 10 proc. roszczeń kończyło się zasądzeniem zadośuczynienia. - Osoby, które doświadczały przemocy w miejscu pracy, często nie były w stanie wykazać mobbingu przed sądem ze względu na wąską definicję - oceniła ekspertka i podkreśliła, że obecnie otwarty katalog zachowań mobbingowych będzie działał na korzyść osób, które doświadczają przemocy w miejscu pracy.