O zachowaniu w sytuacji zagrożenia: jak zapanować nad strachem i pomóc innym

Czy wiemy, jak zachować się w sytuacji zagrożenia terrorystycznego? Jak reagować w takich momentach jakie wydarzyły się w Krakowie? Jak zapanować nad strachem? O tym w najnowszej audycji "Porozmawiajmy 22 i sedem Trójek". Ekspertką w audycji jest Paulina Polko, dr hab., prof. Akademii WSB, Kierownik Katedry Nauk o Bezpieczeństwie w Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej. Była dziennikarzem, urzędnikiem i analitykiem w Kancelarii Prezydenta RP i BBN.

Polecane podcasty

Klub Trójki

Po wydarzeniach w Krakowie - jak radzić sobie z taką tragedią?

Bez Uników

Wraca dyskusja o dostępie do broni. Zandberg: trzeba to ucywilizować

Policja przypomina o zasadach bezpieczeństwa w przypadku zagrożenia w miejscach publicznych. "W sytuacji zagrożenia liczą się sekundy. Warto wiedzieć, jak wtedy się zachować, aby zwiększyć szanse na bezpieczeństwo własne i innych." - czytamy we wpisie w portalu X Polskiej Policji

"Oddal się z mniejsca zdarzenia i nie zwracaj na siebie uwagi"

Policja zaleca, aby przede wszystkim oddalić się z miejsca zagrożenia, nie sprawdzać co się dzieje, nie zatrzymywać się, żeby nagrywać.
W przypadku, gdy nie można uciec, należy znaleźć sobie dostępne bezpieczne miejsce. "Zamknij drzwi, odsuń się od okien, wycisz telefon i nie zwracaj na siebie uwagi. Dzwoń pod numer 112. Powiedz, gdzie jesteś i co się wydarzyło. Przekaż wszystkie informacje, które mogą pomóc służbom" - wskazano w komunikacie.

Słuchaj poleceń służb i nie utrudniaj działań

Policja nakazuje także słuchanie poleceń funkcjonariuszy i ratowników. "Nie utrudniaj im pracy i nie wracaj na miejsce zdarzenia, dopóki nie będzie to bezpieczne. Nie udostępniaj plotek i niesprawdzonych informacji. W sytuacjach kryzysowych fałszywe wiadomości mogą wywołać niepotrzebną panikę i utrudnić działania służb" - zaleca Policja i wskazuje potrzebę zwrócenia uwagi na osoby w pobliżu, które mogą potrzebować pomocy. Należy wtedy powiadomić służby i działać w miarę możliwości nie narażając własnego życia. Policja przypomina, że wezwanie pomocy przez numer alarmowy 112 może uratować życie.

Gdy giną ludzie, tracimy poczucie bezpieczeństwa

Tragedie, jak ta w Krakowie, mogą wywoływać lęk nie tylko u bezpośrednich świadków i rodzin ofiar, ale także u osób, które poznały ich przebieg z mediów. Szczególnie trudne jest poczucie, że do zagrożenia może dojść podczas zwykłych codziennych czynności – powiedziała PAP psycholożka i psychotraumatolożka Joanna Chmiel-Starzyńska z Centrum Zdrowia Psychicznego Szpitala Specjalistycznego w Chorzowie. Nagłe akty przemocy naruszają jedno z podstawowych ludzkich przekonań, że świat jest względnie bezpieczny, a zagrożenia można przewidywać. Kiedy giną ludzie, tracimy nie tylko poczucie bezpieczeństwa. Tracimy również przekonanie, że świat jest przewidywalny. 

Żałobie mogą towarzyszyć reakcje pourazowe

Szczególnie obciążająca może być świadomość, że śmierć nastąpiła w wyniku przemocy ze strony drugiego człowieka. Takie doświadczenie może naruszać podstawowe przekonania o sprawiedliwości, bezpieczeństwie i zaufaniu do innych ludzi. Żałobie mogą towarzyszyć reakcje pourazowe, m.in. natrętne wyobrażenia dotyczące okoliczności śmierci, zaburzenia snu, wzmożone napięcie czy unikanie informacji przypominających o tragedii. Nie oznacza to jednak, że każda intensywna reakcja emocjonalna jest zaburzeniem psychicznym. Skutki przemocy mogą odczuwać również osoby ranne, bezpośredni świadkowie zdarzenia oraz uczestnicy działań ratunkowych. 

U części z nich mogą wystąpić natrętne wspomnienia, wzmożona czujność, problemy ze snem, reakcje lękowe czy unikanie miejsc kojarzących się z zagrożeniem. Są to możliwe reakcje na skrajnie stresujące doświadczenie, które nie muszą prowadzić do rozwoju zespołu stresu pourazowego. Lęk może pojawić się także u osób, które nie uczestniczyły bezpośrednio w tragedii, ale śledziły informacje o niej w mediach. Szczególnie, gdy do przemocy dochodzi w przestrzeni publicznej, z której na co dzień korzystamy, może wzrosnąć obawa przed przebywaniem w tłumie, podróżowaniem czy uczestniczeniem w wydarzeniach masowych.

Osoby przeżywające trudności i mogą skorzystać z całodobowych, bezpłatnych telefonów pomocowych:

800-70-22-22 - Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym (całodobowo), 

116-123 - Telefon Wsparcia Emocjonalnego dla Dorosłych (całodobowo), 

116-111 - Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży (całodobowo, dostępny również czat online na stronie 116111.pl), 

800-12-12-12 - Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka (całodobowo), 

800-100-100 - Telefon dla Rodziców i Nauczycieli w sprawie Bezpieczeństwa Dzieci (wsparcie m.in. dla dorosłych zaniepokojonych sytuacją dziecka), 112 - numer alarmowy w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia.