Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii. Laureatami Robert E. Hall i Michael Woodford

Tegoroczni laureaci Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii, Robert E. Hall i Michael Woodford, opracowali nowe modele makroekonomiczne, które znacząco zwiększyły możliwości prowadzenia skutecznej polityki stabilizacyjnej - czytamy w oświadczeniu komitetu.

Michael Woodford i Robert E. Hall laureatami Nobla

Michael Woodford to amerykański makroekonomista wykładający na Uniwersytecie Columbia. Robert E. Hall to także Amerykanin wykładający na Uniwersytecie Stanforda.

Dotychczas Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii przyznano 58 razy, wyróżniając łącznie 101 osób. Laureaci otrzymają 12 milionów koron szwedzkich, czyli ponad 4,6 miliona złotych. Nagroda Nobla to również złoty medal noblowski oraz kaligrafowany dyplom. 

Jak podkreślił przewodniczący komitetu noblowskiego, prof. John Hassler, tegoroczni laureaci opracowali nowy rodzaj modeli makroekonomicznych, które znacząco usprawniły prowadzenie skutecznej polityki stabilizacyjnej. - Dzięki temu odpowiednio dobrane w czasie działania z zakresu polityki fiskalnej i pieniężnej pozwalają łagodzić szczyty i dołki wahań koniunkturalnych - podkreślił na poniedziałkowej konferencji prasowej w Sztokholmie. 

Według komitetu noblowskiego, Robert E. Hall i Michael Woodford wykazali, w jaki sposób zmodyfikować dotychczas znane modele ekonomiczne, aby polityka gospodarcza znów stała się skuteczna. Zamiast opierać modele na statystycznych korelacjach między zmiennymi makroekonomicznymi, np. inflacja, produkcja czy konsumpcja, postanowili zbudować je na fundamentach mikroekonomicznych. 

Fundamenty te uwzględniają mechanizm, w jakim działania wielu poszczególnych gospodarstw domowych i firm wpływają na gospodarkę. Kluczową cechą tych modeli jest to, że gospodarstwa domowe i firmy, podejmując decyzje o oszczędności czy ustalania cen swoich produktów kierują się oczekiwaniami co do przyszłości. 

Rządy państw i banki centralne mogą wpływać na te oczekiwania i ukierunkowywać gospodarkę we właściwą stroną. 

Nowe modele od czasu ich wprowadzenia okazały się niezwykle przydatne w radzeniu sobie z kryzysami gospodarczymi

Laureata wybiera grono złożone z profesorów ekonomii Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk. Wręczenie ekonomicznego Nobla odbywa się, podobnie jak pięciu pozostałych, na wspólnej ceremonii 10 grudnia, w rocznicę śmierci fundatora. 

W przeciwieństwie do przyznawanych od 1901 roku nagród: pokojowej, z chemii, fizyki, fizjologii lub medycyny oraz literatury, Alfred Nobel nie ustanowił w testamencie wyróżnienia z ekonomii. Jego fundatorem jest od 1969 roku Bank Szwecji. Stąd oficjalna nazwa brzmi: Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla. 

W ubiegłym (2025 roku) Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii otrzymali trzej naukowcy: Joel Mokyr ze Stanów Zjednoczonych, Francuz Philippe Aghion i Amerykanin Peter Howitt, za wyjaśnienie wzrostu gospodarczego, napędzanego innowacjami. Połowę nagrody otrzymał Joel Mokyr za wskazanie roli postępu technologicznego, a drugą połowę Philippe Aghion i Peter Howitt za teorię twórczej destrukcji, pokazującą, jak nowe technologie wypierają stare.

Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii

Pierwsza Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii trafiła w 1969 roku do dwóch badaczy: Jana Tinbergena i Ragnara Frischa za opracowanie modeli dynamicznych w analizie procesów gospodarczych. Ich odkrycia przyczyniły się do rozwoju ekonometrii. Wśród ekonomistów dotychczas nagrodzonych Noblem nie ma Polaków, choć polski akcent pojawił się w 2007 roku. Wówczas to, wśród trzech laureatów znalazł się amerykański naukowiec polsko-żydowskiego pochodzenia profesor Leonid Hurwicz (zmarł w 2008 roku), nagrodzony za prace nad teorią wdrażającą systemy matematyczne w procesy gospodarcze. Był on też najstarszym laureatem, w momencie otrzymania Nobla miał 90 lat. 

W gronie laureatów ekonomicznego Nobla są trzy kobiety. To Amerykanka Elinor Ostrom (zmarła w 2012), wyróżniona w 2009 roku, francusko-amerykańska ekonomistka Esther Duflo, nagrodzona w 2019, która była też najmłodszą osobą uhonorowaną tą nagrodą - miała wtedy 46 lat oraz Amerykanka Claudia Goldin, laureatka z 2023 roku, doceniona za badania nad sytuacją kobiet na rynku pracy.