Polska na Biennale Architektury w Wenecji zaprezentuje "Najdroższą działkę świata"

Projekt "Najdroższa działka świata" kuratorów Artura Jerzego Filipa i Grzegorza Laszuka będzie prezentowany w Pawilonie Polskim na 20. Międzynarodowej Wystawie Architektury w Wenecji w 2027 roku. Pracą rezerwową jest "Do rozbiórki" zgłoszona przez kuratorkę Zuzannę Mielczarek.

Polecane podcasty

Terra Kultura

Kultura

Do konkursu zakwalifikowało się 48 zgłoszeń. Zwycięski projekt wybrało jury, w którego skład weszli Michał Duda, Donata Jaworska, Aleksandra Kędziorek, Michał Krasucki, Maciej Kuryłowicz, Marcin Kwietowicz, Grzegorz Piątek, Agnieszka Pindera, Ewa Porębska, Dorota Leśniak-Rychlak, Bolesław Stelmach, Małgorzata Tomczak oraz Olga Wysocka.

"Najdroższa działka świata" i "Wenecki Showroom"

Pracę "Najdroższa działka świata" zgłosili kuratorzy Artur Jerzy Filip - architekt związany z Wydziałem Architektury Politechniki Warszawskiej i Grzegorz Laszuk - reżyser i muzyk, współzałożyciel grupy teatralnej Komuna Warszawa. Udział w projekcie biorą także Barbara Kinga Majewska, Julek Ploski, Adrian Cognac, Wiktor Malinowski, Bogna Świątkowska i Ewa Ziajkowska.

Pawilon Polski ma zamienić się w "Wenecki Showroom" prowadzony przez fikcyjną agencję nieruchomości o nazwie Real Reality Estate. Ma wyglądać, jak międzynarodowe targi - z makietami sprzedażowymi, ekranami z ofertami, wyświetlaczami cen, katalogami i tłem muzycznym. Twórcy zadają tym samym pytanie, czy dzisiaj wszystko, nawet Biennale Architektury musi ulegać językowi komercji i rynkowej spekulacji.

W "Showroomie" ma wybrzmieć głos samych działek wystawionych na sprzedaż, w tym najcenniejszej - Działki 50/2. Poddana personifikacji ma wyśpiewywać swoje żale.

"Brawurowy manifest rozumienia wartości"

Twórcy przedstawiają najdroższe i bezcenne działki, jako pożądany punkt podparcia dla tworzenia wartościowej architektury. Jak podkreślono w opisie projektu, ich wysoka cena rynkowa idzie w parze z bezcennymi, zagrożonymi komercjalizacją wartościami publicznymi: historycznymi, środowiskowymi, społecznymi i architektonicznymi. 

"Pokazujemy też, że o ich losie zadecyduje ten, kto je kupi. Po prostu. Dlatego wykuwamy nowy język architektury, w którym architektura domaga się prawa do decydowania o przyszłości działek! A nie tylko do projektowania i budowania w ich granicach" - zaznaczono.

Według jury projekt stanowi "brawurowy manifest rozumienia wartości, które powinno reprezentować miasto". 

"Zgodnie z opisem kuratorskim performatywna wystawa i kantata multimedialna mają na celu sprowokowanie pytań o kryteria, które decydują o roli działki jako początku architektury. Wystawa ironicznie odnosi się do rynku nieruchomości, podważając nadrzędność kryteriów ekonomicznych w imię społecznych wartości. Robi to w sposób interdyscyplinarny, językiem artystycznym i ponadlokalnym" - napisano w uzasadnieniu.

"Do rozbiórki" - projekt rezerwowy

Na projekt rezerwowy wybrano "Do rozbiórki" zgłoszony przez kuratorkę Zuzannę Mielczarek. Jego twórcami są także Michał Sikorski i Marta Wiśniewska z pracowni architektonicznej TŁO, Zuzanna Skurka, Bart Buczek, Zofia Jaworowska, Zofka Kofta, Kuba Rodziewicz, Aga Beaupré oraz Rafał Ziemiński.

Jak zaznaczono w uzasadnieniu jury, "Do rozbiórki" w oryginalny sposób "odnosi się do ponownego użycia materiałów w architekturze". 

"Przewrotnie łączy uniwersalną problematykę i lokalną specyfikę, rozwija ideę reuse na konkretnym przykładzie - domu przeznaczonego do rozbiórki. Jury doceniło spojoną i konsekwentną estetykę, odpowiednią do poruszanego tematu. Praca jest apoteozą zwykłości i wskazuje na potencjał pospolitych materiałów i elementów. Wartością wyróżnionej propozycji jest wskazanie kolejnego cyklu użycia elementów wykonanych na wystawę - ich powrót i ponowne wykorzystanie w miejscu pochodzenia, na polskiej wsi" - podkreślono.

20. Biennale Architektury w Wenecji

Tegorocznym hasłem przewodnim wydarzenia jest: "Do Architecture - For the Possibility of Coexistence Facing a Real Reality" ("Tworzyć architekturę - dla możliwości współistnienia w obliczu rzeczywistości").

W 2025 r. podczas 19. Biennale Architektury w Wenecji Polskę reprezentował projekt "Lary i penaty. O budowaniu poczucia bezpieczeństwa w architekturze" Aleksandry Kędziorek, Krzysztofa Maniaka, Katarzyny Przezwańskiej oraz Macieja Siudy.

Opiekunką Pawilonu Polskiego na Biennale Architektury w Wenecji jest Zachęta - Narodowa Galeria Sztuki.

20. Międzynarodowa Wystawa Architektury - La Biennale di Venezia odbędzie się w dniach 8 maja - 21 listopada 2027 r. w Wenecji. Kuratorami generalnymi przyszłorocznego Biennale Architektury są Wang Shu i Lu Wenyu.