Anne Carson nagrodzona literackim Noblem 2026. Rozmowa o laureatce

W pierwszym październikowym tygodniu, zgodnie z tradycją, ogłaszane są w Sztokholmie nazwiska laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny lub fizjologii, fizyki, chemii, literatury oraz - w Oslo - za działania na rzecz pokoju. W kolejnym tygodniu, w poniedziałek, od 1969 roku poznajemy laureatów Nagrody Banku Szwedzkiego w dziedzinie nauk ekonomicznych, nazywanego "ekonomicznym Noblem". Uroczystości wręczenia - Nobel Prize Award Ceremonies - odbywają się podczas Tygodnia Noblowskiego 10 grudnia, w rocznicę śmierci fundatora Nagrody.

W powojennej historii tylko raz, w 2018 roku, z powodu kryzysu w Szwedzkiej Akademii, odroczono ogłoszenie nazwiska laureata literackiego Nobla. Jak się okazało rok później, Nobla w tej dziedzinie przyznano za ten rok Oldze Tokarczuk. Od 1901 do 2025 roku kobiety wyróżniono literackim Noblem zaledwie 18 razy.

My, od 1994 roku obserwujemy i komentujemy kolejne wybory szwedzkich akademików. I staramy się, podobnie jak Fundacja Nobla (od 1900 roku), postępować zgodnie z przyjętymi zasadami. 11 godzin od momentu poznania decyzji Szwedzkiej Akademii (jeżeli to dzieje się w "Trójce pod Księżycem") łączymy się ze Sztokholmem, by posłuchać o okolicznościach, w jakich odbywało się ogłoszenie nazwiska wyróżnianej osoby. Od lat nasze zaproszenie do "Trójki pod Księżycem" przyjmuje Marta Prochwicz, przewodniczka po Sztokholmie, która śledzi przebieg wydarzenia.

Dołączyli do nas ostatnio także badacze literatury z Uniwersytetu Warszawskiego, którzy wspólnie obserwują przebieg uroczystości i na gorąco ją komentują. Dr Żanetę Nalewajk-Turecką i dr Weronikę Rokicką zapytaliśmy tym razem o nazwiska pisarek i pisarzy, którzy tym razem literackiego Nobla nie dostali, choć - ich zdaniem - na to zasługują. Natomiast w studiu Trójki po raz kolejny będzie z nami poeta, literaturoznawca, filozof, prof. UW, Karol Samsel.

Posłuchamy muzyki w cyklu Michała Żołądkowskiego "Słowa, Słowa, Słowa". Natomiast w cyklu "Między Słowami" wyjątkowo zacytujemy wspomnienie z 2008 roku, z "Klubu Trójki" nagrywanego w Teatrze Atelier w Sopocie. Jednym z naszych gości był André Hübner-Ochodlo. Okazja też jest wyjątkowa - 90. urodziny Agnieszki Osieckiej. To w Sopocie, w 1996 roku, po raz ostatni rozmawialiśmy z poetką.

Zapraszamy w piątek, 8 października, tradycyjnie tuż po północy, Barbara Marcinik i Wojciech Dorosz.