"Bambini" Magdaleny Abakanowicz na wystawie w Muzeum Narodowym w Gdańsku

"Bambini” to przestrzenna kompozycja składająca się z 83 rzeźb, bezgłowych i bezrękich postaci z betonu i drewna. Instalacja była wystawiana m.in. w Nowym Jorku, Paryżu, Berlinie, Madrycie i Warszawie. 

Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2027 Rokiem Magdaleny Abakanowicz. 

Polecane podcasty

Wszystko Wszędzie Teraz

Odyseja i inne podróże

Terra Kultura

"Wędrowcy" - instalacja Anny Szpakowskiej-Kujawskiej

Brakująca Połowa Dziejów

Artystyczne wycinanki Darii Alyoshkiny

Magdalena Abakanowicz jest jedną z najbardziej znanych na świecie polskich rzeźbiarek. Uczyła się w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni, w 1949 roku zaczęła studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku, a rok później przeniosła się na Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie. Międzynarodową sławę przyniósł jej udział w Międzynarodowym Biennale Tkaniny w Lozannie w 1962 roku z trójwymiarową instalacją Kompozycja białych form. Za to przełomowe, zarówno w sztuce tkaniny, jak i rzeźby, dzieło otrzymała w 1965 roku złoty medal na Biennale w São Paulo. Jej monumentalne, przestrzenne formy z wełny, lnu, nici i barwionego włókna sizalowego od nazwiska artystki nazwano abakanami.

Przestrzenie doświadczenia

O końca lat 80. Abakanowicz tworzyła zespoły rzeźb przedstawiających stojące postaci: Tłum I, Tłum II, Tłum III, Mędrcy, Hurma, Bambini i Odwróceni. W tych pracach artystka poruszała tematy relacji jednostki i zbiorowości, anonimowości oraz doświadczenia ludzkiej egzystencji. Realizowała również monumentalne projekty plenerowe, które nazywała "przestrzeniami doświadczenia”. Powstały głównie poza granicami Polski. Do najważniejszych należą Sarkofagi w szklanych domach we Francji, cztery formy z drewna i metalu przypominające sarkofagi zamknięte w przeszklonych konstrukcjach; Katarsis pod Florencją: grupa 33 odlanych z brązu bezosobowych postaci o wysokości około trzech metrów; Negev przy Israel Museum w Jerozolimie: siedem kamiennych kręgów o średnicy 280 centymetrów; Przestrzeń smoka w Seulu, składająca się z dziesięciu monumentalnych głów zwierzęcych czy Przestrzeń umilkłych istnień w Hiroszimie, złożona z 40 odlanych z brązu nadnaturalnej wielkości figur z cyklu Plecy.

Jednostka jest krucha, tłum jest potężny

"Bambini” składa się z 83 rzeźb z betonu i drewna. Są to bezgłowe i bezrękie postaci wielkości dziecka. - To jedna z największych realizacji w dorobku Abakanowicz i jedyna, która przedstawia postaci dziecięce. Mówiła, że nie interesuje jej portret konkretnej osoby, a jednak każdą z tych przestrzennych, pustych w środku figur, które nazywała skorupami ludzkiego ciała, potraktowała indywidualnie, nadając jej odrębny charakter. Beton w jej dłoniach stał się tworzywem wyjątkowo plastycznym – kruchym, z fakturą pełną pęknięć i rys, wręcz organicznym – opowiadała kuratorka wystawy Małgorzata Ruszkowska. – Interesowało ją napięcie między jednostką a zbiorowością.

O szkolnej opresji i formowaniu psychiki

Tytułowe Bambini, czyli postaci dziecięce ustawione w nieregularnych szeregach, nasuwają na myśl szkolną opresję uroczystych apeli, formatowanie psychiki dziecięcej do społecznych struktur już od najmłodszych lat. Dehumanizują poprzez zbiorowe doświadczenie kolejno następujących po sobie generacji. Odzierają z indywidualności rodzące się dziecięce doświadczenia i budzącą się w nich wyobraźnię. W Tłumach Abakanowicz zderzamy się z doświadczeniem dorosłości i funkcjonowania w utartych społecznych strukturach. Postawienie w takiej sytuacji postaci dziecięcych jako bezgłowych i bezrękich skorup wydaje się tym bardziej brutalne i złowieszcze. Cykl powstawał w latach 1998–1999, po raz pierwszy zostało zaprezentowane na indywidualnej wystawie artystki w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku. Potem można je było oglądać w ogrodach Pałacu Królewskiego w Paryżu, Berlinie, Madrycie, Warszawie i innych miastach Europy.