Tajemnice ukryte w hotelu. Siódmy odcinek "Zwyczajnej kobiety"
Sprzeczne zeznania, tajemniczy mężczyzna i niewyjaśnione tropy. W 7. odcinku "Zwyczajnej kobiety" autorzy analizują okoliczności pobytu Janiny Kalińskiej w Hotelu Europejskim we Wrocławiu.
Zwyczajna kobieta - odcinek 7./ Foto: Trójka/Trójka Polskie Radio
Co wydarzyło się w Hotelu Europejskim we Wrocławiu podczas ostatniego weekendu życia Janiny Kalińskiej? W siódmym odcinku podcastu "Zwyczajna kobieta" Justyna Mazur-Kudelska i Kamil Bałuk przyglądają się zeznaniom pracowników i gości hotelu. Analiza archiwalnych akt śledztwa ujawnia liczne nieścisłości, zmieniające się relacje świadków oraz tropy, które do dziś pozostawiają wiele pytań.
Polecane podcasty
Zwyczajna kobieta
True Crime
"Hotele". Dwie wiadomości i różnica zdań między prowadzącymi
Punktem wyjścia siódmego odcinka "Zwyczajnej kobiety", zatytułowanego "Hotele", jest wiadomość od Polki mieszkającej w Kalifornii. Justyna Mazur-Kudelska kontaktuje się z jej autorką telefonicznie z Hotelu Europejskiego – miejsca, w którym Janina zatrzymała się podczas ostatniego weekendu swojego życia. Rozmówczyni przekonuje, że doskonale znała zamordowaną przed laty kobietę. Do jej relacji sceptycznie podchodzi jednak Kamil Bałuk, który zwraca uwagę na to, że wiele przywoływanych przez nią informacji pojawiło się już przed laty w podcaście "Piąte: nie zabijaj".
Zdaniem reportera to za mało, by podążać tym tropem. Postanawia więc opuścić pokój hotelowy. Decyzja Bałuka wywołuje irytację Justyny Mazur-Kudelskiej, która w relacji kobiety dostrzega potencjalnie istotne wskazówki. Rozmówczyni wspomina bowiem o krawcowej, Chocianowie, taksówce, Mietku przypominającym siwego mężczyznę z hotelu, biżuterii oraz szajce złodziei. Czy Janina mogła znaleźć się w podejrzanym towarzystwie, a zawarte wówczas znajomości mogły mieć związek z jej śmiercią? To nie jedyna kwestia, w której autorzy podcastu różnią się w swoich ocenach. Prowadzącym udaje się również skontaktować z autorką drugiej wiadomości. Choć ostatecznie oba tropy okazują się nietrafione, skłaniają Justynę Mazur-Kudelską do ponownego przeanalizowania wydarzeń, które rozegrały się w Hotelu Europejskim.
Polecane podcasty
Ostatni weekend życia Janiny Kalińskiej. Co mówią akta śledztwa?
W pierwszym odcinku podcastu autorzy przybliżyli rekonstrukcję wydarzeń przedstawioną przed laty w programie "Magazyn Kryminalny 997". Janina miała spędzić sobotni wieczór z kochankiem w Hotelu Monopol, a następnego dnia spotkać się z kuzynką pod Hotelem Grand. Do spotkania jednak nie doszło. Kobieta przebywała w oddalonym o kilkadziesiąt metrów Hotelu Europejskim, gdzie wynajęła pokój. Pod koniec programu kapitan Dudkiewicz zaprezentował portret pamięciowy mężczyzny, z którym widziano Kalińską.
Do wydarzeń tych prowadzący powrócili w piątym odcinku "Zwyczajnej kobiety", tym razem sięgając do akt śledztwa. Z dokumentów wynika, że w niedzielę około godz. 14.00 Janina zameldowała się w Hotelu Europejskim, gdzie zajęła pokój numer 305. Sama zeszła do recepcji, a następnie opuściła hotel. Tuż przed godz. 18.00 zadzwoniła do kuzynki. Była zdenerwowana, a w tle rozmowy słychać było głos mężczyzny. Był to ostatni kontakt Janiny z bliskimi. Co wydarzyło się później? Odpowiedzi na to pytanie autorzy podcastu szukają w zeznaniach pracowników i gości hotelu.
Polecane podcasty
Tajemnica pokoju numer 305
11 września 1983 roku Janina Kalińska zameldowała się w Hotelu Europejskim. Poprzedniej nocy rozstała się z Karolakiem, jednak nie wiadomo, gdzie spędziła noc. Do Europejskiego przyszła sama i wynajęła jednoosobowy pokój. Niedługo po zameldowaniu zeszła do recepcji, gdzie poinformowała pracownicę hotelu, że zgubiła dowód osobisty. Recepcjonistka uspokoiła kobietę i zasugerowała, by sprawdziła zawartość torebki. Dokument znajdował się w środku. Czy zachowanie Kalińskiej świadczyło o jej zdenerwowaniu? Z zeznań recepcjonistki Łucji wynika, że Janina przeprosiła ją, a następnie poinformowała, że definitywnie zwalnia pokój. Około godz. 17.00 można więc było przypuszczać, że nie zamierza już nocować we Wrocławiu. Miała jeszcze odebrać swoje rzeczy od kuzynki i udać się do Chocianowa. O godz. 20.00 dyżur w recepcji przejęła Elżbieta, pracująca w hotelu na zastępstwo. Kobieta zeznała, że pokój numer 305 zajmowała Kalińska, jednak nie potrafiła rozpoznać jej na okazanym zdjęciu. Nie pamiętała również, by ktoś zwracał klucz do jej pokoju.
Sprawa klucza okazuje się jednym z istotniejszych wątków tej części śledztwa. W poniedziałek 12 września o godz. 7.00 dyżur rozpoczęła pokojowa Weronika. Klucza do pokoju numer 305 nie było na miejscu. Odnalazł się dopiero po godz. 10.00, ale nie ustalono, kto go odłożył. Kiedy pokojowa weszła do środka, by posprzątać pomieszczenie, znalazła zakrwawiony papier. Pracująca poprzedniego wieczoru pokojowa Marysia początkowo nie została formalnie przesłuchana. Z policyjnej notatki wynikało jedynie, że nie zauważyła w hotelu niczego szczególnego, a okazane jej zdjęcie Janiny Kalińskiej nie pozwoliło na rozpoznanie kobiety.
Hotel Europejski pod okiem Służby Bezpieczeństwa
W siódmym odcinku "Zwyczajnej kobiety" pojawia się również wątek działalności Służby Bezpieczeństwa we wrocławskich hotelach. Autorzy rozmawiają z mężczyzną, który w latach 80. pracował w klubie sportowym i, według własnej relacji, był zatrudniony na fikcyjnym etacie w SB. Rozmówca przekonuje, że osoby przebywające w hotelach często miały związki ze służbami. Zapytany o to, co Janina Kalińska mogła robić we Wrocławiu, wysuwa hipotezę o jej współpracy z SB, powołując się na częste pobyty kobiety w hotelach. Justyna Mazur-Kudelska podchodzi do tej teorii sceptycznie. Kamil Bałuk dostrzega jednak powody, by dokładniej przyjrzeć się działalności służb. Przypomina rozmowę z pracownikiem wrocławskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, który pamiętał poświęcony Kalińskiej odcinek programu "997". Zwraca również uwagę na reakcję jednego ze śledczych, który zdecydowanie odradzał poszukiwanie informacji w archiwach IPN.
Z ustaleń autorów podcastu wynika, że SB miała swoich ludzi we wrocławskich hotelach. Możliwe więc, że podczas pobytu Kalińskiej w Europejskim dyżur pełniła osoba związana ze służbami. Choć teczka Hotelu Europejskiego się nie zachowała, w dokumentacji SB obiekt figurował jako"lokal kontaktowy". Nie przesądza to jednak o jakichkolwiek związkach samej Janiny ze Służbą Bezpieczeństwa.
Tajemnicza kobieta z sąsiedniego pokoju
W toku śledztwa milicjanci próbowali dotrzeć do osób, które przebywały w Hotelu Europejskim w tym samym czasie co Janina Kalińska. Nie było to łatwe, ponieważ po opuszczeniu Wrocławia goście rozjechali się po całej Polsce. Przesłuchano między innymi dwóch kolegów zajmujących pokoje 205–206, którzy spędzali czas w towarzystwie poznanych kobiet. Żaden z nich nie przypominał sobie Kalińskiej. Podobnie zeznały dwie studentki z okolic Zgorzelca, przebywające na trzecim piętrze hotelu. Według ich relacji na korytarzu panował spokój. Śledczy zainteresowali się również kobietami spotykającymi się w hotelu z mężami przebywającymi na przepustkach z więzienia, a także kierowcą, który spędzał we Wrocławiu czas ze swoją dziewczyną. Ich relacje nie rzuciły jednak nowego światła na sprawę.
Znacznie ciekawsze okazały się zeznania dwóch mężczyzn z Poznania, zajmujących pokój numer 304, sąsiadujący z pokojem Kalińskiej. Według jednego z nich około godz. 21.00 do ich pokoju weszła kobieta, która zrobiła awanturę z powodu hałasu. Goście utrzymywali jednak, że sami nie zakłócali spokoju. Kobieta twierdziła, że mieszka w sąsiednim pokoju. Opuściła pomieszczenie na prośbę jednego z mężczyzn, jednak jej zachowanie zaniepokoiło ich na tyle, że postanowili zadzwonić do recepcji. Tam usłyszeli przeprosiny oraz wyjaśnienie, że najprawdopodobniej była to pracownica hotelu. Kim rzeczywiście była tajemnicza kobieta? Podczas kolejnych przesłuchań, przeprowadzonych w grudniu 1983 roku i kwietniu 1984 roku, żaden z mężczyzn nie rozpoznał Janiny Kalińskiej na zdjęciu.
Czapka znaleziona przy ciele Janiny Kalińskiej
Jednym z przedmiotów, którym szczególnie zainteresowali się śledczy, była znaleziona przy ciele Kalińskiej charakterystyczna czapka, tak zwana leninówka. Metka wskazywała na jej pochodzenie z Bydgoszczy. Uwagę milicjantów zwrócił więc fakt, że w tym samym czasie co Janina w Hotelu Europejskim nocował mężczyzna z Bydgoszczy, należący do brygady robotników. W grudniu 1983 roku przesłuchano jego oraz czterech innych członków brygady. Zebrane informacje nie pozwoliły jednak podważyć ich alibi. Przeprowadzony 5 grudnia eksperyment z udziałem psów tropiących również nie dostarczył rozstrzygających dowodów na ich związek ze sprawą. Wątek charakterystycznego nakrycia głowy powrócił jednak w zeznaniach kolejnego świadka.
Zeznania Wacława Ostrowskiego.
Co wydarzyło się w niedzielę wieczorem? Istotną postacią w tej części śledztwa okazuje się Wacław Ostrowski, stały bywalec Hotelu Europejskiego, który w niedzielę wieczorem miał pukać do pokoju Janiny Kalińskiej. Kiedy w 1984 roku został przesłuchany, głównym podejrzanym w sprawie był już Antoni Gajda. Zeznania Ostrowskiego oraz późniejsze relacje pracowników hotelu różniły się od informacji zebranych przez milicjantów bezpośrednio po śmierci kobiety. Recepcjonistka, która początkowo nie przypominała sobie żadnych szczególnych wydarzeń z tamtego wieczoru, po kilku miesiącach opowiedziała o wizycie stałego bywalca hotelu, który przyniósł pączki. Po godz. 21.00 do przebywających w recepcji osób miała dołączyć pokojowa Marysia. Również ona w kwietniu 1984 roku przedstawiła nowe informacje. Z jej relacji wynikało, że otrzymała wcześniej klucz do pokoju numer 305, a znajdujące się w nim łóżko nosiło ślady użytkowania. Na pościeli miały znajdować się plamy nasienia. Czy w godzinach popołudniowych ktoś przebywał w pokoju razem z Janiną Kalińską? Dlaczego pracownice hotelu przypomniały sobie te szczegóły dopiero po kilku miesiącach?
Mężczyzną, który przyniósł pączki, miał być Wacław Ostrowski. To właśnie jego poproszono o zapukanie do pokoju Kalińskiej. Według późniejszych zeznań około godz. 23.00 Janina miała zostawić klucz przy kontuarze i opuścić hotel w towarzystwie starszego mężczyzny. Marysia twierdziła jednak, że nie widziała towarzysza kobiety, a jedynie słyszała jego głos. Zapamiętała natomiast moment pozostawienia klucza oraz skierowania się Kalińskiej w stronę wyjścia z hotelu.
Kolejni podejrzani i powracający wątek leninówki
Według relacji Wacława Ostrowskiego mężczyzna, który miał wyjść z hotelu razem z Kalińską, trzymał w ręku czapkę. Kiedy milicjanci pokazali świadkowi nakrycie głowy znalezione przy ciele kobiety, miał je rozpoznać. Wśród dokumentów pochodzących z 1984 roku autorzy podcastu natrafiają również na wątek kradzieży zgłoszonej przez Wojciecha Czajkowskiego z Obornik Śląskich. Do zdarzenia miało dojść podczas jego spotkania z pracownicą seksualną, a w relacjach dotyczących sprawy pojawiło się nazwisko Andrzeja Molendy. Co łączyło tę historię ze śmiercią Janiny Kalińskiej? Molenda przez dłuższy czas miał wynajmować pokój w Hotelu Europejskim. Według informacji z akt zajmował się handlem bimbrem, miał posiadać pieniądze, monety i medal/. Przesłuchany Czajkowski zaprzeczył, by znał Janinę Kalińską lub Antoniego Gajdę. Molenda natomiast znał Czajkowskiego i pracował z Gajdą, jednak nie rozpoznał Kalińskiej na zdjęciu i zaprzeczył, by przywoził ją do Czajkowskiego.
W sprawie wciąż powracał wątek Antoniego Gajdy, na którego wskazywały wyniki eksperymentów z wykorzystaniem psów tropiących. Śledczy rozważali również możliwość, że tajemniczym mężczyzną z hotelu był Czajkowski. Hipotezę tę podważył jednak Ostrowski, który nie rozpoznał w nim widzianego wcześniej człowieka. Wątpliwości budzą także zeznania Molendy, według którego Gajda miał nosić czapkę przypominającą tę znalezioną przy ciele Janiny. Relacji tej nie potwierdzili inni świadkowie, a sam Gajda utrzymywał, że nie zna Molendy. Prowadzący podcast zastanawiają się, czy Antoni Gajda nie został niesłusznie powiązany ze sprawą zabójstwa. Sam mężczyzna twierdził, że podczas śledztwa wkładano czapkę do jego butów, aby psy mogły później rozpoznać jego zapach.
Oborniki Śląskie. Ojciec Janiny przeżył wojnę?
Jednym z najbardziej zastanawiających wątków siódmego odcinka „Zwyczajnej kobiety” okazują się Oborniki Śląskie. Według śledczych prowadzących przed laty sprawę Janina Kalińska nie miała żadnych związków z tą miejscowością. Nie widziano więc powodu, by szukać tam informacji dotyczących okoliczności jej śmierci.
Tymczasem autorzy podcastu przywołują istotny szczegół z życia zamordowanej kobiety. Niedługo przed śmiercią Janina miała dowiedzieć się, że jej ojciec, który według posiadanych przez nią informacji zginął podczas II wojny światowej, w rzeczywistości przeżył, założył nową rodzinę i mieszkał właśnie w Obornikach Śląskich.
"Zwyczajna kobieta”. Premiera nowego odcinka co środę
Premierowych odcinków podcastu "Zwyczajna kobieta" można słuchać na antenie Trójki w każdą środę o godz. 20.05. Po zakończeniu emisji Justyna Mazur-Kudelska i Kamil Bałuk pełnią dyżur telefoniczny, podczas którego czekają na informacje mogące pomóc w wyjaśnieniu sprawy Janiny Kalińskiej. Każdy kolejny odcinek jest również dostępny w internecie. Publikację na stronie PolskieRadio.pl zaplanowano na czwartki, na godz. 6.00.
Polecane artykuły
Źródło: Zwyczajna kobieta
Chcesz czytać nas częściej?
Dodaj nas do preferowanych źródeł, aby nasze newsy zawsze wyświetlały Ci się na górze wyników Google.
Autor
Redaktor
W Polskim Radiu od 2025 roku, przedtem w "Super Expressie". Na portalu Trójki zajmuję się głównie opisywaniem świata muzyki - od gitarowych brzmień klasyków rocka i metalu, po elektroniczne beaty i rapowane wersy. Miłośnik podróży, kina, literatury, popkultury, sztuki i piłki nożnej.
Dziękujemy za przeczytanie artykułu. Aby być na bieżąco z informacjami Trójki, obserwuj nas na Facebooku oraz w Wiadomościach Google.