"Teoria widzenia” Strzemińskiego w nowej odsłonie. Premiera serialu w Nowym Jorku
Jak zmienia się nasze postrzeganie świata i w jak wpływają na nie historia i technologia? Na te pytania odpowiada serial inspirowany "Teorią widzenia". Premiera w Nowym Jorku już 17 listopada.
Wystawa prac Władysława Strzemińskiego w warszawskiej Kordegardzie w 2024 roku/ Foto: PAP/Szymon Pulcyn
Jak zmienia się nasze postrzeganie świata i w jaki sposób wpływają na nie historia, technologia oraz społeczne doświadczenia? Na te pytania odpowiada "Theory of Seeing”. To międzynarodowy projekt filmowy inspirowany "Teorią widzenia” Władysława Strzemińskiego. Serial wyprodukowany przez Muzeum Sztuki w Łodzi będzie miał światową premierę 17 listopada w nowojorskiej siedzibie platformy e-flux. Każdy z czterech odcinków stanowi autorską interpretację myśli jednego z najważniejszych polskich teoretyków sztuki.
Polecane podcasty
Od teorii do ruchomego obrazu
"Theory of Seeing” to projekt realizowany w ramach programu "Kultura inspirująca 2025–2026”, we współpracy Muzeum Sztuki w Łodzi z platformą e-flux oraz Instytutem Kultury Polskiej w Nowym Jorku. Jego punktem wyjścia jest "Teoria widzenia” Władysława Strzemińskiego, to jeden z najważniejszych tekstów polskiej refleksji nad sztuką i percepcją.
Twórcy serialu nie zamierzali jednak bezpośrednio ilustrować tez zawartych w książce. Zamiast tego postanowili przełożyć sposób myślenia Strzemińskiego na język filmu i ruchomych obrazów. Kluczowe jest tu przekonanie, że widzenie nie stanowi niezmiennej, uniwersalnej zdolności człowieka. To proces kształtowany przez historię, kulturę i społeczne warunki życia.
Każda epoka wypracowuje własne sposoby patrzenia na rzeczywistość, a sztuka nie tylko odzwierciedla te przemiany, lecz także aktywnie w nich uczestniczy. Właśnie tę ideę podejmują zaproszeni do projektu artyści, konfrontując myśl Strzemińskiego ze współczesnymi doświadczeniami.
Cztery artystyczne spojrzenia na teorię Strzemińskiego
Każdy z czterech odcinków jest odrębnym eksperymentem filmowym i próbą aktualizacji koncepcji zawartych w "Teorii widzenia”. Do współpracy zaproszono uznanych twórców międzynarodowej sceny artystycznej: Wilhelma Sasnala, Mykołę Ridnyja, Agnieszkę Polską oraz Antona Vidokle’a i Liama Gillicka.
Wilhelm Sasnal, jeden z najbardziej rozpoznawalnych współczesnych polskich artystów, malarz i reżyser, podejmuje temat materialności obrazu i muzealnej konserwacji. Łączy go z pamięcią Zagłady, stawiając pytanie o granice abstrakcji w obliczu traumatycznych doświadczeń historycznych.
Mykoła Ridnyj, artysta pochodzący z Ukrainy, konfrontuje koncepcję ruchomego widzenia z optyką wojenną. W jego odcinku historia okaleczenia Strzemińskiego spotyka się z fikcyjną opowieścią o snajperze. W ten sposób teoria percepcji zostaje zestawiona z doświadczeniem przemocy i wojny, które radykalnie zmieniają sposób patrzenia na świat.
Inny kierunek obiera Agnieszka Polska, berlińska artystka wideo, fotografka i autorka filmów fabularnych oraz animowanych. Jej interpretacja przenosi rozważania Strzemińskiego w obszar cybernetyki, ekonomii uwagi i obrazów generowanych przez sztuczną inteligencję. To próba uchwycenia przemian percepcji w rzeczywistości zdominowanej przez cyfrowe technologie i nieustanny przepływ wizualnych komunikatów.
Z kolei Anton Vidokle i Liam Gillick traktują tezy zawarte w książce jak instrukcje do ćwiczeń z udziałem aktora, kamery i miasta. Ich realizacja bada możliwości praktycznego przełożenia teorii na działanie i filmowy eksperyment. Vidokle jest artystą, reżyserem i kuratorem, a także założycielem międzynarodowej platformy e-flux poświęconej sztuce i kulturze współczesnej. Gillick to nowojorski artysta multimedialny, teoretyk i kurator.
Łódzka premiera pod koniec listopada
Po nowojorskiej premierze serial zostanie zaprezentowany również w Polsce. Pokaz zaplanowano na 28 listopada w Narodowym Centrum Kultury Filmowej w Łodzi. Wydarzeniu będzie towarzyszyć spotkanie z twórcami projektu. Kolejna okazja do obejrzenia produkcji nadarzy się w niedzielę, 29 listopada, również w NCKF.
"Theory of Seeing” jest częścią szerszej strategii Muzeum Sztuki w Łodzi, której celem jest międzynarodowa popularyzacja dorobku Władysława Strzemińskiego. Działania te rozpoczęły się w 2025 roku wraz z premierą pierwszego anglojęzycznego wydania "Teorii widzenia”.
Polecane artykuły
Źródło: PAP
Chcesz czytać nas częściej?
Dodaj nas do preferowanych źródeł, aby nasze newsy zawsze wyświetlały Ci się na górze wyników Google.
Redaktorka
Izabela Dudkiewicz w portalu radiowej Trójki pisze o teatrze, sztukach wizualnych i kinie. W mediach pracuje od ponad dwóch dekad. W Polskim Radiu od 2019 roku, wcześniej przez 20 lat w Radiu Zet jako redaktor, wydawca, producent. Odpowiedzialna m.in. za przygotowanie materiałów na antenę, do internetu i na profile w SM. Pracę w mediach zaczęła w Radiu Eska, gdzie przygotowywała i czytała serwisy informacyjne. Skończyła polonistykę i dziennikarstwo na UW oraz studia podyplomowe na SGH.
Dziękujemy za przeczytanie artykułu. Aby być na bieżąco z informacjami Trójki, obserwuj nas na Facebooku oraz w Wiadomościach Google.