Teraz rzeźba. Pięciometrowe nożyce stanęły obok Muzeum Sztuki Nowoczesnej

Warszawskie Muzeum Sztuki Nowoczesnej od prawie dwóch lat znajduje się w nowej siedzibie przy Placu Centralnym. W ramach pierwszej ekspozycji instytucja zaprezentowała dzieła ze swojej kolekcji zarówno polskich, jak i zagranicznych artystów.

Posłuchaj audycji Trójki:

• "Terra kultura": Joanna Mytkowska o planach Muzeum Sztuki Nowoczesnej
• Wszystkie wydania audycji "Terra kultura"

Czas na rzeźbę

W najbliższym, jesiennym sezonie dominującym tematem w MSN będzie rzeźba. 9 września odbyła się inauguracja nowej realizacji Dominiki Olszowy "Fontanna piasku" na tarasie muzeum.

Z kolei 18 września przy fasadzie muzeum na Placu Centralnym stanęła rzeźba "Die Doppelgängerin" ("Sobowtórka") austriackiej artystki Valie Export - jednej z najbardziej znanych eksperymentatorek związanych z kontrkulturą i sztuką feministyczną. O rzeźbie, którą można już obejrzeć na Placu Centralnym w Warszawie, opowiedziała w audycji "Terra kultura" dyrektorka Muzeum Sztuki Nowoczesnej Joanna Mytkowska.

"Sobowtórka" na Placu Centralnym

"Sobowtórka" to monumentalna rzeźba z brązu, przedstawiająca ogromne podwójne nożyce. Obiekt jest niepokojący, niejednoznaczny i otwarty na różne interpretacje. W tytule artystka użyła wywodzącego się z języka niemieckiego określenia sobowtóra (der Doppelgänger), który w wierzeniach ludowych funkcjonuje jako duchowy towarzysz, "drugie ja" lub "cień".

- Pracę możemy rozumieć wielorako. Z jednej strony jest to obiekt dziwny, który wytrąca nas z codzienności, bo pięciometrowych, odlanych z brązu nożyczek nie napotykamy codziennie. Ten obiekt jest też trochę groźny, odwołując się do konotacji, jakie mamy z nożyczkami - cięcia, kontroli. Z drugiej strony można też pomyśleć o nożyczkach jako tym narzędziu, które kobiety używały do tworzenia - podczas prac krawieckich czy do przycinania taśmy filmowej, czym pałała się, pracując w dziedzinie filmu eksperymentalnego, Valie Export - mówiła Joanna Mytkowska. 

Rzeźba Valie Export w Warszawie

Valie Export (1940-2026) to austriacka artystka, która była pionierką sztuki wideo, instalacji i performansu, co w latach 60. XX wieku wiązało się z rodzącą się wówczas kontrkulturą, antyelitaryzmem i otwarciem sztuki na inne grupy społeczne niż ówczesne powojenne elity burżuazyjne. W centrum jej zainteresowań znajdowała się rola i społeczna pozycja kobiet, i to jej działalność artystyczna w dużej mierze zdefiniowała sztukę feministyczną w Europie.

- To niezwykła okazja i niezwykły moment, kiedy w przestrzeni publicznej, w relacji do fasady Muzeum Sztuki Nowoczesnej, ale na Placu Centralnym staje rzeźba ikony sztuki feministycznej. Droga twórcza i życiowa była radykalna. (...) To artystka, która z pewnością przecierała szlaki sztuki feministycznej, bardzo wyraźnie buntując się przeciwko patriarchalnemu społeczeństwu. W Austrii było to związane również z historią nieprzerobionego nazizmu, który był dodatkową warstwą do przepracowania - tłumaczyła Mytkowska.

Rzeźba po stabilności". Nowa wystawa w MSN

Najważniejszym wystawienniczym momentem sezonu będzie jednak otwarcie w połowie października wystawy "Rzeźba po stabilności". Na wystawie publiczność będzie mogła zapoznać się z tym, co obecnie jest najbardziej dyskutowane w dziedzinie rzeźby w Europie i na świecie. Na ekspozycji znajdą się prace takich artystek jak: June Crespo, Dominique White, Zuza Golińska, Agata Ingarden, Iza Tarasewicz i Katarzyna Przezwańska.

Wystawę "Rzeźba po stabilności" będzie można oglądać od 16 października br. do 28 lutego 2027 r. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

• Edward Dwurnik. Między dumą a wstydem. Nowa wystawa w MSN
• Rzeźba w roli głównej. Jesienne plany Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
• Warsaw Gallery Weekend 2026: ponad 60 wystaw, wszystkie bezpłatne

Ewelina Kołaczek
Źródła: MSN, Trójka