Tytus, Diplodok, Kajko i Kokosz. Ponad sto komiksowych prac na wystawie

Na przełomie sierpnia i września w DESA Unicum w Warszawie można zobaczyć ponad sto prac pokazujących blisko osiem dekad historii polskiego komiksu - od złotej ery PRL, przez eksperymenty lat 90., aż po prace współczesnych twórców. Wystawa prac komiksowych potrwa do 9 września, później odbędzie się aukcja prezentowanych prac.

Posłuchaj audycji Trójki:

• "Epopeja hiszpańska: Sztuka latania. Złamane skrzydło". O komiksie Antonio Altarriby w "Terra kulturze"
• Wszystkie wydania audycji "Wszystko Wszędzie Teraz"

Jeszcze pół wieku temu komiksy były ważną częścią dzieciństwa. Tytus, Romek i A’Tomek, Kajko i Kokosz, smok Diplodok, Kleks czy Funky Koval należeli do świata, który dla całych pokoleń Polaków był równie ważny jak książki, filmy czy pierwsze gry komputerowe. Dziś komiks wraca, ale w zupełnie nowej roli. Oryginalne plansze, szkice i ilustracje coraz częściej traktowane są nie tylko jako pamiątki popkultury, lecz także pełnoprawne dzieła sztuki.

Świat według Tadeusza Baranowskiego

Jednym z najważniejszych bohaterów wystawy będzie Tadeusz Baranowski - jeden z najbardziej charakterystycznych twórców w historii polskiego komiksu, który zmarł w lipcu tego roku. Profesor Nerwosolek, Kudłaczek i Bąbelek, Orient Men czy smok Diplodok dla wielu czytelników stali się bohaterami dzieciństwa. Jednak świat Baranowskiego nigdy nie był adresowany wyłącznie do dzieci. Pod warstwą kolorowego absurdu, gier słownych i pozornie nieograniczonej wyobraźni krył się często bardzo dorosły komentarz do otaczającej autora rzeczywistości.

"Artysta pozostawił po sobie charakterystyczną kreskę, galerię niepowtarzalnych postaci, a przede wszystkim ogromny zbiór gagów, gier słownych i absurdalnych skojarzeń. Na wystawie prezentujemy m.in. dwie duże, charakterystyczne plansze z 'Podróży Smokiem Diplodokiem', powiększoną wersję okładki 'Bezdomnych wampirów', stronę tytułową 'Przepraszam, remanent!' oraz planszę z 'Najlepszych kawałków z Baranowskiego'. Razem tworzą przekrojowe przypomnienie twórczości artysty, który nauczył pokolenia Polaków, że komiks może bawić nie tylko obrazem, lecz także samym językiem" - opowiada Judyta Majkowska, liderka projektu Komiks i Ilustracja w DESA Unicum.

Bohaterowie wielu pokoleń

Na wystawie pojawiły się też prace twórców, których bohaterowie weszli na stałe do rodzimej popkultury. W przypadku Henryka Jerzego Chmielewskiego, powszechnie znanego jako Papcio Chmiel, będzie można zobaczyć plansze z przygód Tytusa, Romka i A’Tomka oraz rzadką pracę przygotowaną w 1985 roku dla "Świata Młodych". Powstało zaledwie dziewięć takich plansz, które zostały później wykorzystane przez Teatr Rozmaitości jako element programu teatralnego.

Twórczość Janusza Christy przypomną z kolei prace związane zarówno z "Kajkiem i Kokoszem", jak i wcześniejszą serią "Kajtek i Koko". Wśród nich znajdą się kolorowe blaudruki do "Szkoły latania", plansze z "W kosmosie" oraz "Londyńskiego kryminału". To właśnie na przykładzie takich prac szczególnie dobrze widać, jak wiele z charakteru znanych dziś albumów rodziło się jeszcze przed etapem druku.

Twórczość Szarloty Pawel 

Ważnym głosem na wystawie będzie także twórczość Szarloty Pawel. Dla większości czytelników pozostaje przede wszystkim autorką przygód Jonki, Jonka i Kleksa publikowanych w "Świecie Młodych". Jej dorobek jest jednak znacznie szerszy. Na wystawie pojawią się zarówno klasyczne prace komiksowe, jak i późniejsze realizacje z końca lat 80., 90. i początku XXI wieku. Pokazują one artystkę nie tylko jako autorkę jednej z najbardziej rozpoznawalnych serii w historii polskiego komiksu, ale również wszechstronną ilustratorkę, której charakterystyczny język wizualny rozwijał się wraz ze zmieniającą się kulturą popularną.

Nie zabraknie również klasyki komiksu przygodowego i sensacyjnego: "Kapitana Klossa", "Kapitana Żbika" czy prac Marka Szyszki. Fani fantastyki i science fiction mogą odkryć plansze Bogusława Polcha do "Bogów z kosmosu" oraz "Funky Kovala", jednego z najważniejszych polskich komiksów skierowanych do dorosłego odbiorcy.

Od "Wicka i Wacka" do Marvela

Wystawa pokaże też, jak ogromną drogę przeszedł polski komiks. Z jednej strony znajdą się na niej jedne z jego najwcześniejszych przykładów: pasek Wacława Drozdowskiego do "Wicka i Wacka", praca Zbigniewa Lengrena z 1948 roku czy plansze Bohdana Butenki z kultowego "Kwapiszona". Z drugiej będą twórcy, którzy dziś funkcjonują na międzynarodowym rynku.

Jednym z nich jest Piotr Kowalski, pierwszy Polak, któremu Marvel powierzył narysowanie przygód Hulka. Współpracował również przy projektach związanych z twórczością Stephena Kinga i Neila Gaimana. W DESA Unicum będzie można zobaczyć jego prace z Iron Manem, Hulkiem i "Norse Mythology", a także okładkę do "Blade Runnera". Szczególnie ciekawa jest plansza do "Norse Mythology", przy której Kowalski współpracował z Mikiem Mignolą.

Pierwsza część wystawy rozpoczęła się 26 sierpnia, a od 3 września w DESA Unicum będzie można zobaczyć bezpłatnie pełną ekspozycję plansz i ilustracji komiksowych. 9 września odbędzie się aukcja prezentowanych prac.

Czytaj także:

• Komiksy wydawnictwa Archie trafią na wielki ekran
• Ostatnie 25 lat to złoty wiek polskiego komiksu
• "Połączenia" po raz pierwszy w Polsce. Aga Zano: komiks to wyzwanie dla tłumacza

Ewelina Kołaczek, DESA Unicum