Nagroda Literacka Warszawy. Szejnert, Sieńczyk, Kulikowska z wyróżnieniami

Do tegorocznej edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy zgłoszono 722 książki. Jak co roku najliczniej reprezentowana była proza - ponad 250 tytułów. Tuż za tą kategorią uplasowała się poezja, do której nadesłano 239 pozycji. Kolejne 127 książek walczyło o uznanie jury w kategorii literatura dziecięca, a po 54 tytuły zgłoszono do kategorii książki o tematyce warszawskiej oraz komiks i powieść graficzna. Trójka jest patronem medialnym wydarzenia.

Posłuchaj audycji Trójki:

• Spotkaniez Małgorzatą Szejnert w Studiu im. Agnieszki Osieckiej
• Stanisław Łubieński o książce "Drugie życie Czarnego Kota" w audycji "Plik tekstowy"

13 czerwca poznaliśmy laureatów nagrody i wręczono nagrodę dla Warszawskiej Twórczyni. W tym roku jurorzy uhonorowali tym wyróżnieniem reportażystkę i pisarkę Małgorzatę Szejnert. 

Warszawska Twórczyni - Małgorzata Szejnert

Podczas gali wręczono nagrodę dla Warszawskiej Twórczyni. W tym roku jurorzy zdecydowali się wyróżnić Małgorzatę Szejnert - reporterkę, dziennikarkę i pisarkę, nazywaną "cesarzową reportażu", która przez całe życie uczyła czytelniczki i czytelników uważności wobec ludzi, miejsc i historii. "Każda z jej książek, podobnie jak jej teksty prasowe, mają za sobą wiedzę i głębokie studia nad tematem. Dziś, w czasie wiedzy powierzchownej, takie podejście jest bardzo potrzebne, a jej zalecenia pisarskie okazują się najlepszą szkołą literatury" - tak uzasadniało wybór jury Nagrody Literackiej Warszawy. Dotychczas tytuł ten otrzymali, m.in.: Tadeusz Konwicki, Janusz Głowacki, Ernest Bryll, Joanna Kulmowa, Hanna Krall, Joanna Papuzińska, Marek Bieńczyk.

W 2026 roku ukazały się dwie publikacje - "Chwila przed podróżą" z wyborem jej reportaży prasowych oraz "Chłodnia czyli grzejnia" będąca zapisem rozmowy, którą z Małgorzatą Szejnert przeprowadzili Dorota Karaś i Marek Sterlingow. O obu książkach Michał Nogaś rozmawiał z Małgorzatą Szejnert i autorami publikacji podczas spotkania w Studiu im. Agnieszki Osieckiej.

Proza. Nagroda dla Macieja Sieńczyka za "Pijaczka"

Jury w tym roku obradowało w składzie: Justyna Sobolewska (przewodnicząca), Maciej Jakubowiak (sekretarz), Anna Kramek-Klicka, Piotr Sadzik, Agnieszka Sowińska, Karolina Szymaniak oraz Antoni Zając.

W kategorii "Proza" zwyciężył Maciej Sieńczyk za książkę "Pijaczek" (Wydawnictwo Biblioteki Śląskiej). Jak czytamy na stronie wydawnictwa, "Pijaczek" to wyrazisty portret człowieka wycofanego, prowadzącego dysfunkcyjne życie na marginesie społeczeństwa. "Powieść ta doskonale oddaje kondycję męskości w kryzysie, stając się wręcz modelowym przykładem tekstu do analizy w ramach masculinity studies. Jednocześnie, choć nie wprost, podejmuje temat marginalizacji społecznej, ukazując bohatera, który nie mieści się w żadnych społecznych ramach - jest wykluczony, pozostaje na uboczu, a jego codzienność toczy się poza wzrokiem i troską otoczenia" - czytamy w opisie książki.

Oprócz Sieńczyka nominowani byli Weronika Murek za książkę "Urodziny", w której - jak uzasadniali jurorzy podczas ogłoszenia nominacji - autorce "w oszczędnej, ale sugestywnej prozie udało się złapać na gorącym uczynku życie, które powoli się już kończy, choć nigdy na dobre się nie zaczęło". Trzecią powieścią na krótkiej liście nominowanych była książka "Null" Szczepana Twardocha - powieść o wojnie ukraińsko-rosyjskiej: o jej realiach i o otaczających ją mitach, o bohaterstwie, głupocie i desperacji. O powieści Twardoch opowiedział podczas spotkania w Studiu im. Agnieszki Osieckiej.

Poezja. Nagroda dla Justyny Kulikowskiej

Nagrodę w kategorii "Poezja" otrzymała Justyna Kulikowska za tom "Wnyki dla światła" (Biblioteka Wielkopolska im. Stanisława Barańczaka). Jury podkreślało, że to "zachwycający traktat poetycki o zachwycie, dzięki czemu wiersze poetki stają się ćwiczeniami z afirmacji". "W swoim najnowszym tomie poetka bada naturę uwikłania i zdrady, a kolejne wiersze i powracające frazy tworzą osobistą mitologię" - czytamy na stronie wydawnictwa.

W kategorii jurorzy nominowali też "Dziwne dziewczyny" Kamili Janiak - poemat, który "za sprawą intensywnej i plastycznej frazy pędzi na złamanie karku - tuż za swoją podmiotką, która w starciu z wrogim światem negocjuje własną tożsamość". Szansę na nagrodę w tej kategorii miał też Marcin Mokry za tom "Solarysze". Kapituła nazwała tom ożywczym art bookiem, którego "każda część jest przemyślnie skomponowana oraz prowadzi nas przez obrazy i dźwięki".

Literatura dziecięca. Nagroda dla Katarzyny Wasilkowskiej

Nagrodę w kategorii "Literatura dziecięca" otrzymała Katarzyna Wasilkowska za książkę "Złodziejka" (Wydawnictwo Literatura). Ilustracje do książki stworzyła Ludwika Gnyp. Jak można przeczytać na stronie wydawnictwa, "Złodziejka" to historia o presji, przyjaźni, pierwszych uczuciach i wyborach, które bolą, i o tym, jak łatwo przekroczyć granicę i jak trudno się potem cofnąć.

Oprócz Wasilkowskiej do nagrody nominowane były książki "Wodyseja" Adama Robińskiego i ilustratora Bartka Glazy, która "pozwala się odczytać w kilku planach jednocześnie: przez pryzmat zwierząt i świata przyrody oraz przez pryzmat ludzki" i "Po co nam sztuka?" Katarzyny Witt oraz Oli Niepsuj, która "bez zadęcia, bez patosu, lekko i z dowcipem pokazuje dzieciom i ich opiekunom, jak zbliżyć się do sztuki nowoczesnej".

Komiks i powieść graficzna. Nagroda dla Łukasza Wojciechowskiego

Za najlepszy komiks jurorzy uznali "Dum-dum" autorstwa Łukasza Wojciechowskiego (Kultura Gniewu). Opowieść koncentruje się na skutkach I wojny światowej w Europie Środkowej, w krajach o nieustannie zmieniających się granicach, z Berlinem lat 30. XX wieku w tle. Łukasz Wojciechowski ukazuje szok, jaki metropolia wywołuje w psychice Stana - pochodzącego z polskiej wsi weterana Wielkiej Wojny.

Nominowany w kategorii komiks i powieść graficzna był też Marcin Podolec za "Sezon spadających gwiazd" - "pełna humoru, ciepła, ale i brutalnie szczerą opowieść o życiu i dojrzewaniu na prowincji". Jury doceniło też "Brzask" Jacka Świdzińskiego - "to pozbawiona wszelkiej pompy polifoniczna, w słowie i obrazie, opowieść o upartym trwaniu miasta i jego mieszkańców". 

Książka o tematyce warszawskiej. Nagroda dla Krzysztofa Mordyńskiego

Nagroda za najlepszą książkę o tematyce warszawskiej trafiła do Krzysztofa Mordyńskiego za "MDM. Marszałkowska dzielnica marzeń" (Centrum Architektury). To pierwsza monografia socrealistycznego fragmentu śródmieścia Warszawy - Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej.

W tej kategorii nominowani byli też Paweł Kozioł za powieść "Azard",która łączy prawdziwe wydarzenia z dwudziestolecia międzywojennego z elementami fantastycznymi. W książce jednym z bohaterów jest między innymi Juliusz Słowacki. - Polemizuję na pewno z częścią romantyzmu - z tą straszliwie krwawą wizją polskiej historii - mówił w "Pliku tekstowym" Paweł Kozioł.

Szansę na nagrodę miał też nasz redakcyjny kolega Stanisław Łubieński za "Drugie życie Czarnego Kota". Jak oceniła kapituła, książka Łubieńskiego "łączy esej historyczny, felieton, opowieść przyrodniczą, tworząc niezwykłą, osobistą opowieść". Książka została doceniona Paszportem "Polityki". - Brakowało mi w polskiej literaturze, że było mało przyrody, a jej opisy to symbol nudy w potocznym myśleniu o lekturach - mówił w "Ludziach" Stanisław Łubieński, który w Trójce prowadzi audycję "Księstwo ptaków".

Nagroda Literacka Warszawy 2026. Nominowani i nagrodzeni

Poniżej prezentujemy listę nominowanych i nagrodzonych we wszystkich kategoriach. 

Proza:

• Maciej Sieńczyk, "Pijaczek", Wydawnictwo Biblioteki Śląskiej - NAGRODA;
• Weronika Murek, "Urodziny", Wydawnictwo Czarne;
• Szczepan Twardoch, "Null", Wydawnictwo Marginesy.

Poezja:

• Justyna Kulikowska, "Wnyki dla światła", Biblioteka Wielkopolska im. Stanisława Barańczaka - NAGRODA;
• Kamila Janiak, "Dziwne dziewczyny", Biblioteka Wielkopolska im. Stanisława Barańczaka;
• Marcin Mokry, "Solarysze", Fundacja Na Rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza.

Literatura dziecięca (tekst i ilustracje):

• Katarzyna Wasilkowska (tekst), Ludwika Gnyp (ilustracje), "Złodziejka", Wydawnictwo Literatura - NAGRODA;
• Adam Robiński (tekst), Bartek Glaza (ilustracje), "Wodyseja", Wydawnictwo Widnokrąg;
• Katarzyna Witt (tekst), Ola Niepsuj (ilustracje), "Po co nam sztuka?", Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

Książka o tematyce warszawskiej:

• Krzysztof Mordyński, "MDM. Marszałkowska dzielnica marzeń", Centrum Architektury - NAGRODA;
• Paweł Kozioł, "Azard", Wydawnictwo Drzazgi;
• Stanisław Łubieński, "Drugie życie Czarnego Kota", Wydawnictwo Agora.

Komiks i powieść graficzna:

• Łukasz Wojciechowski, "Dum-dum", Kultura Gniewu - NAGRODA;
• Marcin Podolec, "Sezon spadających gwiazd", Kultura Gniewu;
• Jacek Świdziński, "Brzask", Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego.

Ewelina Kołaczek