Peter Pomerantsev laureatem Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego

Do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego w tym roku zostało zgłoszonych 137 książek: 96 z nich powstało po polsku, 41 to tłumaczenia z 11 języków: 24 tytuły z angielskiego, po trzy z francuskiego, hiszpańskiego i ukraińskiego, dwie z włoskiego i po jednej książce przetłumaczonej z arabskiego, hebrajskiego, niderlandzkiego, norweskiego, słowackiego i szwedzkiego. Reportaże wyszły nakładem 35 wydawnictw, trzy tytuły wydano nakładem własnym.

Posłuchaj audycji Trójki:

• Reportaż o domu Kapuścińskiego - "Reporter z Pustola 16"
• "Śladami Ryszarda Kapuścińskiego" - reportaż

Peter Pomerantsev z Nagrodą im. Ryszarda Kapuścińskiego

Zwycięzcą 17. edycji został Peter Pomerantsev, autor reportażu "Propagandysta, który przechytrzył Hitlera. Jak wygrać wojnę informacyjną". Przewodnicząca jury Ludwika Włodek napisała w laudacji: "Ten reportaż - przetłumaczony żywą polszczyzną przez Aleksandrę Paszkowską - łączy znakomity warsztat literacki i precyzję w opisywaniu faktów z filozoficznym oddechem, poczuciem humoru i finezją. Jest szczery, ale nie cyniczny, mądry, ale nie przeładowany faktami. Przeraża, ale także daje nadzieję. Tego właśnie oczekujemy od literatury i Peter Pomerantsev spełnił nasze oczekiwania z nawiązką".

O czym jest nagrodzona książka?

Peter Pomerantsev  to brytyjski pisarz, dokumentalista, reżyser i producent filmowy. Urodził się w ZSRR, we wczesnym dzieciństwie wraz z rodzicami wyemigrował do Wielkiej Brytanii. Po ukończeniu studiów przeprowadził się do Moskwy, gdzie mieszkał przez dziewięć lat; do Londynu wrócił w 2010 roku.. Jest znany ze swojego wnikliwego podejścia do tematów związanych z mediami i polityką. Przedstawia, jak manipulacja informacją może zmieniać bieg wydarzeń. "Propagandysta, który przechytrzył Hitlera" to książka, która zgłębia tajniki wojny informacyjnej i strategii propagandowych, które odegrały kluczową rolę w historii.

Nagrodzona książka to biografia buntowniczego propagandysty II wojny światowej Seftona Delmera. "Delmer, utalentowany dziennikarz, mieszkający wcześniej w Niemczech, uruchomił w Wielkiej Brytanii eksperymentalną stację radiową GS1, która nadawała w III Rzeszy. Zamiast kierować poważne odezwy, tworzył on groteskowe i kabaretowe audycje, uważając, że właściwą odpowiedzią na propagandę Goebbelsa jest… więcej Goebbelsa. Jego celem było podkopanie nazizmu od wewnątrz, poprzez odwrócenie zwykłych obywateli od nazistowskich zwierzchników. Książka Pomerantseva to nie tylko biografia człowieka, który próbował oszukać Hitlera, ale i analiza narzędzi do współczesnej walki informacyjnej z tyranami i dyktatorami" - czytamy na stronie wydawnictwa Krytyki Politycznej.

Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego

Nagrodę przyznało jury w składzie: Ludwika Włodek (przewodnicząca), Søren Gauger, Łukasz Grzymisławski, Elżbieta Sawicka i Katarzyna Surmiak-Domańska. Sekretarzynią jury była Maria Krawczyk. W tym roku do nagrody zgłoszono 137 książek. Jury w trzech etapach wyłoniło najlepsze książki 2025 roku. W finale znaleźli się: 

• Kasper Bajon za książkę "Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle", Wydawnictwo Czarne;
• Anna Bikont za książkę"Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów" Wydawnictwo Czarne;
• Emily Carrington za książkę "Nasz mały sekret (Our Little Secret)", przeł. Wojciech Jędrak, Wydawnictwo timof comics;
• Joanna Czeczott za książkę "Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji, Wydawnictwo Czarne;
• Peter Pomerantsev za książkę "Propagandysta, który przechytrzył Hitlera. Jak wygrać wojnę informacyjną (How to Win an Information War: The Propagandist Who Outwitted Hitler)", przeł. Aleksandra Paszkowska, Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Laureata poznaliśmy podczas Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie 30 maja. Na finał 17. edycji przyjechali do Warszawy Emily Carrington z Kanady i Peter Pomerantsev, który obecnie dzieli swój czas między Waszyngton, Londyn i Kijów. Dołączyli do nich autorzy z Polski - Kasper Bajon, Anna Bikont i Joanna Czeczott. Nie zabrakło autorki i autora przekładów książek-finalistek: Aleksandry Paszkowskiej i Wojciecha Jędraka.

Twórczynie i twórcy otrzymali nagrody finansowe: nagroda dla autora najlepszej książki reporterskiej wyniosła 120 tys. zł, a dla jej tłumaczki - 25 tys. zł. Pozostali autorzy otrzymali 15 tys. zł, a autor przekładu - 8 tys. zł.

Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego została ustanowiona 14 stycznia 2010 r. przez Radę Miasta Stołecznego Warszawy. Ma wyróżniać najwartościowsze książki reporterskie, które podejmują ważne problemy współczesności, zmuszają do refleksji, pogłębiają wiedzę o świecie innych kultur. Celem nagrody jest też uhonorowanie mieszkającego przez ponad 60 lat w Warszawie wybitnego reportera, dziennikarza, publicysty i poety, jednego z najczęściej tłumaczonych polskich autorów Ryszarda Kapuścińskiego. 

Ewelina Kołaczek, UM Warszawa