Piekło, Czyściec i Raj. Grafiki Salvadora Dalego inspirowane "Boską komedią"

100 grafik wybitnego surrealisty Salvadora Dalego można na wystawie w Muzeum Zamojskim w Zamościu (Lubelskie). Eksponowany będzie cykl prac hiszpańskiego artysty inspirowanych "Boską komedią" Dantego Alighieri.

Posłuchaj audycji Trójki:

• "The Second Woman". O 24-godzinnym performansie Magdaleny Cieleckiej w "Terra kultura"
• Wystawa zdjęć Stanisława Cioka. Audycja "Terra kultura"

Grafiki Salvadora Dalego w Muzeum Zamojskim

Na wystawie zaprezentowanych zostało 100 barwnych grafik ilustrujących arcydzieło literatury włoskiej - "Boską komedię" Dantego Alighieri, czyli poemat z 1321 r. będący wizją wędrówki poety przez Piekło, Czyściec i Raj. 

Dalí pracował nad ilustracjami przez blisko dekadę. W latach 1951-1960 stworzył 100 akwarel (po jednej do każdej pieśni poematu), które stały się podstawą do wykonania serii drzeworytów i grafik. Prace te są autorską interpretacją poematu, widoczne są na nich m.in. charakterystyczne dla twórczości Dalego płynne formy czy wydłużone sylwetki.

Historia powstania tych ilustracji sięga 1950 r., kiedy rząd włoski powierzył Dalemu wykonanie ilustracji do tego wyjątkowego dla włoskiej literatury dzieła, z okazji 700-lecia urodzin Dantego. Wybór artysty wzbudził jednak kontrowersje.

Dalí, jako Hiszpan, znany z niekonwencjonalnych dzieł i postaw dla części włoskiej opinii publicznej nie był odpowiednim artystą do interpretacji poematu silnie zakorzenionego w kulturze włoskiej i tradycji katolickiej. Dyskusja przeniosła się nawet do włoskiego parlamentu i ostatecznie kontrakt z Dalím został anulowany.

Artysta jednak, zafascynowany "Boską komedią", postanowił kontynuować już rozpoczętą pracę. Dzięki współpracy z francuskim wydawcą Joseph’em Foretem oraz oficyną Éditions d’Art Les Heures Claires projekt został zrealizowany.

Kurator wystawy Natalia Szczerba mówiła w rozmowie z PAP, że prezentowane prace należą do najważniejszych przedsięwzięć ilustracyjnych w dorobku Salvadora Dalego. - Ich powstaniu towarzyszyły kontrowersje, były protesty, oparło się to nawet o włoski parlament i ostatecznie anulowano kontrakt z Dalím na te ilustracje, ale mimo to artysta nie zrezygnował z ich namalowania - tłumaczyła.

Salvador Dalí

Salvador Dalí (1904-1989) - hiszpański malarz, grafik, rzeźbiarz, teoretyk sztuki - to jeden z najsłynniejszych artystów XX w. Opierając się na psychoanalizie, stworzył własną koncepcję twórczą, którą nazwał metodą paranoi krytycznej.

Sam był postacią ekscentryczną, słynął z różnych nietypowych i prowokacyjnych zachowań, np. spacerował z mrówkojadem na smyczy ulicami Paryża. Twórczość Dalego wywarła ogromny wpływ na współczesną kulturę. Spośród jego dzieł najbardziej znane są surrealistyczne obrazy jak "Płonąca żyrafa", "Trwałość pamięci" czy "Ponure zabawy".

100 lat Muzeum Zamojskiego

Wystawa prac Dalego w Muzeum Zamojskim jest elementem obchodów 100-lecia istnienia tej placówki. Pomysłodawcą utworzenia muzeum był lekarz i społecznik ze Szczebrzeszyna, Zygmunt Klukowski. Muzeum mieści się w zespole kamienic ormiańskich z XVII w. przy Rynku Wielkim w Zamościu. Ich właścicielami byli Ormianie, którzy osiedlali się w Zamościu od 1585 r., na mocy przywileju wydanego przez Jana Zamoyskiego.

Muzeum gromadzi i popularyzuje wielokulturowe dziedzictwo miasta Zamość, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO, oraz regionu zamojskiego. Wystawę "Salvador Dalí. Boska komedia" można obejrzeć od 1 kwietnia do 14 czerwca.

Ewelina Kołaczek

PAP, Muzeum Zamojskie