Stanisław Łubieński wśród nominowanych do Nagrody Literackiej Warszawy

Znamy nominowane książki do tegorocznej edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Kapituła wybrała 15 najlepszych polskich książek wydanych w 2025 roku w kategoriach: proza, poezja, literatura dziecięca, książka o tematyce warszawskiej oraz komiksy i powieści graficzne. Wśród nominowanych jest Stanisław Łubieński - autor książki "Drugie życie Czarnego Kota", którego słuchacze Trójki znają jako prowadzącego audycję "Księstwo Ptaków".

Stanisław Łubieński wśród nominowanych do Nagrody Literackiej Warszawy

Stanisław Łubieński jednym z nominowanych do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy

Foto: Cezary Piwowarski/Polskie Radio

Do tegorocznej edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy zgłoszono 722 książki. Jak co roku najliczniej reprezentowana była proza - ponad 250 tytułów. Tuż za tą kategorią uplasowała się poezja, do której nadesłano 239 pozycji. Kolejne 127 książek walczyło o uznanie jury w kategorii literatura dziecięca, a po 54 tytuły zgłoszono do kategorii książki o tematyce warszawskiej oraz komiks i powieść graficzna.

Jury w tym roku obradowało w składzie: Justyna Sobolewska (przewodnicząca), Maciej Jakubowiak (sekretarz), Anna Kramek-Klicka, Piotr Sadzik, Agnieszka Sowińska, Karolina Szymaniak oraz Antoni Zając.

Posłuchaj audycji Trójki:

Finał tegorocznego konkursu odbędzie się 13 czerwca, ale jeszcze w maju poznamy warszawskiego twórcę lub warszawską twórczynię. Laureaci w poszczególnych kategoriach otrzymają po 35 tys. zł, zaś pozostałe osoby nominowane po 15 tys. zł. W kategoriach dziecięcej i komiksowej nagrody otrzymują zarówno autorzy tekstu lub scenariusza, jak i ilustracji. Nagroda finansowa dla warszawskiego twórcy lub twórczyni to aż 120 tys. zł.

Książki nominowane do 19. Nagrody Literackiej Warszawy

Proza:

  • Weronika Murek, "Urodziny", Wydawnictwo Czarne;
  • Maciej Sieńczyk, "Pijaczek", Wydawnictwo Biblioteki Śląskiej;
  • Szczepan Twardoch, "Null", Wydawnictwo Marginesy.

Poezja:

  • Kamila Janiak, "Dziwne dziewczyny", Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu;
  • Justyna Kulikowska, "Wnyki dla światła", Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu;
  • Marcin Mokry, "Solarysze", Fundacja Na Rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza.

Literatura dziecięca (tekst i ilustracje):

  • Adam Robiński (tekst), Bartek Glaza (ilustracje), "Wodyseja", Wydawnictwo Widnokrąg;
  • Katarzyna Wasilkowska (tekst), Ludwika Gnyp (ilustracje), "Złodziejka", Wydawnictwo Literatura;
  • Katarzyna Witt (tekst), Ola Niepsuj (ilustracje), "Po co nam sztuka?", Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

Książka o tematyce warszawskiej:

  • Paweł Kozioł, "Azard", Wydawnictwo Drzazgi;
  • Stanisław Łubieński, "Drugie życie Czarnego Kota", Wydawnictwo Agora;
  • Krzysztof Mordyński, "MDM. Marszałkowska dzielnica marzeń", Centrum Architektury.

Komiks i powieść graficzna:

  • Marcin Podolec, "Sezon spadających gwiazd", Kultura Gniewu;
  • Jacek Świdziński, "Brzask", Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego;
  • Łukasz Wojciechowski, "Dum-dum", Kultura Gniewu.

- W tym roku obrady jury były burzliwe i pełne gwałtownych zwrotów akcji. Natomiast nominowane książki doceniliśmy za niespodzianki - okazały się czymś innym, niż można się było spodziewać. Wśród motywów powracających znajdziemy: znikanie i trwanie oraz transformację: człowieka, miasta, przyrody, systemu władzy. Doceniliśmy wychodzenie poza ramy gatunkowe oraz koncepty tych książek, które są udaną grą z tradycją i otwarciem nowych ścieżek myślenia - uważa Justyna Sobolewska, przewodnicząca jury.

Nominacja dla Stanisława Łubieńskiego

Jednym z nominowanych do tegorocznej nagrody za książkę "Drugie życie Czarnego Kota" jest Stanisław Łubieński - pisarz, kulturoznawca, ukrainista, przyrodnik, prezes zarządu Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków i nasz redakcyjny kolega, prowadzący w Trójce audycję "Księstwo Ptaków". Jak oceniła kapituła, książka Łubieńskiego "łączy esej historyczny, felieton, opowieść przyrodniczą, tworząc niezwykłą, osobistą opowieść". Książka została doceniona Paszportem "Polityki".

Oprócz niego w kategorii najlepszej książki o tematyce warszawskiej "Azard" Paweł Kozioł "splata gęstą opowieść o napięciach rozdzierających Warszawę w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości". O książce Paweł Kozioł opowiadał Maxowi Cegielskiemu w audycji "Plik tekstowy". Kolejną nominację jury przyznało Krzysztofowi Mordyńskiemu za "MDM. Marszałkowska Dzielnica Marzeń". Publikacja "opisuje urbanistyczny rozmach reprezentacyjnej dzielnicy Warszawy i odtwarza propagandowy charakter projektu". 

Autorce nominowanych "Urodzin" Weronice Murek - jak uzasadniają jurorzy - "w oszczędnej, ale sugestywnej prozie udało się złapać na gorącym uczynku życie, które powoli się już kończy, choć nigdy na dobre się nie zaczęło". "Pijaczek" Macieja Sieńczyka "to jedna z najśmieszniejszych i najsmutniejszych książek polskiej literatury współczesnej". Ostatnia nominowana w prozie książka "Null" Szczepana Twardocha jest "powieścią o wojnie ukraińsko-rosyjskiej: o jej realiach i o otaczających ją mitach, o bohaterstwie, głupocie i desperacji".

W kategorii poezja jurorzy nominowali "Dziwne dziewczyny" Kamili Janiak. To poemat, który "za sprawą intensywnej i plastycznej frazy pędzi na złamanie karku - tuż za swoją podmiotką, która w starciu z wrogim światem negocjuje własną tożsamość". Kolejną nominację, "Wnyki dla światła" Justyny Kulikowskiej, jury określa jako "zachwycający traktat poetycki o zachwycie, dzięki czemu wiersze poetki stają się ćwiczeniami z afirmacji". "Solarysze" Marcina Mokrego kapituła nazywa ożywczym art bookiem, którego "każda część jest przemyślnie skomponowana oraz prowadzi nas przez obrazy i dźwięki".

Listę nominowanych w kategorii literatura dziecięca (tekst i ilustracje) otwiera książka pt. "Wodyseja" Adama Robińskiego i ilustratora Bartka Glazy, która "pozwala się odczytać w kilku planach jednocześnie: przez pryzmat zwierząt i świata przyrody oraz przez pryzmat ludzki". "Złodziejka" Katarzyny Wasilkowskiej z ilustracjami Ludwiki Gnyp „to lekka i bezpretensjonalna powieść o potrzebie bliskości, rodzących się uczuciach, małych i dużych tajemnicach dorastania”. Książka "Po co nam sztuka?" Katarzyny Witt oraz Oli Niepsuj "bez zadęcia, bez patosu, lekko i z dowcipem pokazuje dzieciom i ich opiekunom, jak zbliżyć się do sztuki nowoczesnej".

Nominowany w kategorii komiks i powieść graficzna "Sezon spadających gwiazd" Marcina Podolca stanowi "pełną humoru, ciepła, ale i brutalnie szczerą opowieść o życiu i dojrzewaniu na prowincji". Jury doceniło też "Brzask" Jacka Świdzińskiego - "to pozbawiona wszelkiej pompy polifoniczna, w słowie i obrazie, opowieść o upartym trwaniu miasta i jego mieszkańców". Wreszcie "Dum-dum" Łukasza Wojciechowskiego z charakterystycznymi rysunkami stworzonymi w AutoCADzie jest "opowieścią o opresyjnym modernizmie zmierzającym ku katastrofie, który zyskuje tu zaskakujące oblicze".

O Nagrodzie

Nagroda Literacka m.st. Warszawy to znaczące wyróżnienie dla autorek i autorów oraz podpowiedź ciekawych lektur dla wszystkich, którzy lubią czytać. W obecnej formie przyznawana jest od 2008 roku, ale jej historia sięga czasów przedwojennych. Wśród nagrodzonych są: Wiesław Myśliwski, Kazimierz Orłoś, Ewa Lipska, Joanna Papuzińska, Zyta Rudzka, Justyna Bednarek, Andrzej Stasiuk, Grzegorz Piątek, Justyna Kulikowska, Aleksandra i Daniel Mizielińscy, Ernesto Gonzales.

Radiowa Trójka jest patronem medialnym Nagrody Literackiej Warszawy. 

Ewelina Kołaczek, UM Warszawa