Sztuka w szpitalu. Studenci ASP i pacjenci tworzą wspólną przestrzeń terapii

Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach oraz Szpital Specjalistyczny w Chorzowie rozpoczęły współpracę, która wykracza poza standardowe ramy edukacji i terapii. Projekt zakłada stworzenie nowej formuły, w której kluczowe znaczenie ma bezpośredni kontakt studentów z pacjentami. To odejście od modelu opartego wyłącznie na pracy akademickiej na rzecz doświadczenia zdobywanego w realnych warunkach społecznych. Studenci nie tylko rozwijają swoje umiejętności artystyczne, ale też uczą się, jak ich działania mogą wpływać na innych.

Posłuchaj audycji w Trójce:

• "Onko Story": Rodzinna historia onkologiczna
• "Onko Story": Wrażliwi artyści i wspólna walka

Wspólne działania zamiast teorii

Inicjatywę zainaugurował cykl warsztatów prowadzonych na Oddziale Dziennym Psychiatrycznym. Zajęcia odbywają się w parku przy szpitalu i mają charakter otwarty oraz integracyjny. Uczestnicy – zarówno studenci, jak i pacjenci – pracują razem nad wielkoformatowymi realizacjami.

Do dyspozycji mają różnorodne narzędzia: tusze, farby plakatowe czy kredki. Efektem pracy jest tzw. "mapa obserwacji”, czyli wizualna próba połączenia tego, co zewnętrzne, z tym, co wewnętrzne – percepcji otoczenia z emocjami i stanami psychicznymi.

Jak podkreśla koordynatorka projektu, Jolanta Jastrząb, sztuka może funkcjonować w każdej przestrzeni, także w szpitalu. To miejsce, które sprzyja refleksji i dzieleniu się doświadczeniami za pomocą języka wizualnego.

Korzyści dla studentów i pacjentów

Dla studentów udział w projekcie oznacza wyjście poza schemat pracy "do szuflady”. Ich działania nabierają realnego znaczenia, stają się narzędziem, które może poprawiać jakość życia innych osób.

Z kolei z perspektywy medycznej projekt przynosi konkretne efekty terapeutyczne. Jak zaznacza Michał Opielka, pierwsze reakcje pacjentów były wyraźnie pozytywne. Zajęcia stanowią uzupełnienie klasycznych metod leczenia i wzbudzają duże zainteresowanie,  wielu pacjentów pyta o możliwość uczestnictwa w kolejnych spotkaniach.

Odpowiedź na rosnące potrzeby

Znaczenie takich inicjatyw rośnie wraz ze skalą wyzwań, przed którymi stoi system opieki psychiatrycznej. Jak wskazuje dyrektorka szpitala, Edyta Taracha-Szewczyk, konieczne jest stałe poszerzanie oferty terapeutycznej.

Obecnie pod opieką Centrum Zdrowia Psychicznego w tej placówce znajduje się ponad dwa tysiące pacjentów. Sam Oddział Dzienny prowadzi trzy grupy terapeutyczne, a poradnia zdrowia psychicznego realizuje miesięcznie około 1200 wizyt. To pokazuje skalę potrzeb i uzasadnia poszukiwanie nowych form wsparcia.

Szpital obszarem działań artystycznych 

Twórcy projektu zakładają, że wypracowany model współpracy będzie można upowszechnić także w innych instytucjach. Kluczowe jest tu połączenie wiedzy akademickiej z doświadczeniem wynikającym z bezpośrednich relacji międzyludzkich. Inicjatywa ma pokazać, że przestrzeń szpitalna nie musi być wyłącznie miejscem leczenia w tradycyjnym sensie. Może stać się również obszarem profesjonalnych działań artystycznych, które niosą ze sobą realne efekty terapeutyczne.