Relacje a sztuczna inteligencja. Rozmowa z ekspertką w Trójce

Czy sztuczna inteligencja zaczyna zajmować miejsce w naszych codziennych relacjach? Naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego i Uniwersytetu SWPS, we współpracy z Fundacją "Dbam o Mój Zasięg" i Fundacją PZU, przyjrzeli się temu, jak Polacy budują relacje w czasach AI. Niemal 40 proc. osób rozmawiających ze sztuczną inteligencją przyznało, że ceni ją za brak oceniania. Znaczenie mają również jej dostępność, możliwość zadawania pytań i poruszania tematów, o których trudno rozmawiać z innymi ludźmi. Jak zmieniają się nasze relacje? Czy w świecie nowych technologii wciąż potrafimy ze sobą rozmawiać? O wynikach badania opowiedziała prof. Magdalena Żadkowska, socjolożka z Uniwersytetu Gdańskiego, która uczestniczyła w projekcie badawczym. 

Polecane podcasty

Klub Trójki

Publicystyka

"Użyliśmy takiej techniki mapowania relacji"

Aby sprawdzić, kto jest dla nas najważniejszy, z kim najczęściej rozmawiamy i przy kim czujemy się bezpiecznie, badacze wykorzystali nietypową metodę. Uczestnicy 80 wywiadów pogłębionych mieli za pomocą figurek przedstawić swoje relacje z innymi. W badaniu jakościowym uczestniczyli zarówno nastolatkowie, młodzi dorośli, jak i przedstawiciele starszych pokoleń. 

 - Użyliśmy takiej techniki mapowania relacji za pomocą figurek. To znaczy badanie jakościowe, którym ja się zajmowałam, składało się z 80 wywiadów pogłębionych. I na początku osoby badane, zarówno takie bardzo młode, 15–16-latkowie, potem osoby pomiędzy 19. a 30. rokiem życia, pokolenie Z, i dwa starsze pokolenia ich rodziców. I prosiliśmy, żeby dokonali ustawienia na stole takiej maty relacji, dzięki tym figurkom odpowiadając na trzy pytania: Kto jest dla ciebie dziś bliski, ważny? Z kim się najczęściej komunikujesz? I kiedy i z kim, może bardziej: z kim czujesz się bezpiecznie? - wyjaśnia prof. Magdalena Żadkowska. 

Polecane podcasty

Klub Trójki

Czy sztuczna inteligencja może być... etyczna?

Klub Trójki

Sztuczna inteligencja czy superinteligencja?

Klub Trójki

Relacje międzyludzkie i seksualność w czasach sztucznej inteligencji

 Wśród figurek symbolizujących najbliższych, przyjaciół czy partnerów znalazły się również te przedstawiające zwierzęta, Boga i duchowość. Osobną figurkę poświęcono sztucznej inteligencji, aby sprawdzić, czy i jakie miejsce zajmuje ona w życiu badanych. 

 - No i w skład tych figurek, prócz: brat, siostra, mama, tata, dziecko, partner, partnerka, mąż i żona, były puste figurki, tu osoby mogły same wybierać, ale były też osoby, z którymi się przyjaźnią. Był pies, kot i inne zwierzęta. Była figurka Boga i duchowości, tak do szerszej interpretacji. I była figurka AI - mówi Magdalena Żadkowska. 

"Te ważne relacje to te ludzko-ludzkie"

 Wyniki badania pokazują, że mimo rosnącej obecności sztucznej inteligencji w codziennym życiu to relacje z drugim człowiekiem pozostają dla uczestników najważniejsze. Szczególne miejsce zajmują bliscy, w tym rodzice, choć znaczenie mają nie tylko więzy krwi. AI pojawia się natomiast wtedy, gdy badani opowiadają o osobach i narzędziach, z którymi komunikują się na co dzień. \

- I jeśli chodzi o tę bliskość, ważność w tym roku, to widzimy, że te ważne relacje to te ludzko-ludzkie. Niekoniecznie więzy krwi tu dominują, ale tu rodzice, o ile te relacje trwają. O ile nie mają partnerki stałej bądź z jakimś dłuższym doświadczeniem zamieszkania, to mama czy tata - rodzic - jawią się jako osoba taka bliska, która gwarantuje bezpieczeństwo. Ale już jeśli chodzi o to, z kim się komunikuję, kogo widzę czy z kim słyszę się codziennie, no to tu pojawiała się ta figurka sztucznej inteligencji. Czyli pojawiało się mówienie o kontaktach z AI - podkreśla socjolożka.

-