W kawiarni narodził się przebój. Tak Osiecka wymyśliła "Czy te oczy mogą kłamać"

Agnieszka Osiecka stworzyła teksty do ponad dwóch tysięcy piosenek. Michał Margański w cyklu "Ponad czasem" opowiada o kilkunastu z nich. Na kolejne odcinki cyklu zapraszamy od poniedziałku do czwartku po godzinie 10 na antenę Trójki.

Osiecka pisała prostym językiem, używając skrótów, celnych określeń i wplatając je we własną filozofię. Część z nich powstało z myślą o konkretnej muzyce, a część musiała czekać na swojego kompozytora czy wykonawcę. W przypadku "Czy te oczy mogą kłamać?" kompozytor siedział naprzeciwko poetki, przy tym samym stoliku. 

Historia piosenki "Czy te oczy mogą kłamać?"

- Rzecz miała miejsce w kawiarni Antyczna w Warszawie, gdzie w połowie lat 60. spotykali się artyści, literaci i dziennikarze. Wymieniali się pomysłami, opiniowali i rozmawiali o sztuce. To właśnie tam spotkali się Jan Pietrzak z Agnieszką Osiecką i to właśnie w tym lokalu wpadli na pomysł piosenki - opowiadał Michał Margański. 

Wszystko przez przypadek, w trakcie rozmowy. Gdy dyskusja przybrała nieco ostrzejszy ton,  Pietrzak, by rozładować napięcie, zrobił lekkiego zeza mówiąc: "Czy te oczy mogą kłamać?". - Dla Osieckiej te słowa były jak iskra. Stały się pomysłem i inspiracją na piosenkę. Po dwóch dniach gotowy tekst był w rękach Jana Pietrzaka. Ta historia pokazuje otwartość Agnieszki Osieckiej na ludzi. Dzięki niej łapała pomysły, które chcąc nie chcąc sami je podrzucali - mówił Margański.

"To są utwory, które są właściwie flirtem z przechodniami"

- To jest taka twórczość, która się bierze, jak sądzę, ze współczucia, ale nie z jakiejś litości, tylko ze współodczuwania świata. Myślę, że jakimś bardzo podobnym jestem człowiekiem do wielu innych ludzi - mówiła Osiecka.

Poetka uważała, że jej utwory odzwierciedlają ulotne emocje i nie przetrwają próby czasu. - Dobrze mi jest, kiedy piszę. To nie są jakieś dzieła, które przetrwają wieki. To są utwory, które są właściwie flirtem z przechodniami - mawiała artystka.

Współpraca z Janem Pietrzakiem należała właśnie do tych przelotnych relacji, ale jak się później okazało, relacji istotnej, ponieważ ich wspólny utwór stał się nie tylko muzyczną perłą PRL-u, ale też fenomenem, który do dziś inspiruje kolejne pokolenia artystów.

Piosenka zdobyła serca słuchaczy, a jej fragment - "A gdy się zejdą raz i drugi kobieta z przeszłością, mężczyzna po przejściach" - stał się niemalże kultowy. I warto pamiętać, że poetka pisała trochę o samym muzyku.

Jan Pietrzak początkowo wykonywał utwór solo i było to proste dancingowe tango. Rozgłos przyniósł piosence spektakl w Teatrze Syrena, gdzie piosenkę zaśpiewali Krystyna Sienkiewicz i Bohdan Łazuka.

Popularność piosenki rosła błyskawicznie. W kolejnych latach utwór interpretowały inne duety, jak Adrianna Biedrzyńska - Zbigniew Zamachowski czy Justyna Steczkowska - Aleksander Domogarow.

Koncert Raz, Dwa, Trzy w Studiu im. Agnieszki Osieckiej

Utwór interpretował także zespół Raz, Dwa, Trzy, który z okazji 90. urodzin poetki wystąpi w Trójce. W lutym 2002 roku zespół otrzymał propozycję przygotowania własnych aranżacji piosenek z tekstami poetki. Specjalny koncert odbył się 9 marca 2002 roku, dokładnie w piątą rocznicę śmierci Osieckiej. 

Początkowo muzycy nie byli jednak przekonani, czy powinni mierzyć się z tak ważnym repertuarem. Ostatecznie wystarczyło kilka dni, aby powstał cały program. Adam Nowak wrócił do tamtych wydarzeń w rozmowie z Agnieszką Szydłowską w audycji "Ludzie i muzyka". 

Na specjalny koncert z okazji urodzin Agnieszki Osieckiej zapraszamy 9 października o godzinie 19.00 - transmisja na antenie, stronie internetowej oraz kanale Trójki na YouTubie.