Różne oblicza malarskie Józefa Czapskiego. Wystawa w Muzeum Narodowym w Krakowie

Ekspozycja "Oblicza Czapskiego" będzie dostępna dla zwiedzających od 18 września do końca stycznia 2027 r. w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie. Na wystawie znalazło się 50 rzadko wystawianych obrazów i rysunków Józefa Czapskiego. 

Rzadko pokazywane prace Józefa Czapskiego na wystawie

- Nasze muzeum jest szczególnym depozytariuszem pamięci o Józefie Czapskim, ponieważ posiadamy w naszej strukturze oddział jemu poświęcony. Natomiast pod względem malarskim najważniejsza jest właśnie ta wystawa, która pokazuje 50 prac artysty, bardzo mało znanych, rzadko eksponowanych, pochodzących głównie z kolekcji prywatnych - mówił dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie prof. Andrzej Szczerski.

Wskazał, że twórca - obecny w pamięci przede wszystkim jako pisarz i świadek epoki - ciągle wymaga nowego odkrywania jako malarz. Podkreślił, że ekspozycja "Oblicza Czapskiego" została umiejscowiona w Galerii Sztuki Polskiej XX i XXI wieku w Gmachu Głównym, wpisując jego malarstwo w obszerną narrację o polskiej sztuce ubiegłego stulecia.

Jak zaznaczył dyrektor muzeum, "wystawa jest przykładem kameralnego malarstwa Czapskiego, o bardzo wyrafinowanej kolorystyce, fascynujących kompozycjach i bogatych treściach, które są zawarte w pejzażach, martwych naturach czy wreszcie portretach". 

"Oblicza Czapskiego"

Wystawa nie skupia się na wątkach biograficznych artysty, ale stawia sobie za cel ukazanie zróżnicowanych oblicz Czapskiego jako malarza i rysownika.

- To jest wystawa, która nieco odważnie zaprasza widza do tego, żeby na chwileczkę zapomniał o tej bardzo bogatej biografii Czapskiego jako żołnierza, współtwórcy paryskiej "Kultury", krytyka, pisarza. (…) Chcę, żeby odbiorca patrzył i chłonął. I przede wszystkim interesuje mnie proces twórczy - zaznaczyła kuratorka wystawy dr Magdalena Ludera, 

Ekspozycję otwierają autoportrety artysty, obok których znalazły się prace przedstawiające bliskich mu ludzi, przedmioty i widoki. Dalsza część wystawy skupia się na ekspresjonistycznym nurcie twórczości Czapskiego. Według dr Magdaleny Ludery tak różne obrazy artysty łączy wspólny rys, który określa "malarstwem cichym".

Rok Józefa Czapskiego

Józef Czapski (1896-1993) - malarz, pisarz, żołnierz, więzień Starobielska, jeden z twórców paryskiej "Kultury", dokumentator zbrodni katyńskiej. W swoim testamencie Czapski przekazał Muzeum Narodowemu w Krakowie swoje archiwalia, w tym dzienniki, pamiątki osobiste i księgozbiór, a także dokumenty siostry Marii Czapskiej (1894-1981) i innych członków rodziny.

W 2016 r., na 120-lecie urodzin twórcy, w kompleksie Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego - oddziale MNK otwarto Pawilon Józefa Czapskiego. Scenariusz biograficznej wystawy w Pawilonie opracowali Krystyna Zachwatowicz-Wajda i Andrzej Wajda.

Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Rokiem Józefa Czapskiego w celu uczczenia 130. rocznicy urodzin oraz 33. rocznicy jego śmierci.