Przyszłość zapisana w snach i algorytmach. Wystawa Suzanne Treister w Polsce
W Muzeum Sztuki w Łodzi będzie można oglądać pierwszą w Polsce retrospektywę Suzanne Treister "Prorocze śnienie". To jedna z pionierek sztuki cyfrowej, internetowej i nowych mediów.
Wystawa "Prorocze śnienie” Suzanne Treister od Października w Łodzi/ Foto: mat.prasowe/MS w Łodzi
Wystawa "Prorocze śnienie” to ponad cztery dekady twórczości artystki, która technologię, mistycyzm i fikcję wykorzystuje do zadawania pytań o władzę, kontrolę i przyszłość naszej planety.
Polecane audycje
Artystka, która przewidziała cyfrową rzeczywistość
Suzanne Treister, urodziła się 1958 roku w Londynie, od końca lat 80. przygląda się technologiom, które dopiero miały na dobre wejść do codzienności. Jej wczesne prace dotyczące gier wideo, wirtualnej rzeczywistości i oprogramowania komputerowego dziś nabierają szczególnego znaczenia. Prezentowane w Łodzi serie "Video Game Paintings” i "Software” pokazują hipotetyczne aplikacje, przypominające rozwiązania, bez których trudno wyobrazić sobie współczesny świat.
Retrospektywa prowadzi widzów chronologicznie przez różnorodne obszary praktyki Treister: od malarstwa i rysunku, przez fotografię i wideo, po sztukę internetu i technologie interaktywne. Artystka nie traktuje jednak technologii jako celu samego w sobie. Interesuje ją przede wszystkim to, jakie relacje tworzą się pomiędzy technologią, społeczeństwem, nauką, władzą i systemami kontroli.
Podróże w czasie, sztuczne życie i okultyzm
Jednym z najważniejszych projektów prezentowanych na wystawie jest monumentalny cykl "Time Travelling with Rosalind Brodsky” (1995–2006). Jego bohaterką jest fikcyjne alter ego artystki. Badaczka Rosalind Brodsky jest przekonana, że pracuje w londyńskim Instytucie Militroniki i Zaawansowanej Interwencyjności Czasowej.
Treister buduje wokół niej rozbudowany świat fikcji, wykorzystując kostiumy, urządzenia i dokumentację rzekomych badań. Projekty takie jak "GOLEM/LOEW: Artificial Life”, "Operation Swanlake” czy "HEXEN 2039” dotyczą odpowiednio sztucznego życia, operacji wojskowych i wykorzystania praktyk okultystycznych w wojnie psychologicznej.
Fikcja staje się tu narzędziem analizy rzeczywistości. Tworzone przez artystkę alternatywne światy pozwalają spojrzeć na współczesność z dystansu, jednocześnie odsłaniając jej mniej oczywiste mechanizmy.
Internet między kontrolą a kontrkulturą
Szczególne miejsce zajmuje cykl "HEXEN 2.0” (2009–2011). Treister przygląda się w nim historii internetu, jego militarnym korzeniom oraz rozwojowi cybernetyki. Autorskie diagramy alchemiczne i karty tarota stają się nietypowymi narzędziami do opowiadania o globalnej manipulacji, kontroli i systemach komunikacji.
Artystka zestawia te procesy z historią ruchów kontrkulturowych i oddolnych inicjatyw społecznych. Zamiast przedstawiać technologię jako neutralne narzędzie, pyta o to, kto ją tworzy, kto kontroluje przepływ informacji i w jaki sposób wpływa ona na społeczeństwo.
Sztuczna inteligencja i nadzieja dla planety
W najnowszych pracach Treister kieruje uwagę ku problemom, które dziś znajdują się w centrum debaty o przyszłości. „HEXEN 5.0” (2023–2025) łączy refleksję nad sztuczną inteligencją, fizyką kwantową i kryzysem klimatycznym. Symbolika tarota i diagramy alchemiczne służą tym razem do poszukiwania alternatywnych sposobów myślenia o przyszłości.
Retrospektywa w Muzeum Sztuki w Łodzi jest kontynuacją wieloletniego zainteresowania instytucji twórczością Treister. Wystawa powstała w partnerstwie z Modern Art Oxford, gdzie została pokazana po raz pierwszy jesienią 2025 roku. W 2027 roku jej nową odsłonę przygotuje MIMA w Middlesbrough. Ekspozycji w Łodzi towarzyszy program wydarzeń i działań edukacyjnych współfinansowany przez British Council.
Wystawa "Prorocze śnienie" potrwa od 9 października 2026 roku do 14 marca 2027 roku.
Redakcja poleca
Źródło: materiały prasowe Muzeum Sztuki w Łodzi
Chcesz czytać nas częściej?
Dodaj nas do preferowanych źródeł, aby nasze newsy zawsze wyświetlały Ci się na górze wyników Google.
Dziękujemy za przeczytanie artykułu. Aby być na bieżąco z informacjami Trójki, obserwuj nas na Facebooku oraz w Wiadomościach Google.