Alina Szapocznikow w Zachęcie. Nowa wystawa na setne urodziny rzeźbiarki

Od piątku  w warszawskiej Zachęcie będzie można zobaczyć wystawę "Alina Szapocznikow / Nairy Baghramian”. Choć twórczynie dzieli pokolenie i odmienny artystyczny język, obie podejmują podobne tematy: cielesność, kruchość i podatność ludzkiego ciała na zranienia. Wystawa powstaje z okazji setnej rocznicy urodzin jednej z najważniejszych polskich rzeźbiarek XX wieku. 

Redakcja poleca

Terra Kultura

Miejsce, w którym sztuka spotyka się... ze szkłem

Terra Kultura

Reflections w Muzeum Emigracji w Gdyni. Spotkanie kultur z całego świata

Na wystawie w Zachęcie znajdzie się ponad 30 prac Aliny Szapocznikow powstałych w latach 1959–1972. Ekspozycja pozwoli prześledzić przemiany jej języka artystycznego: od klasycznej figuracji po coraz bardziej radykalne eksperymenty z formą i materiałem. Artystka wykonywała odlewy, wykorzystywała poliuretan i żywicę poliestrową, a w swojej praktyce sięgała także po fotografię.

Jednym z najważniejszych dzieł prezentowanych w Warszawie będzie "Noga” – pierwsza rzeźba Szapocznikow wykonana na podstawie odlewu własnego ciała. Jej prace nie traktowały ludzkiej figury jako stabilnego, idealnego modelu. Ciało stawało się materiałem, który można przekształcać, fragmentować i poddawać artystycznym eksperymentom.

Na wystawie słynny cykl "Nowotwory" i "Zielnik"

Szczególne miejsce zajmie cykl "Nowotwory”, powstały po diagnozie raka. Na wystawie pokazana zostanie również "Zielnik”, ostatnia seria artystki, w której pojawiają się tematy śmierci i pamięci. Zestawienie tych prac pozwoli spojrzeć na twórczość Szapocznikow przez pryzmat jej nieustannego zainteresowania fizycznością i przemijaniem.

Ciało jako forma i doświadczenie

Twórczość Szapocznikow zostanie skonfrontowana z pracami Nairy Baghramian, współczesnej artystki, której rzeźby są bardziej abstrakcyjne, ale również odwołują się do ludzkiej cielesności. W Zachęcie zobaczymy prace z cyklu "Scruff of the Neck”, wybrane specjalnie z myślą o dialogu z dziełami polskiej rzeźbiarki.

Tytuł cyklu odnosi się do karku, wrażliwej części ciała, za którą można kogoś uchwycić, kontrolować lub prowadzić. Baghramian wykorzystuje tę dwuznaczność, proponując jednocześnie spojrzenie na samą galerię jak na rodzaj ciała. Jej umieszczone na ścianach rzeźby przywołują skojarzenia z aparatem mowy czy protezami dentystycznymi.

Ważnym elementem ekspozycji będzie także monumentalna, podwieszana "Headgear”, wykonana między innymi z aluminium, gumy, silikonu, tkaniny i pianki. Prace Baghramian nie naśladują bezpośrednio ludzkiej figury, lecz przywołują jej fragmenty, funkcje i materialność.

Dialog dwóch pokoleń artystek

Jak podkreśla kurator wystawy Paweł Pyś, mimo że Szapocznikow i Baghramian tworzyły w różnych dekadach, łączy je zainteresowanie ludzką figurą oraz kruchością i podatnością ciała na zranienie. Wystawa nie jest więc jedynie prezentacją twórczości dwóch rzeźbiarek, lecz próbą zbudowania między nimi artystycznego dialogu.

"Alina Szapocznikow / Nairy Baghramian” będzie można oglądać w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki od 16 października 2026 roku do 31 stycznia 2027 roku.