Zaczyna się kolejna edycja Silence Music Festival w Krakowie i Balicach

Idea festiwalu, którego 13. edycja odbywać się będzie w Balicach i Krakowie, odwołuje się do ciszy, jako pełnoprawnego, na równi z dźwiękiem, składnika każdej kompozycji. - Cisza nie jest jedynie brakiem dźwięku, lecz aktywnym elementem kompozycji muzycznej. W muzyce klasycznej pełni ona rolę niemal esencjonalną, bowiem nie tylko towarzyszy utworowi, ale często go współtworzy. Stąd pojęcie apozjopezy, czyli generalnej pauzy, totalnej ciszy stosowanej jako środek kompozytorski. Przykładem jest kulminacyjny moment czwartej części IX Symfonii Ludwiga van Beethovena, w którym po potężnym akordzie całej orkiestry i chóru następuje nagła, całkowita cisza, poprzedzająca ekstatyczny marsz oparty na "Odzie do radości" - wskazuje dr Mateusz Zubik, dyrektor i kurator festiwalu, a zarazem pianista współpracujący z zespołem Royal String Quartet, który również wystąpi podczas XIII Music Silence Festival.

Muzyka jest jedna, ale może być dobra albo zła

Silence Music Festival hołduje idei, że muzyka klasyczna wciąż pozostaje aktualna i nie powinna być postrzegana jako oderwana od współczesności. Podobnie jak teatr wciąż czerpie z twórczości Szekspira, tak sala koncertowa może na nowo odkrywać Bacha, odnajdując w jego muzyce pytania dotyczące współczesnego człowieka. - W sali koncertowej Może królować Bach i po kilkuset latach nadal mówić o tym, co widzimy na naokoło siebie i kim jesteśmy. Zadawać trudne pytania i szukać jakoś odpowiedzi. Ale ja wolę dużo bardziej zadawać pytania, niż znajdować odpowiedź - mówił Mateusz Zubik w Radiowej Jedynce. - Mam dosyć odosobniony pogląd wśród środowiska klasycznego, że w zasadzie muzyka jest jedna, tylko może być albo dobra albo zła - dodał.

Od Yehudy Prokopowicza po "Ślimaki po polsku"

Tegoroczna edycja rozpocznie się w czwartek, 3 września, występem Yehudy Prokopowicza, wybitnego pianisty, który podbił ostatnią edycję Open’er Festival i udowodnił, że miejsce muzyki jest wszędzie tam, gdzie spragniona jej publiczność. Na scenie Silence Music Festival, w koncercie "Chapeau bas!" otwierającym tegoroczną edycję, zagra Chopina, Bartoka, Liszta i Szymanowską. Recital uzupełni scenografia jego siostry, Ruti Prokopowicz. Wydarzenie odbędzie się w Krakowskim Forum Kultury (ul. Mikołajska 2) o godzinie 19:00.

W niedzielę, 6 września, do Pałacu Radziwiłłów w Balicach zawitają "Krzysztof, Florestan i Euzebiusz". Royal String Quartet oraz Mateusz "Mati" Zubik (fortepian) opowiedzą historię o szaleństwie, miłości i wielkości, prowadząc słuchaczy przez Kwartet smyczkowy nr 3 Krzysztofa Pendereckiego i Kwintet fortepianowy Roberta Schumanna.

Koncert "24 smutki to nasza zwykła doba" - 24-częściowe arcydzieła Chopina, Bacha, Paganiniego i Debussy’ego - zapraszają publiczność do siedziby ASP (Bernardyńska 3) w piątek i sobotę, 11 i 12 września, za sprawą takich artystów jak Robert Bachara, Aurelia Vişovan, Aleksander Mocek, Tomasz Marut i Piotr Kowal. Już dzień później, w niedzielę, 13 września, teren Pałacu Radziwiłłów w Balicach wypełni francuski duch łączący muzykę i kulinarne przyjemności. W koncercie "Ślimaki po polsku" wystąpią Adrian Nowak (harfa) i Mauris Ensemble, czyli Magdalena Di Blasi (flet) i Jan Czyżewski (altówka).

Premiera Kamila Białaszka i "brud" Szuberta

Kolejny weekend września przyniesie premierę najnowszego spektaklu Kamila Białaszka, reżysera teatralnego młodego pokolenia, a zarazem wg Wiesława Kowalskiego "jednego z najinteligentniejszych i najbardziej bezczelnych głosów polskiego rapu". Artysta zainscenizuje cykl "Winterreise" Schuberta/Müllera - muzyczne arcydzieło wszechczasów. 

- Chcę pokazać "brud", którym fascynował się Schubert. Przeestetyzowane, pałacowe otoczenie pozwoli mi skontrastować powszechne postrzeganie jego muzyki jako "salonowej" z mrocznymi aspektami twórczości i życia osobistego kompozytora. Używając rapu, piosenki punkowej i techno jako środków wyrazu, planuję zbudować pomost między pokoleniami, których stosunek do Schuberta jest bardzo różny - zapowiada Białaszek. Wyreżyserowany przez niego spektakl "Bóg bezdomny" będzie można zobaczyć w dniach 18-20 września w parku i Pałacu Radziwiłłów w Balicach. Wystąpią m.in. Olivier Woodcock (Pazdan), Sebastian Szumski, Margaux Kier i Olga Bury.

Gigaszwili gra Chopina i Liszta

Zaledwie tydzień po Schubercie, w niedzielę, 27 września, w Pałacu Radziwiłłów w Balicach, będą miały miejsce dwa wydarzenia pod wspólnym hasłem "Na koniec czasu". Najpierw widzowie obejrzą prawykonanie utworu Estery Wityńskiej "Growing into silence" na wiolonczelę solo i tancerkę akrobatyczną. Zagra wiolonczelistka i dyrektorka honorowa Silence Music Festival Barbara Łypik-Sobaniec, a zatańczy 13-letnia tancerka akrobatyczna Alicja Południak. Następnie usłyszymy niezwykłe, mistyczne i awangardowe arcydzieło czyli, "Kwartet na koniec czasu" Oliviera Messiaena w interpretacji Malawski Trio, czyli Sławomira Cierpika (fortepian), Macieja Lulka (skrzypce), Barbary Łypik-Sobaniec (wiolonczela) oraz Piotra Laty (klarnet).

Na finał "GIGASH!". W niedzielę, 4 października, mistrzowski recital w krakowskim HEVRE (ul. Beera Meiselsa 18, Kraków) z utworami Chopina i Liszta wykona Giorgi Gigaszwili - gruziński pianista, laureat Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Artura Rubinsteina w Tel Awiwie. "Wyszedł, nie wiedząc, dokąd idzie" (Hbr 11,8) - ten cytat, leitmotiv koncertu, dobrze oddaje początek muzycznej drogi artysty. Zanim zachwycił świat jako pianista, w wieku 13 lat wygrał program "The Voice Georgia" dla młodych wokalistów. Droga, która zaczęła się w tak nieoczywisty sposób, zaprowadzi go na finał tegorocznej edycji Silence Music Festival.

Czyszczenie zabytkowego fortepianu i nagranie nocnej ciszy

Podczas wszystkich festiwalowych koncertów w Pałacu Radziwiłłów w Balicach widzowie będą mieli niepowtarzalną okazję, by w ramach akcji "Wymaga remontu" wziąć udział we wspólnym czyszczeniu "zaadoptowanego" przez Silence Music Festival fortepianu Krall & Seidler z 1849 roku. Od 6 do 27 września każdy będzie mógł chwycić za gumki, pędzle i inne narzędzia, by wspólnie przywracać do życia ten niezwykły "muzyczny organizm".

Tegorocznej edycji festiwalu towarzyszyć będzie pierwsze oficjalne wydawnictwo płytowe Silence Music Festival: jego premierę organizatorzy planują na koniec września. Nagranie nocnej ciszy sali koncertowej Pałacu Radziwiłłów w Balicach na płycie winylowej zostanie opatrzone komentarzem w formie folderu (książeczki). Prof. dr hab. Włodzimierz Wróbel (prawnik, sędzia Sądu Najwyższego), dr Jan K. Argasiński (neurobiolog, kulturoznawca) i dr Jan Czarnecki (filozof, slawista) napiszą ze swoich perspektyw o zjawisku, roli i znaczeniu ciszy. Podzielą się refleksjami, które, zapisane obok tej ciszy, pozostaną na zawsze.

Silence Music Festival odbędzie się w dniach 3 września - 4 października w Krakowie i Balicach. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie internetowej wydarzenia i w mediach społecznościowych.

Piotr Radecki