"Podążałam za wieloma rodzajami samotności". Kiran Desai o nowej książce

"Samotność Sonii i Sunny'ego" to monumentalna i pisana przez niemal dwie dekady powieść Kiran Desai. Dzieło wciągające, zdaniem wielu totalne, liczące w polskiej edycji 816 stron, to - jak mówi Kiran - rzecz o różnych stanach samotności, ale także historia miłosna dwójki osób, które pochodzą z Indii, próbują odnaleźć się w Stanach Zjednoczonych, ale nigdy nie są i nie będą w stanie oderwać się od korzeni, od bliskich. 

Posłuchaj audycji Trójki:

• Kiran Desai we "Wszystkich książkach świata" o powieści "Samotność Sonii i Sunny'ego"
• Julia Jost - nowy głos austriackiej literatury

O powieści Kiran Desai opowiedziała Michałowi Nogasiowi. Rozmowy wysłuchaliśmy we "Wszystkich książkach świata". Teraz wywiadu można posłuchać na platformach streaminowych i stronie internetowej Polskiego Radia.

Kiran Desai o swojej najnowszej książce

Kiran Desai (ur. 1971) to nagradzana indyjska pisarka, mieszkająca w Stanach Zjednoczonych.  Jej debiutancka książka "Zadyma w dzikim sadzie", zdobyła nagrodę Betty Trask Award dla najlepszej powieści. W 2006 roku zdobyła Nagrodę Bookera za powieść "Brzemię rzeczy utraconych". Była też jedną z nominowanych do Nagrody Bookera w 2025 roku za powieść "Samotność Sonii i Sunny'ego".

"Samotność Sonii i Sunny'ego" ukazała się w Polsce nakładem Wydawnictwa Literackiego w przekładzie Jerzego Kozłowskiego. To książka o miłości i samotności tytułowych bohaterów, a także opowieść o tym, jak zaczął się zmieniać świat, w którym obecnie żyjemy. Akcja książki toczy się na przełomie XX i XXI wieku. 

Sonia - początkująca pisarka - wraca z Ameryki do Indii, próbując uwolnić się od twórczego i emocjonalnego paraliżu. Sunny - dziennikarz w Nowym Jorku - ucieka przed ciężarem własnej rodziny i dominującą matką. Oboje mierzą się z wieloma obliczami wyobcowania współczesnego świata. Spotykają się w nocnym pociągu.

"Podążałam za wieloma rodzajami samotności"

Jak samotność definiuje Kiran Desai? - Być może ta książka ma korzenie w czasach, kiedy byłam zagraniczną studentką w Stanach Zjednoczonych. Miałam wtedy około 17-18 lat i po raz pierwszy doświadczyłam samotności. (...) Wydaje mi się, że w tej książce podążałam za wieloma rodzajami samotności, przez co stała się ona leksykonem różnych rodzajów samotności - mówiła pisarka, która wyjechała z Indii do Stanów Zjednoczonych.

- W tej książce postanowiłam spojrzeć na to zjawisko niemal jak na metaforę wody, samotność przechodzącą płynnie z jednej formy w drugą. Pisząc i zgłębiając różne idee, zaczęłam myśleć o samotności jak o sposobie na przejrzenie się wszystkim podziałom w naszym współczesnym świecie - podziałom między klasami, rasami, narodami, a także nieufności, nienawiści i buzującym emocjom - powiedziała Desai.

Pisarka przyznała, że chciała opowiedzieć też "o pięknej artystycznej samotności i o wartości bycia samej w momencie, gdy zaczynasz rozumieć swoją indywidualną istotę, traktując samotność niemal jak prawo człowieka". 

"Samotność Sonii i Sunny'ego" - nowa powieść Kiran Desai

Na powieść Kiran Desai czytelnicy czekali dwie dekady. Za poprzednią - "Brzemię rzeczy utraconych" - autorka otrzymała Nagrodę Bookera w 2006 roku i zamilkła. Czy czuła presję, aby zadowolić nową książką stęsknionych czytelników? - Szczerze mówiąc, nie miałam poczucia, że muszę spełniać oczekiwania czytelników. Być może po wydaniu poprzedniej powieści po prostu zagubiłam się w gąszczu pracy nad tą książką. Wycofałam się do bardzo cichej i odizolowanej przestrzeni, szukając prywatności, samotności i tego, by nikt nie patrzył mi na ręce podczas pisania - opowiadała Desai w rozmowie z Michałem Nogasiem.

- Tematyka tej historii była tak pojemna, że mogłabym rozwijać wątki i idee w nieskończoność. I tak właśnie robiłam. Zanim zdecydowałam się na tę konkretną fabułę oraz sposób wyrażenia miłości i samotności, podążałam w wielu różnych kierunkach. (...) Szkice tej powieści zapisane na moim komputerze sięgają 2007, 2016, 2017 i 2020 roku, a ich nazwy nawiązują do miejsc, w których je kończyłam, na przykład "Meksyk 2016". Naprawdę nie zdawałam sobie sprawy, że czas płynie tak szybko - mówiła artystka.

Desai: poświęcanie 20 lat na jedną pozycję to istne szaleństwo

- Sama uważam, że poświęcanie 20 lat na jedną pozycję to istne szaleństwo, bo jeśli autorka potrzebuje aż tyle czasu na stworzenie powieści, to w ciągu całego życia zdoła napisać zaledwie kilka książek. Właśnie to w pełni do mnie dotarło - przyznała Desai.

- Jestem jednak naprawdę wdzięczna za te lata. Za to, że ten czas po prostu wyparował. Wydaje mi się bowiem, że jednym z najwspanialszych darów od życia jest to, że nie dostrzegamy upływającego czasu. A ja naprawdę tego nie zauważyłam - dodała pisarka.

Na audycję Michała Nogasia "Wszystkie książki świata" zapraszamy co niedzielę po godzinie 20 na antenę Trójki. Później rozmowy są dostępne na platformach streamingowych i na stronie podcastowej Polskiego Radia.

Ewelina Kołaczek