Prix Versailles 2026 dla najlepszych muzeów świata. Na liście jedno z Europy
Siedem nowych muzeów od Abu Zabi po Tokio, znalazło się na prestiżowej liście Prix Versailles 2026. Wśród nagrodzonych obiektów jest tylko jedno z Europy. Wyróżnienia przyznawane pod auspicjami UNESCO nie są już wyłącznie oceną estetyki.. Coraz wyraźniej pokazują, że współczesne muzeum staje się narracją, doświadczeniem i przestrzenią społeczną jednocześnie.
Zayed National Museum ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich znalazło się wśród najlepszych muzeów świata
Foto: FADEL SENNA/AFP/East News
Prix Versailles to stosunkowo młoda, ale szybko zyskująca na znaczeniu nagroda architektoniczna. Powstała w 2015 roku i od początku była związana z UNESCO, które nadaje jej wymiar globalny i kulturowy.
Posłuchaj audycji w Trójce:
- "Terra Kultura": Pawilon Polski podczas 61. Międzynarodowej Wystawy Sztuki w Wenecji
- "Dobrze Zaprojektowane": Najważniejsza europejska nagroda architektoniczna trafiła do Belgii
Muzea z kontekstem społecznym i ekologicznym
W przeciwieństwie do wielu konkursów architektonicznych, Prix Versailles nie koncentruje się wyłącznie na formie. Jury bierze pod uwagę również kontekst społeczny, ekologiczny i kulturowy. Jak podkreślają organizatorzy, nagroda ma promować "inteligentną równowagę” łączącą design z odpowiedzialnością za środowisko i wspólnotę.
Lista "najpiękniejszych muzeów świata” nie oznacza jedynie spektakularnych brył. To raczej próba uchwycenia tego, jak architektura wpływa na sposób opowiadania historii i budowania relacji z odbiorcą.
W edycji 2026 siedem nowych instytucji, które redefiniują ideę muzeum
- Zayed National Museum (Zjednoczone Emiraty Arabskie)
- Shenzhen Science and Technology Museum (Chiny)
- Xuelei Fragrance Museum (Chiny)
- Posłuchaj audycji w Trójce:
- MoN Takanawa: The Museum of Narratives (Japonia)
- Lost Shtetl Museum (Litwa)
- National Medal of Honor Museum (USA)
- Islamic Civilization Center (Uzbekistan)
To zestawienie geograficznie rozproszone, ale spójne ideowo. Każde z tych miejsc traktuje architekturę jako język opowieści.
Jednym z najważniejszych wątków tegorocznej edycji jest odejście od muzeum jako statycznego "kontenera na sztukę”. W jego miejsce pojawia się przestrzeń immersyjna, angażująca zmysły i emocje.
Dobrym przykładem jest Xuelei Fragrance Museum, które próbuje "zmaterializować zapach” – zjawisko z definicji niematerialne. Budynek składa się z cylindrycznych form inspirowanych procesem destylacji, a zwiedzanie opiera się na doświadczeniu sensorycznym.
Podobnie Shenzhen Science and Technology Museum funkcjonuje jako dynamiczna, niemal futurystyczna struktura. Jego forma reaguje na warunki klimatyczne, a elewacja zmienia się wraz ze światłem, tworząc wrażenie ruchu.
Muzeum z Litwy jedynym nagrodzonym z Europy
W wielu nagrodzonych projektach wyraźnie obecny jest temat pamięci. Muzea stają się narzędziem reinterpretacji historii.
Jedynym nagrodzonym muzeum z Europy jest Lost Shtetl Museum na Litwie. Obiekt pokazuje świat żydowskich sztetli: nie jako rekonstrukcję muzealną, lecz jako doświadczenie przestrzenne. Budynek przypomina małe miasteczko, co pozwala odwiedzającym "wejść” w historię.
Z kolei National Medal of Honor Museum w USA wykorzystuje monumentalną strukturę zawieszoną nad placem pamięci. Architektura staje się tu metaforą wartości: odwagi, poświęcenia i wspólnoty.
W obu przypadkach forma architektoniczna nie jest neutralna, jest nośnikiem znaczeń.
Integracja z krajobrazem i środowiskiem
Zayed National Museum wykorzystuje system wież inspirowanych skrzydłami sokoła, które pełnią także funkcję naturalnej wentylacji. To przykład połączenia symboliki kulturowej z rozwiązaniami klimatycznymi.
Z kolei MoN Takanawa: The Museum of Narratives zaprojektowano jako "zielone wzgórze” wpisane w tkankę miasta. Przestrzeń płynnie łączy wnętrze i zewnętrze, zacierając granice między naturą a architekturą. To nie tylko estetyka, to próba pokazania relacji człowieka z otoczeniem.