"Medycyna jest sztuką, a sztuka leczy". Razem dla zdrowia psychicznego dzieci

W Polsce blisko 17,5 tysiąca dzieci przebywa w placówkach pieczy zastępczej i domach dziecka, niosąc ze sobą bolesne doświadczenia porzucenia, zaniedbania czy przemocy. Odpowiedzią na narastający kryzys zdrowia psychicznego wśród najmłodszych jest projekt „Medycyna jest Sztuką, a Sztuka Leczy”. Inicjatywa połączyła siły środowiska medycznego, naukowego i artystycznego, aby zebrane środki przekształcić w bezpośrednią, realną pomoc – sfinansowanie profesjonalnej psychoterapii, konsultacji psychiatrycznych oraz ciągłego wsparcia dla dzieci i młodzieży w potrzebie.

Wychowankowie domów dziecka każdego dnia mierzą się z traumami relacyjnymi, które zakłócają proces budowania bezpiecznych więzi z opiekunami i otoczeniem. Brak szybkiego dostępu do specjalistycznej opieki psychologicznej i psychiatrycznej pogłębia stany lękowe oraz utrudnia prawidłowy rozwój młodych ludzi.

– W Polsce funkcjonuje blisko 1300 instytucji zajmujących się pieczą zastępczą. Historie życia przebywających w nich dzieci to bolesne epizody zaniedbania, przemocy czy opuszczenia, których same dla siebie nie wybrały – podkreśla lek. Bartłomiej Taurogiński, specjalista psychiatrii dziecięcej zaangażowany w projekt. – Aby tę więź naprawić, zespół psychologów, pedagogów i wychowawców pracuje na rzecz budowania tzw. bezpiecznej bazy – relacji i miejsca, do którego dziecko może bezpiecznie wracać i z którego może na nowo poznawać świat.

Aby zapewnić podopiecznym ciągłość opieki terapeutycznej, projekt pozyskuje fundusze z dystrybucji charytatywnych cegiełek, wpłat od Partnerów wydarzenia oraz licytacji wybitnych dzieł sztuki przekazanych przez uznanych polskich twórców. Pod młotek trafią prace m.in.: Andrzeja Bednarczyka, Bronisława Chromego, Dobiesława Gały, Piotra Jarosa, Radima Korosa, Marcina Kowalika, Samuela Kłody, Andrzeja Mleczki, Agaty Stańczyk, Zuzanny Szary oraz Danuty Ney-Smolarskiej. Dodatkowo cenne rzeczy na aukcję przekazał m.in. Międzynarodowy Port Lotniczy Kraków-Balice, dystrybutor ekskluzywnych zegarków MORWA i Teatr „Bagatela”. Całkowity dochód z aukcji zostanie przeznaczony na zakup indywidualnych godzin psychoterapii i wizyt ze specjalistami dla dzieci z domów dziecka.

Za organizację i realizację części charytatywnej przedsięwzięcia odpowiada Stowarzyszenie Festiwal Kolorów z siedzibą w Krakowie, a jej głównym Partnerem jest Fundacja PZU. - Od trzynastu lat organizujemy wydarzenia dla dzieci i młodzieży i przez ten czas wielokrotnie przekonaliśmy się, jak ogromną siłę mają dobrze zaprojektowane wydarzenia. Potrafią budować wspólnotę, inspirować i angażować ludzi wokół ważnych spraw. Dlatego z ogromnym przekonaniem włączamy się w inicjatywę, której celem jest wsparcie zdrowia psychicznego dzieci. Każde dziecko powinno mieć dostęp do pomocy wtedy, gdy jej potrzebuje – mówi Ilona Glanowska-Olkuska, prezeska Stowarzyszenia Festiwal Kolorów.

Kulminacja akcji odbędzie się 14 listopada 2026 roku w krakowskim Teatrze „Bagatela” im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Podczas uroczystego wieczoru, który poprowadzi Krzysztof Materna, oprócz aukcji charytatywnej będzie miała miejsce medyczna premiera spektaklu muzycznego „Stacyjka Zdrój” autorstwa Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego, w reżyserii Adama Opatowicza z librettem Andrzeja Poniedzielskiego.

– Wybór Teatru Bagatela na gospodarza tego wydarzenia nie jest przypadkowy. Między innymi dlatego, że naszym patronem jest Tadeusz Boy-Żeleński. Zanim całkowicie poświęcił się słowu pisanemu i teatrowi, przez lata pracował w Krakowie jako lekarz pediatra. W jego biografii doskonale widać, jak nierozerwalnie sztuka może splatać się z medycyną – podkreśla Andrzej Wyrobiec, dyrektor Teatru Bagatela.

Ważnym punktem programu będzie uhonorowanie wybitnej postaci świata medycyny tytułem MAGISTER MAGNUS ARTIS MEDICAE (Arcymistrz Sztuki Medycznej). Wyróżnienie to przyznawane jest ponad wszelkimi podziałami za całokształt osiągnięć oraz wyjątkową etykę zawodową. Laureata wskazuje Kapituła złożona z Rektorów pięciu krakowskich uczelni wyższych (ASP, UJ, AGH, AST oraz PK). Zwycięzca otrzyma unikatową statuetkę autorstwa prof. Dobiesława Gały. Dopełnieniem i kameralnym zwieńczeniem całego wydarzenia będzie niedzielne „Śniadanie ze Sztuką” (15 listopada) w przestrzeniach UFO Art Gallery.

Przewodnim motywem wizualnym gali jest kintsugi, czyli japońska sztuka „niedoskonałości”. Polega ona na naprawianiu potłuczonej ceramiki szlachetnymi metalami, takimi jak złoto, co nie ukrywa pęknięć, lecz czyni z nich atut i świadectwo niełatwej historii. Jak podkreślają inicjatorzy, jest to doskonała metafora zdrowia psychicznego dzieci i całego procesu leczenia. Medycyna rzadko przywraca stan idealny sprzed choroby, a przebyte, trudne zdarzenia pozostawiają ślady. Sztuka kintsugi przypomina jednak, że blizna nie jest powodem do wstydu, lecz dowodem zwycięstwa w tej walce.

– Chcielibyśmy i gorąco wierzymy, że uda nam się stworzyć fantastyczną tradycję corocznych spotkań luminarzy świata medycznego z wielką sztuką w Krakowie, w słusznej sprawie – dodaje Krzysztof Smolarski, prezes zarządu Grupy Consultronix, firmy z sektora usług i rozwiązań dla medycyny, która wspiera organizację wydarzenia.

Więcej informacji o projekcie oraz możliwościach zakupu cegiełek wspierających cel charytatywny znajduje się na stronie: www.medycynajestsztuka.pl. Patronem wydarzenia jest Polskie Radio.

O inicjatywie: „Medycyna jest Sztuką, a Sztuka Leczy” to cykliczne przedsięwzięcie charytatywne organizowane we współpracy ze środowiskiem medycznym, akademickim, kulturalnym oraz partnerami społecznymi i biznesowymi, w tym Grupą Consultronix, Teatrem „Bagatela” im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego oraz Stowarzyszeniem Festiwal Kolorów. Nadrzędnym celem projektu jest finansowanie profesjonalnej opieki psychoterapeutycznej i psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży w kryzysie (ze szczególnym uwzględnieniem wychowanków pieczy zastępczej), promocja terapeutycznej roli sztuki oraz honorowanie wybitnych autorytetów medycznych nagrodą Arcymistrza Sztuki Medycznej.