Rusza 11.Ukraina Festiwal Filmowy. W programie filmy fabularne, debiuty i animacje

Czarownice, cheerleaderki z Charkowa, teatr weteranów wojennych i film reprezentujący Ukrainę w oscarowym wyścigu. Od 2 do 9 listopada Warszawa stanie się miejscem spotkania z ukraińskim kinem. O wydarzeniu rozmawiamy w audycji "Trójkowo, filmowo" z Martyną Lach, dyrektorką programową festiwalu. 

Polecane podcasty

Trójkowo, filmowo

Premiery: "Czas, który nie nadszedł", "Syrenka Picassa", "Pieśni lasu"

Terra Kultura

Co wspólnego mają ze sobą kosmetyki, elektronika, radio, sztuka i wojna?

Wszystko Wszędzie Teraz

Festiwal Kamera Akcja

W programie festiwalu znalazły się filmy nagradzane na międzynarodowych festiwalach, debiuty, dokumenty, animacje i krótkie metraże. Obok obrazów bezpośrednio odnoszących się do rosyjskiej inwazji są historie o miłości, przyjaźni, pamięci, sztuce i codziennym życiu. Festiwal to także spotkania z twórcami, dyskusje, warsztaty oraz wydarzenia łączące kino z muzyką i teatrem.

Czarownice, duchy i Rusłana Pysanka na otwarcie

Festiwal otworzy film "Demony” w reżyserii Natalki Worożbyt, którego światowa premiera odbyła się na festiwalu w Locarno. To historia Niny z Połtawy, która przygarnia bezdomnego rosyjskiego włóczęgę podającego się za pisarza. W opowieści, w której realizm przenika się z fantastyką, pojawiają się czarownice, duchy i nieoczywiste relacje między bohaterami. W filmie wystąpiła Rusłana Pysanka, ukraińska aktorka znana polskiej publiczności przede wszystkim jako Horpyna z "Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana. Aktorka zmarła w 2022 roku, w trakcie realizacji filmu. Produkcję ukończono jednak zgodnie z pierwotną wizją reżyserki.

Filmy, o których mówi świat

Wśród najważniejszych tytułów tegorocznej edycji są "Ślady”, to oficjalny ukraiński kandydat do Oscara, nagrodzony m.in. Nagrodą Publiczności w sekcji Panorama na Berlinale oraz Grand Jury Documentary Award na festiwalu Movies That Matter. Do programu trafił także film "Za zwycięstwo!” Walentyna Wasjanowycza, wyróżniony Platform Award na festiwalu w Toronto, a następnie nagrodami Złotego Dukata dla najlepszego ukraińskiego filmu fabularnego i FIPRESCI w Odessie. Twórczości reżysera poświęcono również retrospektywę obejmującą filmy "Atlantyda” i "Odblask".

Wojna i codzienność – różne perspektywy

Współczesne ukraińskie kino opowiada o wojnie na wiele sposobów – nie tylko przez doświadczenia żołnierzy i cywilów, ale też przez zmiany zachodzące w życiu całych społeczności. "Divia" Dmytra Hreszki pokazuje skutki rosyjskiej inwazji dla środowiska naturalnego, co jest jednym z ważniejszych wątków tegorocznej edycji. Z kolei „Teatr weteranów” Julii Bolszynskiej przybliża grupę żołnierzy, medyków, wolontariuszy i weteranów przygotowujących inscenizację „Eneidy”.

Inną perspektywę przynosi „Nice Ladies” Marii Ponomarowej. Bohaterkami dokumentu są członkinie charkowskiej grupy cheerleaderek po pięćdziesiątce. Rosyjska inwazja rozdziela zespół: część kobiet wyjeżdża z Ukrainy, inne zostają w bombardowanym Charkowie. Film pokazuje, jak mimo odległości i trudnych doświadczeń bohaterki próbują ocalić wieloletnią przyjaźń i poczucie wspólnoty. To opowieść nie tylko o wojnie, ale też o solidarności, sile kobiet i więziach, które pomagają przetrwać.

Różnorodność na ekranie

Ważną częścią festiwalu będzie konkurs krótkich metraży, do którego zakwalifikowano 23 filmy fabularne, dokumentalne i animowane. To okazja, by poznać nowe głosy i różnorodne sposoby opowiadania o rzeczywistości. Osobne miejsce zajmuje sekcja "Białoruski Korpus Filmowy”, przygotowana we współpracy z festiwalem Bulbamovie. W jej programie znalazły się filmy fabularne, dokumentalne i krótkie metraże. 

"Bardzo zależy nam na pokazaniu różnorodności współczesnego ukraińskiego kina, zarówno pod względem podejmowanych tematów, jak i gatunków filmowych. W programie znalazły się komedie, musical, kino akcji, biografie, a także bardzo osobiste, intymne kino autorskie. Chcemy pokazać, że ukraińscy twórcy nie ograniczają się do jednego tematu ani jednego sposobu opowiadania. Nawet w warunkach wojny powstaje kino pełne humoru, wyobraźni i artystycznej odwagi” – mówi Martyna Lach, dyrektorka programowa festiwalu.

Nie tylko współczesność

Festiwal sięga również do historii. W programie znalazł się pokaz "Alima” Georgija Tasina z 1926 roku – jednego z najstarszych zachowanych filmowych portretów Tatarów krymskich. Film został zakazany przez władze radzieckie w 1937 roku, a jego kopie miały zostać zniszczone. Projekcji będzie towarzyszyć rozmowa "Krym. Zakazana pamięć” z udziałem Urszuli Doroszewskiej i Nedima Useinowa. "Dowżenko. Pierwsze spojrzenie” Kostiantyna Konowałowa przenosi natomiast widzów do początków drogi Ołeksandra Dowżenki i pokazuje, jak jeden z najważniejszych twórców ukraińskiego kina szukał własnego języka filmowego.

Finał z muzyką DAGADANA

Zwieńczeniem festiwalu będzie wyjątkowe spotkanie kina niemego z muzyką na żywo. Polsko-ukraiński zespół DAGADANA wykona autorską ścieżkę dźwiękową do filmu "Teczka kuriera dyplomatycznego” Ołeksandra Dowżenki z 1927 roku. Niemal stuletni obraz jednego z najważniejszych twórców ukraińskiej kinematografii zyska nowe brzmienie dzięki zespołowi, który od lat łączy polskie i ukraińskie inspiracje z jazzem, elektroniką, muzyką ludową i art popem. Po projekcji artystki zagrają również krótki set koncertowy.