"Ćma" Radosława Paczochy na "Scenie Teatralnej Trójki"

Radosław Paczocha kilkanaście lat temu rozpoczął przygotowania do napisania sztuki o Stanisławie Przybyszewskiej. Projekt przedstawił wraz z reżyserką Leną Frankiewicz podczas Rezydencji Artystycznej Sopot Non–Fiction 2014. 

"Ćma" Radosława Paczochy na "Scenie Teatralnej Trójki"

Radosław Paczocha

Foto: PAP/Adam Warżawa

W czerwcu 2026 roku Daria Kopiec zaprezentowała w Programie 1 Polskiego Radia słuchowisko na podstawie gotowej sztuki pod tytułem "Ćma". Na "Scenie Teatralnej Trójki" przedstawiamy to słuchowisko, otwierając wrzesień i czekając na oficjalne rozpoczęcie sezonu 26/27 w Teatrze Polskiego Radia.

Posłuchaj audycji Trójki

Stanisława Przybyszewska - córka Anieli Pająkówny i Stanisława Przybyszewskiego - urodziła się w 1901 roku w Krakowie. Zmarła, schorowana i osamotniona w 1935 roku w Wolnym Mieście Gdańsk. Stanisław Przybyszewski mieszkał w Gdańsku w latach 1920-24. Stanisława do Gdańska przybyła w 1923 roku. Żyła w skrajnej biedzie, oddana wyłącznie sztuce.

Po wojnie, gdyby nie jej "Sprawa Dantona", byłaby zapomniana. Ważną rolę w przywracaniu pamięci o Przybyszewskiej odegrał Andrzej Wajda. W XXI wieku Jan Klata zrealizował w Teatrze Polskim we Wrocławiu słynną wersję "Spawy Dantona" ze świetnymi rolami Marcina Czarnika i Wiesława Cichego w roli wielkich adwersarzy.

Radosław Paczocha, dramaturg, dramatopisarz jest zastępcą dyrektora Teatru Wybrzeże w Gdańsku. W Teatrze Polskiego Radia zadebiutował sztuką "Zapach czekolady", zaprezentowaną w finale konkursu Programu 3 Polskiego Radia i Agencji Dramatu Nowe Słuchowiska 2009. Słuchowisko wyreżyserował Michał Kotański.

"Ćma" jest trzecim słuchowiskiem Radosława Paczochy. Liczne natomiast jego dramaty miały premiery w różnych teatrach, m.in. w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku.

Rozmowa z autorem – po trójkowej prezentacji słuchowiska.

Zapraszamy w sobotę 5 września po godz. 19.00,

Barbara Marcinik i Wojciech Dorosz

***

Poniżej opis, który towarzyszył premierze słuchowiska w radiowej Jedynce:

Słuchowisko "Ćma" na podstawie dramatu Radosława Paczochy to czuły i bardzo dojmujący portret Stanisławy Przybyszewskiej. Portret kobiety wybitnie inteligentnej, twórczej, ale bardzo samotnej i zranionej. Jej traumatyczna relacja z ojcem, artystą i pisarzem Stanisławem Przybyszewskim odbija się echem w jej relacjach romantycznych.

Słuchowisko rozmalowuje obraz kobiety pragnącej bycia zauważoną i pokochaną. Jej wściekłość na mężczyzn, na artystyczny świat, gniew i dojmujący smutek samotności stawia bohaterkę w momencie życiowego utknięcia. Jej ból odrzucenia, samotności i przekonanie bycia niezrozumianą sprawia, że ucieka w świat morfiny, izolacji, odcięcia od zdrowej kobiecości i seksualności. Radosław Paczocha zbudował obraz Stachy Przybyszewskiej bardzo wrażliwy, czuły i delikatny.

Radosław Paczocha "Ćma"

Adaptacja: Daria Kopiec

Reżyseria: Daria Kopiec

Reżyseria dźwięku: Andrzej Brzoska

Muzyka: Barbara Michalec

Kierownictwo produkcji: Beata Jankowska

Obsada:
Natalia Lange, Jędrzej Czerwonogrodzki, Karol Wróblewski, Joanna Sokołowska, Robert Majewski i Łukasz Wójcik

Barbara Marcinik, Kamil Kucharski