Spacer śladami Julii Hartwig w Lublinie w 105. rocznicę urodzin poetki

Spacer po Lublinie śladami wybitnej poetki Julii Hartwig (1921-2017) z okazji 105. rocznicy jej urodzin organizuje Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN. To forma przypomnienia postaci Julii Hartwig, która urodziła się Lublinie, a miasto to jest obecne także w jej twórczości.

Posłuchaj audycji Trójki:

• Rozmowy z polskimi autorami książek w "Pliku tekstowym"
• Olga Tokarczuk o tożsamości Dolnego Śląska w "Klubie Trójki"

Spacer odbędzie się piątek 14 sierpnia, kiedy przypada 105. rocznica urodzin Julii Hartwig. Rozpocznie się o godzinie 17 u podnóża schodów w Zaułku Hartwigów przy ul. Kowalskiej, gdzie na ścianie tamtejszej kamienicy znajduje się mural z wierszem Julii Hartwig pt. "Koleżanki".

- Zatrzymamy się kilku miejscach ważnych dla Julii Hartwig i dla jej rodziny, będą też cytowane wiesze poetki, jej teksty prozatorskie i wspomnienia związane z Lublinem. Trasa tego spaceru jest zainspirowana spacerem, który odbyliśmy z Julią Hartwig w 2006 roku, kiedy przyjechała do Lublina na promocję książki - powiedziała Joanna Zętar z Ośrodka Brama Grodzka Teatr NN.

Julia Hartwig - poetka związana z Lublinem

Julia Hartwig urodziła się w 1921 r. w Lublinie, do którego w 1917 r. uciekli z bolszewickiej Rosji jej rodzice. Matka Maria była Rosjanką, ojciec Ludwik - Polakiem. Prowadził w Lublinie zakład fotograficzny.

W tym mieście poetka spędziła dzieciństwo i uczyła się w Gimnazjum im. Unii Lubelskiej, gdzie zdała maturę w 1939 r. Podczas okupacji mieszkała w Warszawie; tam w latach 1940–1944 studiowała polonistykę na Tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Była też kurierką AK. Po wojnie kontynuowała studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim.

W Lublinie Julia Hartwig spotykała się przedwojennymi pisarzami i poetami m.in. z Józefem Czechowiczem, Anną Kamieńską, Józefem Łobodowskim i Jerzym Pleśniarowiczem. W Lublinie zadebiutowała również literacko - w 1936 r. na łamach lubelskiego międzyszkolnego uczniowskiego czasopisma "W Słońce". Lublinowi poświęciła też liczne utwory m.in. "Elegię lubelską", "Koleżanki" czy "Pamięci Czechowicza".

Julia Hartwig przez wiele lat była związana z Ośrodkiem Brama Grodzka - Teatr NN w Lublinie. W marcu 2018 r. decyzją córki poetki, malarki Danielle Lehtinen, do Ośrodka trafiła w depozyt część archiwum Julii Hartwig i Artura Międzyrzeckiego. To m.in. fotografie i dokumenty (np. świadectwa szkolne) oraz korespondencja związana z lubelskim okresem życia Julii Hartwig. Depozyt ten stanowi część lubelskiego Archiwum Hartwigów, w którym zdeponowane są też negatywy i pozytywy fotografii Edwarda Hartwiga (brata Julii), a także maszynopisy i rękopisy wstępów do albumów fotografa napisane przez poetkę.

Spacer po Lublinie śladami Julii Hartwig, w rocznicę jej urodzin organizowany jest od 2017 roku. W 2009 r. Rada Miasta Lublina nadała jej tytuł Honorowego Obywatela Miasta Lublina. 

Wyjazd do Stanów Zjednoczonych

Julia Hartwig publikowała wiersze a także przekłady z literatury francuskiej, angielskiej i amerykańskiej. Jej recenzje ukazywały się na łamach "Nowej Kultury", "Świata", "Poezji".

W 1970 r. wraz z mężem poetą Arturem Międzyrzeckim wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Wykładała na uniwersytetach w USA i Kanadzie. W 1974 r., po powrocie do kraju, pracowała publikując zbiory poezji własnej i tłumaczonej z innych języków, a także eseje i tomy prozy. Wspólnie z Międzyrzeckim wydali "Antologię poezji amerykańskiej", kilka książek dla dzieci, tom tłumaczeń wierszy i prozy Guillaume'a Apoillinaire’a, a także "Listy" Arthura Rimbauda. Napisała monografie "Apollinaire" (1961), przełożoną m.in. na język francuski, oraz "Gerard de Nerval" (1973). W jej wyborze i przekładach ukazała się pierwsza w Polsce antologia poetek amerykańskich "Dzikie brzoskwinie" (2003) oraz zbiór prozy Henriego Michaux "Seans z workiem" (2004).

Tomy poetyckie Hartwig to m.in. "Pożegnania" (1956), "Czuwanie" (1978), "Czułość" (1992), "Zawsze od nowa" (1999), "Nie ma odpowiedzi" (2001), "Błyski" (2002), "Bez pożegnania" (2004), "To wróci" (2007), "Jasne niejasne" (2009). Publikowała także prozę m.in. "Dziennik amerykański" z pobytu w Stanach i dziennik podróży "Zawsze powroty", w którym poetka zebrała zapiski z podróży do Francji i USA.

Za swoją twórczość otrzymała wiele nagród m.in. Nagrodę Polskiego PEN Clubu, Nagrodę Wilder Prize (USA). Zmarła 13 lipca 2017 r. w Pensylwanii w USA, pochowana została na Starych Powązkach w Warszawie.

Ewelina Kołaczek, PAP