Sto lat temu urodził się René Goscinny, twórca Asteriksa i Mikołajka

René Goscinny przyszedł na świat 14 sierpnia 1924 roku w Paryżu, w rodzinie o polskich i wschodnioeuropejskich korzeniach. Jego ojciec, Stanisław, był chemikiem pochodzącym z Warszawy, matka natomiast pochodziła z terenów dzisiejszej Ukrainy. Dwa lata po narodzinach syna rodzina przeniosła się do Buenos Aires, gdzie ojciec otrzymał pracę.

Posłuchaj audycji w Trójce:

• Olga Tokarczuk o tożsamości Dolnego Śląska w "Klubie Trójki"
• Rozmowy z polskimi pisarzami w "Pliku tekstowym"

"Mikołajek" poczatkowo bez sukcesu

Wspomnienia z dzieciństwa spędzonego w Argentynie Goscinny wykorzystał później przy tworzeniu "Mikołajka”. Cykl powstał w latach 50. we współpracy z rysownikiem Jeanem-Jakiem Sempém. Pierwszy zbiór ukazał się w 1960 roku. Początkowo nie odniósł wielkiego sukcesu, jednak kolejne książki szybko zdobyły status bestsellerów. W Polsce "Mikołajek” pojawił się już w 1964 roku.

Spotkanie, które zmieniło historię komiksu

Droga Goscinnego do wielkiego sukcesu nie była prosta. Pracował m.in. jako młodszy ilustrator w agencji reklamowej i bez powodzenia próbował dostać się do studia Walta Disneya w Kalifornii. Na początku lat 50. wrócił do Francji. W Paryżu rozpoczął pracę dla agencji World Press, gdzie poznał Alberta Uderzo.

To spotkanie okazało się przełomowe. Kilka lat później obaj stworzyli bohatera, który miał na stałe wejść do światowej popkultury.

Pierwszy "Asteriks” ukazał się w 1959 roku na łamach magazynu "Pilote”. Dwa lata później wydano pierwszy album poświęcony przygodom Asteriksa i Obeliksa. Goscinny odpowiadał za scenariusz, Uderzo za rysunki. Ich współpraca szybko przyniosła efekty, które trudno było przewidzieć.

Humor, historia i francuska rzeczywistość

Akcja serii rozgrywa się w Galii podbitej przez wojska Juliusza Cezara. Jedna niewielka wioska wciąż stawia opór Rzymianom. Jej mieszkańcy, dzięki magicznemu napojowi przygotowywanemu przez druida Panoramiksa, mogą skutecznie przeciwstawiać się okupantom.

Za prostą, komediową fabułą kryła się jednak znacznie bardziej rozbudowana warstwa. Goscinny wykorzystywał historię, stereotypy, język i realia współczesnej mu Francji. Na kartach komiksów pojawiali się Juliusz Cezar, Kleopatra czy Wercyngetoryks, ale również odniesienia do współczesnej polityki i kultury popularnej. 

Szef Muzeum Karykatury w Warszawie dr Paweł Płoski mówił, że "Asterix” stał się ikoną francuskiego komiksu i kultury popularnej, po którą chętnie sięgają kolejne pokolenia. 

Asteriks – francuskie dobro narodowe

Popularność serii szybko przekroczyła granice Francji. Komiksy przetłumaczono na ponad 100 języków, powstały ich animowane i aktorskie ekranizacje, a także gry komputerowe. Sprzedano setki milionów egzemplarzy, a w 1989 roku w Plailly otwarto Parc Astérix, park rozrywki poświęcony bohaterom serii. Komiks stał się również inspiracja dla twórców kinowych. 

O rozpoznawalności Asteriksa świadczy również fakt, że już w 1965 roku francuski satelita otrzymał imię bohatera komiksu. W Polsce o twórcy serii przypomina m.in. popiersie René Goscinnego odsłonięte w 2013 roku przed gmachem Liceum Francuskiego na warszawskiej Saskiej Kępie.

Twórcy "Asteriksa” bywali określani komiksowym odpowiednikiem duetu Lennona i McCartneya. Ich współpraca zakończyła się wraz ze śmiercią Goscinnego w 1977 roku. Artysta zmarł nagle w wieku zaledwie 51 lat podczas rutynowego badania u kardiologa.