Książka Olgi Tokarczuk na liście 50 książek wszech czasów wg "Daily Telegraph”
Powieść Olgi Tokarczuk "Prowadź swój pług przez kości umarłych” znalazła się w zestawieniu 50 książek wszech czasów przygotowanym przez brytyjski dziennik "Daily Telegraph”. Polska pisarka trafiła tym samym do grona autorów, których dzieła uznano za szczególnie ważne dla światowej literatury.
"Prowadź swój pług przez kości umarłych" na liście 50 książek wszech czasów wg "Daily Telegraph"
Foto: PAP/Wojtek Jargiło
"Prowadź swój pług przez kości umarłych” brytyjski krytyk literacki Jake Kerridge określa jako niekonwencjonalną zagadkę kryminalną. Powieść rozgrywa się na polsko-czeskim pograniczu, a jej bohaterowie mierzą się z serią tajemniczych i makabrycznych śmierci kolejnych myśliwych. Tytuł książki nawiązuje do aforyzmu angielskiego poety Williama Blake'a.
Posłuchaj audycji w Trójce:
- Rozmowa w "Klubie Trójki". Olga Tokarczuk o tożsamości Dolnego Śląska
- Irek Grin o Festiwalu Góry Literatury w audycji "Terra kultura"
Tokarczuk obok Homera, Owidiusza i Dantego
Zdaniem Kerridge'a, proza Tokarczuk, podobnie jak twórczość Blake'a, proponuje czytelnikowi "nowy, radykalny sposób patrzenia na świat”. Krytyk zwraca również uwagę na sposób, w jaki pisarka formułuje oskarżenie wobec polskiej kultury, w której, jak ocenia, okrucieństwo jest elementem głęboko zakorzenionym. Siła tego oskarżenia ma wynikać właśnie z tego, że zostaje ono przedstawione nie wprost.
"Daily Telegraph” opisuje swoje zestawienie jako wybór książek, które każdy poważny czytelnik powinien mieć na swojej półce. Obok Tokarczuk znalazły się w nim dzieła należące do najważniejszych tekstów europejskiej kultury, między innymi "Iliada” Homera, "Metamorfozy” Owidiusza oraz "Boska komedia” Dantego. Listę uzupełniają również cztery dialogi Platona wydane w Wielkiej Brytanii pod wspólnym tytułem "Ostatnie dni Sokratesa”.
W zestawieniu nie zabrakło także literatury późniejszych epok. Krytyk "Telegrapha” przypomina o "Frankensteinie” Mary Shelley, którego filmowe adaptacje, jego zdaniem, nie dorównują literackiemu pierwowzorowi. Wśród wyróżnionych znalazła się również "Alicja w Krainie Czarów” Lewisa Carrolla, której oryginalna forma, jak zauważa autor zestawienia, przetrwała uproszczenia animowanej adaptacji Disneya.
Na liście "Ulisses", "Wielki Gatsby" i "Genialna przyjaciółka"
XX wiek reprezentują między innymi "Ulisses” Jamesa Joyce'a i "Wielki Gatsby” Francisa Scotta Fitzgeralda. Na liście znalazły się jednak także mniej oczywiste wybory, takie jak "Trylogia kairska” Naguiba Mahfouza czy surrealistyczna "Trąbka do słuchania” Leonory Carrington.
Wśród książek wydanych w XXI wieku wyróżniono między innymi "Persepolis” Marjane Satrapi, "Rok magicznego myślenia” Joan Didion, "Genialną przyjaciółkę” Eleny Ferrante oraz "W komnatach Wolf Hall” Hilary Mantel.
Autor zestawienia przyznaje, że wybór przyszłych klasyków XXI wieku był szczególnie trudny. Ma jednak nadzieję, że lista pokazuje, iż literatura ma się znacznie lepiej, niż często się zakłada.
Przy tworzeniu zestawienia przyjęto zasadę, że danego autora może reprezentować tylko jedna książka. Na liście nie znalazła się Biblia ani żaden dramat Williama Szekspira. Jak wyjaśnia autor zestawienia, ich obecność w kanonie literatury jest zbyt oczywista, by wymagała dodatkowego potwierdzenia.