"Nowa moda polska. Kronika głębokich uczuć" w Łodzi. Wystawa, która opisuje emocje

"Nowa moda polska. Kronika głębokich uczuć” jest pierwszą tak obszerną ekspozycją polskiej mody XXI wieku. W Centralnych Muzeum Włókiennictwa w Łodzi można obejrzeć prace ponad 50 projektantek i projektantów z kolekcji mody najnowszej. Jak mówią organizatorzy, przedsięwzięcie narodziło się z potrzeby dokumentowania zjawiska, które przez lata pozostawało poza obszarem zainteresowania polskich muzeów, choć stanowi ważną cześć naszego dziedzictwa kulturowego. 

Posłuchaj audycji w Trójce:

• "Ludzie w ubraniach": Co dziś może moda? Jak rodzi się język młodych projektantów?
• "Ludzie w ubraniach": Autentyczność w modzie. Co naprawdę znaczy mieć swój styl?

To nie jest wystawa encyklopedyczna, to fascynująca podróż przez skojarzenia i emocje. Błyskawice "czarnych protestów”, sarmackie mitologie, katolickie fascynacje i nostalgia za PRL-em. To jest wystawa w pewnym sensie autobiograficzna, bo XXI wiek to są lata mojej pracy dziennikarskiej i rzeczy, które pamiętam - opowiadał Karolinie Sulej Marcin Różyc. Pierwszym zakupionym zbiorem była kolekcja Arkadiusa, która potem została wystawiona. - To pokazało, że Polacy potrzebują własnej mody. Nasza decyzja, żeby nie gromadzić Channel'a i Diora, tylko to, co polskie, była trafiona nie tylko ze względów naukowych. Ludzie tego potrzebują i podchodzą do tego ze wzruszeniem - zauważył gość Trójki. 

"Polskość" jako zespół kontekstów kulturowych

Organizatorzy budując kolekcję, od początku odeszli od myślenia o modzie wyłącznie w kategoriach trendów czy chronologicznego porządkowania zjawisk. Interesowała ich moda jako narzędzie opowiadania o historii, pamięci i emocjach. Kluczową kategorią stała się "polskość” – rozumiana jako zespół doświadczeń i kontekstów kulturowych, które kształtują naszą tożsamość.

Moda jako język współczesności

Wystawa rozwija tę perspektywę, proponując wielowątkową opowieść o modzie jako jednym z najbardziej czułych języków współczesnej kultury. Korzenie i konteksty prezentowanych na wystawie ubiorów i akcesoriów pochodzących z XXI wieku, dotyczą zarówno historii, jak i aktualnych zjawisk.

Sarmatyzm, wyobrażenia o mitologii słowiańskiej, kultura wiejska, przesiedlania po konferencji jałtańskiej, prześladowania polityczne czy wątki maryjne skonfrontowane zostały m.in. z queerem, sztuką dragu, muzyką techno i najnowszymi technologiami. Ważnymi tematami jest także postpłciowość i zmiany w sposobie postrzegania tożsamości płciowej oraz różnorodność związana z pochodzeniem czy wyglądem. Kolejnym istotnym zagadnieniem jest etyczna produkcja, która coraz częściej wykorzystuje dawne, lokalne rzemiosła.

Moda jako zapis osobistych historii

Współczesna moda w Polsce i na świecie staje się coraz bardziej autobiograficzna, opowiada przede wszystkim o doświadczeniach i korzeniach projektujących ją osób. To sprawia, że dotyka ona coraz bardziej osobistych wątków i silniej skupia się na indywidualnych uczuciach. Projektowanie może łączyć się z okiełznywaniem strachu, przepracowaniem traumy, wyrażeniem radości oraz dumy, ale też buntu i rozczarowania. Wystawa jest więc także swoistym modowym barometrem uczuć osób noszących i tworzących modę związaną z Polską.

Osoby i marki prezentowane na wystawie

Na wystawie prezentowane są realizacje prezentowane wcześniej podczas London Fashion Week, Paris Fashion Week i Berlin Fashion Week. Ich autorzy i autorki są absolwentami najważniejszych uczelni artystycznych w Polsce i za granicą, m.in. Instytutu Ubioru ASP w Łodzi, Katedry Mody ASP w Warszawie, Central Saint Martins, University of Westminster, Universität der Künste, Fashion Institute of Technology i Parsons School of Design. Wśród osób i marek prezentowanych na wystawie są m.in.: Acephala, Arkadius, Tomasz Armada, Gosia Baczyńska, Maja Bączyńska, Bizuu, Magda Butrym, Body Holes, Chylak, Jan Chodorowicz, Dreamland Syndicate, Irina Dzhus, Jacek Gleba, Kardasjan, Kpodonou, Tasha Katsuba, Marcin „Kitty” Kossakowski, Krysvinczi, Kasia Kucharska, Kreist, Ania Kuczyńska, Kust, Le Petit Trou, Wiktoria Łaskawiec, Maldoror, Mapaya, Marios Dik (Karol Radziszewski), Melancholia, MISBHV, MMC, Vanity Nap, Orska, Tomasz Ossoliński, Nawara, Vanda Novak, Paprocki i Brzozowski, Pat Guzik, Polygon, Mariusz Przybylski, Marcell Pustul, Rad Duet (m.in. kostiumy zaprojektowane z drag queens Twoja Stara i Shady Lady), Radek Anais Laró, R.Swiader, UEG, Uta Sienkiewicz, Stettin, Monika Surowiec, Michał Szulc, Vasina, Kamil Wesołowski, Western Affair, Tomasz Wichrowski, Zwyrtech, Mikołaj Żurek.

Na wystawie można obejrzeć także gobelin Magdaleny Abakanowicz, Czarne reliefy /Czarne reliefy II, 1963 oraz pracę Needle / Nadel Pauliny Ołowskiej z kolekcji Katarzyny Jordan.

Wystawę "Nowa moda polska. Kronika głębokich uczuć" można oglądać w Centralnym Muzeum Włókiennictwa do 3 maja 2027 roku.

Izabela Dudkiewicz