Senat wybrał patronów 2027 roku. Wśród nich Magdalena Abakanowicz

W gronie patronów znalazła się jedna kobieta - Magdalena Abakanowicz (1930-2017). W 2027 roku minie dziesięć lat od jej śmierci. Pionierka nowoczesnej rzeźby i twórczyni oryginalnego, rozpoznawalnego na całym świecie języka artystycznego, znana z unikatowych form przestrzennych zwanych "abakanami". Senatorowie postanowili docenić niezwykłą wyobraźnię i odwagę twórczą artystki, której dzieła zrewolucjonizowały postrzeganie tkaniny artystycznej oraz rzeźby. "Monumentalne kompozycje Magdaleny Abakanowicz stanowią poruszającą refleksję nad kondycją człowieka, jego tożsamością, samotnością oraz relacjami z ludźmi" - czytamy.

Posłuchaj audycji Trójki:

• Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego. Audycja "Trójkowo, filmowo"
• O twórczości Magdaleny Abakanowicz w "Klubie Trójki" (audycja z 2017 roku)

W uchwale podkreślili jej zasługi jako pedagożki i mentorki wielu pokoleń artystów, a także ambasadorki polskiej sztuki na świecie. Dzieła artystki prezentowane były w najważniejszych muzeach i galeriach świata, a także w przestrzeni publicznej wielu krajów, przyczyniając się do promocji polskiej kultury na arenie międzynarodowej.

Andrzej Wróblewski

W 2027 roku przypada 100. rocznica urodzin i 70. rocznica tragicznej śmierci Andrzeja Wróblewskiego - jednego z najwybitniejszych artystów ukazujących tragedię II wojny światowej oraz doświadczenia lat powojennych. "W trakcie trwającej niespełna dwanaście lat aktywności twórczej osiągnął kunszt portretowania społecznych nastrojów, fizjonomicznych typów, tworzenia przenikliwych charakterystyk grup i jednostek, oddających historyczne uwarunkowania i realia mające miejsce nie tylko w powojennej Polsce. (…) Poszukując formuły własnego realizmu - zaangażowanego, bezpośredniego, naświetlającego społeczne kontrasty - podejmował heroiczne próby stworzenia wizualnego języka współczesności". Uchwała przypomina, że w dzisiejszym świecie pełnym konfliktów i okrucieństwa, malarstwo Wróblewskiego pozostaje niezmiernie aktualne i ważne.

"Cykl 'Rozstrzelania' należy do najbardziej rozpoznawalnych, moralnie jednoznacznych i symbolicznych nie tylko dla polskiej sztuki powojennej. Pod koniec życia Wróblewski tworzył przejmujący portret społeczeństwa, przedstawiając ludzi przyszpilonych do krzeseł i pogrążonych w zadumie. W tych dziełach artysta osiągnął bezwzględne mistrzostwo portretu psychologicznego" - oceniono.

W uchwale oceniono, że w obrazach Wróblewskiego "wszystko jest na wierzchu i woła najprostszymi słowami o radości i sile". "O takiej też sztuce artysta toczył dyskusje jako współzałożyciel Grupy Samokształcenia. Należał do niej m.in. Andrzej Wajda, który zrezygnował ze studiowania malarstwa na rzecz kina, twierdząc, że Wróblewski będzie jedynym i najwybitniejszym głosem pokolenia" - przypomniano. 

Antoni Patek i Franciszek Blachnicki - patroni 2027

W 2027 roku przypada 215. rocznica narodzin oraz 150. rocznica śmierci Antoniego Patka - uczestnika powstania listopadowego odznaczonego Krzyżem Virtuti Militari, emigranta politycznego, a zarazem jednego z najbardziej niezwykłych przedsiębiorców XIX wieku. Po upadku powstania - jak wielu innych polskich żołnierzy i przedstawicieli inteligencji - musiał opuścić kraj. Przebywając poza ojczyzną, zaangażował się w pomoc polskim uchodźcom i współtworzył punkty etapowe ułatwiające im dotarcie na Zachód. Założona przez niego manufaktura zegarmistrzowska nie tylko zdobyła międzynarodową renomę, a jej wytwory stały się symbolem luksusu, ale była ściśle powiązana z ideą podtrzymywania tożsamości narodowej - miejscem spotkań Polaków oraz symbolem ich obecności w Europie.

Senat uhonorował również Franciszka Blachnickiego - kapłana katolickiego, patriotę, twórcę Ruchu Światło-Życie, który "odegrał ważną rolę w kształtowaniu postaw religijnych i społecznych w Polsce". Senatorowie docenili jego bezwarunkowe oddanie się służbie bliźniemu, Kościołowi i ojczyźnie i przypomnieli, że tworzone przez niego dzieła, ukształtowały - i wciąż kształtują - sumienia i postawy wielu pokoleń Polaków.

Wybór patronów roku to nie tylko forma upamiętnienia wybitnych jednostek, ale i zwrócenie uwagi na aktualne wyzwania społeczne. Z tego względu Senat ustanowił 2027 rok Rokiem Świadomości i Bezpieczeństwa Informacyjnego, dostrzegając rosnące zagrożenia związane z dezinformacją, manipulacją czy cyberatakami oraz potrzebę rzetelnej informacji, odporności cyfrowej oraz działań edukacyjnych służących rozwijaniu kompetencji medialnych, cyfrowych i informacyjnych obywateli. Senat podjął uchwały ustanawiające patronów 2027 roku 6 maja.

Ewelina Kołaczek, Senat RP, PAP