Jarniewicz, Bałdyga, Puwalska. Nominowani do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

Fundacja Wisławy Szymborskiej przedstawiła listę nominacji do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za najlepszy tom poetycki wydany w 2025 roku. Szansę na nagrodę ma pięć książek poetyckich. Do tegorocznej edycji nagrody zgłoszono 290 pozycji. Laureata lub laureatkę poznamy 29 czerwca podczas Festiwalu Miłosza, na uroczystej gali w Teatrze "Bagatela" im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego.

Trójka jest patronem medialnym Nagrody im. Wisławy Szymborskiej.

Posłuchaj audycji Trójki:

• Antonina Tosiek, laureatka Nagrody im. Wisławy Szymborskiej w Trójce
• Agata Romaniuk o książce "Dina, Dina" w "Pliku tekstowym"

Nagroda im. Wisławy Szymborskiej. Nominowani

Nominowani do tegorocznej, XIV edycji nagrody są: Zofia Bałdyga za "Naukę oddychania", Jerzy Jarniewicz za "Trzy kobiety", Maria Kwiecień za "outbak", Marlena Niemiec za "Skroń" i Agata Puwalska za "Alis Ubbo". Nominowanych ogłoszono 7 maja na konferencji, na której obecni byli: członek kapituły Nagrody Paweł Mackiewicz, kurator Festiwalu Miłosza Szymon Kloska, menedżer ds. Art Brandingu ERGO Hestii Janusz Heller, zastępczyni Dyrektorki ds. Programowych KBF Nina Gabryś-Janowska, reprezentanci partnerów Fundacji oraz media i miłośnicy poezji. W imieniu Zarządu Fundacji głos zabrał Michał Rusinek.

Ogłoszona została również książka wyróżniona Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej za najlepsze tłumaczenie tomu poetyckiego wydanego w latach 2024-2025. Nagrodzona została Marta Eloy Cichocka za przekład tomu "Zurita" autorstwa Raúla Zurity, który ukazał się nakładem wydawnictwa LOKATOR.

"Nauka oddychania" - Zofia Bałdyga

Zofia Bałdyga to poetka, tłumaczka, pracownica socjalna. Autorka książek poetyckich "Passe-partout" (2006), "Współgłoski" (2010), "Kto kupi tak małe kraje" (2017), "Klimat kontynentalny" (2021), "Nauka oddychania" (2025) oraz "Poslední cestopisy". Pisze po polsku i po czesku.

Tak o nominowanym tomie - "Nauka oddychania" pisze Anna Marchewka, członkini kapituły: "W 'Nauce oddychania' Zofia Bałdyga mierzy się z pytaniami o tożsamość, przynależność, granice samostanowienia. W ramach słodko-gorzkiej dynamiki utraty uwidacznia proces godzenia się/wadzenia się z uwarunkowaniami, pragnieniami, relacjami. Gromadzi energię konieczną do zadomawiania się, mieszkania: tu i teraz". Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Warstwy.

"Trzy kobiety" - Jerzy Jarniewicz

Jerzy Jarniewicz to poeta, tłumacz, krytyk literacki. Opublikował trzynaście zbiorów wierszy, ostatnio "Puste noce" (2017, Nagroda Poetycka Silesius), "Mondo cane" (2021, Nagroda Literacka Nike) oraz "Trzy kobiety" (2025). Autor szesnastu książek eseistycznych i krytycznoliterackich, m.in. "Lista obecności" (2007, nominacja do Nagrody Literackiej Nike), "Tłumacz między innymi" (2018, nominacja do Nagrody Literackiej Nike), "Bunt wizjonerów" (2019). Tłumaczył twórczość Jamesa Joyce’a, Philipa Rotha, Raymonda Carvera, Ursuli Le Guin, Margaret Atwood, Adrienne Rich i wielu innych pisarzy języka angielskiego. 

"Mistrz ponowoczesnego wiersza Jerzy Jarniewicz napisał książkę inną od wcześniejszych - wyrazistą, intymną i uniwersalną. Tworzy ją cykl wierszy i - jak to autor nazywa - storii, układający się w słodko-gorzką opowieść o dojrzewaniu i inicjacji w precyzyjnie nakreślonych realiach rodzinnego miasta Łodzi w okresie późnego PRL-u. Bohater liryczny cyklu to jednocześnie doświadczający wszystkiego po raz pierwszy chłopiec oraz osoba dojrzała, która z namysłem rozszyfrowuje rodzinne i historyczne tajemnice. W tej poetyckiej opowieści ważną rolę odgrywają tytułowe trzy kobiety: Irena, Krysia i Wanda - przyjaciółki matki bohatera oraz fascynujące boginie dzieciństwa i młodości. Skojarzenie z kultowym filmem Roberta Altmana jest jak najbardziej zamierzone" - pisze Magdalena Rabizo-Birek, członkini kapituły Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. Książkę poetycką wydało Biuro Literackie.

"outback" - Maria Kwiecień

Maria Kwiecień studiowała wiedzę o teatrze na Akademii Teatralnej w Warszawie, historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim oraz reżyserię w krakowskiej Akademii Sztuk Teatralnych. W swoich pracach scenicznych i projektach performatywnych eksplorowała tematykę relacji rodzinnych i ich przełożenia na więzi społeczne i mechanizmy władzy i wykluczenia. Jej debiutem literackim był poemat sceniczny "reggae" (2022), a kolejne utwory ("Baśnie braci Grimm", "w burzy", "marina", "krul') eksplorowały obszary styku pomiędzy konwencjonalnym tekstem dramatycznym a poezją. 

"Tom Marii Kwiecień 'outback' to poetycki debiut autorki. To zbiór bardzo dojrzały, który o stracie bliskiej osoby i trudnym doświadczeniu bycia mamą autystycznej córeczki mówi językiem snu i wizji. Można go czytać jako autoterapeutyczną opowieść o poszukiwaniu sposobu na poradzenie sobie z tęsknotą za zmarłym, ale też o bolesnych, skazanych na porażkę próbach zrozumienia dziecka, które nie komunikuje się werbalnie i którego głos matka słyszy tylko we śnie" - pisze o tomie Elżbieta Winiecka, członkini kapituły. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Wartstwy.

"Skroń" - Marlena Niemiec

Marlena Niemiec - poetka, autorka tomów poetyckich "cierpkie" (2022), za który otrzymała Nagrodę im. Kazimiery Iłłakowiczówny oraz "Skroń" (2025). Jej wiersze tłumaczono na język hiszpański, czeski, ukraiński i angielski. 

Jak pisze Đurđica Čilić, członkini kapituły, poezja Marleny Niemiec "usiłuje uchwycić, jak coś się odczuwa, jak to coś przepływa przez ciało i jak dopiero w języku zyskuje swój chwilowy, kruchy kształt. W tomie 'Skroń' odnajdujemy inkantację, rejestr litanijny, kołysankę, ale także wezwanie do intensywniejszej czułości zmysłowej, do której nic nie potrafi nas przygotować równie dobrze jak poezja".

"Alis Ubbo" - Agata Puwalska

Agata Puwalska - poetka, autorka książek poetyckich: "haka!", "PARANOIA BEBOP", "Funky Forest: poemat pozoru", "otwarte światy", a ostatnio "Alis Ubbo". Za tom "otwarte światy" otrzymała nominację do Nagrody Literackiej Gdynia (2025). Autorka tekstów o literaturze oraz nieregularnego cyklu o poezji współczesnej "Składam ogień", tłumaczy z języka portugalskiego wiersze poetów Paulo Leminskiego i Mário Cesariny’ego, a jej wiersze były przekładane na angielski, ukraiński, hiszpański, łotewski i duński.

"Agata Puwalska od lat buduje praktykę widzenia: w wierszu, wierszem i przez wiersz. W 'Alis Ubbo' pyta, jak postrzegamy siebie i innych, pyta o konsekwencje utrwalania opowieści tożsamościowych. Podkreśla, że 'człowiek [jest] nieukończony'; przekierowuje uwagę na proces stawania się i w potencjale zmiany upatruje wartość. Pełna światła książka Agaty Puwalskiej może okazać się przyjaznym portem dla niejednej czytelniczki" - uważa Anna Marchewka, członkini kapituły Nagrody im. Wisławy Szymborskiej.

Nagroda im. Wisławy Szymborskiej

Nagroda im. Wisławy Szymborskiej to wyróżnienie literackie przyznawane za najlepsze książki poetyckie. Konkurs organizowany jest przez Fundację Wisławy Szymborskiej i od lat należy do najważniejszych nagród poetyckich w Polsce.

Nagroda przyznawana jest co roku za najlepszy tom poetycki napisany w języku polskim, wydany w roku poprzedzającym, a co dwa lata również za wybitną książkę poetycką przetłumaczoną na język polski. Kandydatów mogą zgłaszać wydawnictwa, instytucje kultury, media literackie oraz członkowie kapituły. Laureata wybiera międzynarodowa kapituła, a zwycięzca otrzymuje statuetkę oraz nagrodę pieniężną.

W poprzednich latach nagrodę otrzymali: Krystyna Dąbrowska za tom "Białe krzesła" i Łukasz Jarosz za tom "Pełna krew" (2013), Julia Hartwig za tom "Zapisane" (2014), Roman Honet za tom "świat był mój" i Jacek Podsiadło za tom "Przez sen" (2015), Jakub Kornhauser za tom "Drożdżownia" i Uroš Zupan za tom "Niespieszna żegluga" (przeł. Katarina Šalamun-Biedrzycka i Miłosz Biedrzycki) (2016), Marcin Sendecki za tom "W" (2017), Julia Fiedorczuk za tom "Psalmy" i Linn Hansén za tom "Przejdź do historii" (przeł. Justyna Czechowska) (2018), Marta Podgórnik za tom "Mordercze ballady" (2019), Anna Adamowicz za tom "Animalia" i Genowefa Jakubowska-Fijałkowska za tom "Rośliny mięsożerne" (2021), Małgorzata Lebda za tom "Mer de Glace" i Wojciech Charchalis za przekład wierszy zawartych w tomie "Heteronimy. Utwory wybrane Fernanda Pessoi" (2022), Tomasz Różycki za tom "Ręka pszczelarza" (2023), Magdalena Bielska za tom "Poradnik dla niedawno zmarłych" i Maciej Topolski za przekład "Autobiografii czerwonego Anne Carson" (2024), Antonina Tosiek za tom "Żertwy" (2025).

Przystanek - Nowy Miłosz

Przystanek Młody Miłosz to nowy element programu Festiwalu Miłosza w partnerstwie Fundacji Wisławy Szymborskiej, ERGO Hestii i Fundacji Artystyczna Podróż Hestii. Podczas tegorocznej edycji Festiwalu zadebiutuje pasmo dla młodych i najmłodszych odbiorców - Przystanek Młody Miłosz. To cykl spotkań, warsztatów i działań twórczych, które wprowadzają dzieci w świat współczesnej poezji. Partnerami i patronami inicjatywy są ERGO Hestia oraz Fundacja Artystyczna Podróż Hestii, od lat zaangażowane w edukację artystyczną i promocję wartościowej literatury dla młodych czytelników w ramach Nagrody Literacka Podróż Hestii.

Program dla młodych odbędzie się 27 i 28 czerwca na Łące na Wesołej. Serce dzielnicy kreatywnej powstającej w poszpitalnym kompleksie przy ulicy Kopernika wypełnią interdyscyplinarne warsztaty, spotkania z autorami, koncerty, działania artystyczne, radiowe i muzyczne oraz strefy czytelnicze.

- Sześcioletnie już Partnerstwo Strategiczne ERGO Hestii przy Nagrodzie im. Wisławy Szymborskiej wpisuje się w szersze ramy mecenatu artystycznego, jaki z sukcesem i odpowiedzialnością realizujemy na różnych polach kultury. Rozwój polskiej literatury jest nam szczególnie bliski - od 2021 roku wspieramy również utalentowanych autorów i autorki w konkursie Literacka Podróż Hestii. Współpracujemy też z wieloma instytucjami promującymi czytelnictwo w Polsce, w tym z Fundacją Wisławy Szymborskiej, dlatego z ogromną przyjemnością zostajemy dzisiaj partnerem Festiwalu Miłosza oraz festiwalowego pasma dla dzieci i młodzieży - komentuje Maria Rosa, prezeska Fundacji APH oraz dyrektorka Departamentu Marketingu i PR Grupy ERGO Hestia.

Nowe pasmo odpowiada na rosnącą potrzebę tworzenia wartościowej oferty kulturalnej dla dzieci i młodzieży, w której poezja staje się narzędziem budowania relacji, wspólnoty i wrażliwości.

Ewelina Kołaczek, Fundacja im. Wisławy Szymborskiej