Jim Jarmusch stary i nowy, czyli 10 filmów mistrza absurdalnego humoru

Jim Jarmusch należy do najbardziej znanych amerykańskich reżyserów niezależnych. Zaczynał jako asystent Nicholasa Roega (rezysera słynnego "Buntownika bez powodu"), dzięki któremu nakręcił debiutanckie "Nieustające wakacje" (1982). Jego kolejny film - "Inaczej niż w raju" (1984) - został entuzjastycznie przyjęty, a następne - "Poza prawem" (1986) oraz "Mystery Train" (1989) - walczyły o Złotą Palmę w Cannes. Te właśnie tytuły - powściągliwe, oszczędnie grane i filmowane, przesycone cierpkim humorem, z doskonałą muzyką - ugruntowały jego pozycję jako jednego z najbardziej oryginalnych twórców. Jego kolejne filmy to m.in. "Ghost Dog: Droga samuraja" (1999), "Kawa i papierosy" (2003), "Broken Flowers" (2005), "Tylko kochankowie przeżyją" (2013), "Paterson" (2016).

Mistrz minimalistycznej akcji

Zimowe ferie na Mazowszu zaczynają się 19 stycznia i trwają do 1 lutego. I właśnie w tym czasie warszawska Kinoteka zaprasza na przegląd filmów Jima Jarmuscha.

- Lakonicznie, chropowate, o szczątkowej fabule i ascetycznych środkach artystycznych, zanurzone w cierpkim poczuciu humoru: wczesne kino Jima Jarmuscha jest tak odrębne, że mogłoby stanowić osobny gatunek. Czerpiąc inspirację z dzieł twórców francuskiej Nowej Fali, jak Jean-Luc Godard i Jean-Pierre Melville, minimalistyczny styl Jarmuscha przedkłada nastrój nad strukturę narracyjną i łączy amerykańską tradycję filmową z wpływami europejskimi oraz japońskimi. Jego długie, leniwe ujęcia tworzą bardziej przestrzeń dla przypadkowych spotkań, małych gestów i ulotnych aktów intymności niż dla sztywnych ograniczeń fabuły - można przeczytać w zapowiedzi. 

Niezsynchronizowani ze światem oustsiderzy

Przed dziesięć dni, oprócz najnowszego, nagrodzonego Złotymi Lwami na MFF w Wenecji, filmu "Father Mother Sister Brother" będzie można obejrzeć pierwsze filmy amerykańskiego reżysera, czyli m.in. "Nieustające wakacje", "Inaczej niż w raju", "Poza prawem" czy "Mystery Train".

- To, co interesuje Jarmuscha, to ludzie żyjący na marginesie Ameryki - pozbawieni korzeni outsiderzy, niezsynchronizowani ze współczesnym światem. Tacy są bohaterowie debiutanckich "Nieustających wakacji" i przełomowego w karierze reżysera "Inaczej niż w raju" - zagubieni, młodzi ludzie wędrujący po ulicach i miejskich zaułkach bez konkretnego celu. Własnymi ścieżkami chadzają trzej pechowi więźniowie z "Poza prawem", jak i japońscy turyści szukający ducha Elvisa Presleya w filmie "Mystery Train". Zagubieni w czasie i przestrzeni zdają się także pasażerowie i kierowcy taksówek w "Nocy na ziemi", jak i całe pokolenie "Kawy i papierosów". Wreszcie William Blake, tytułowy "Truposz", to synonim artysty osobnego - piszą organizatorzy.

"Ferie z Jimem Jarmuschem" w warszawskiej Kinotece potrwają w dniach 16-30 stycznia. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie internetowej i w mediach społecznościowych.

 

Piotr Radecki