Codzienność lekarzy z warszawskiego getta

• Muzeum Getta Warszawskiego zaprasza na wystawę "Zwykli/Niezwykli lekarze w getcie warszawskim".
• Ekspozycja dostępna jest przy placu Grzybowskim. Jej bohaterami jest dwójka lekarzy: Anna Braude-Hellerowa oraz Franciszek Raszeja. 
• Wystawa porusza temat życiorysów i historii osób, które niosły pomoc wśród zamieszkujących teren getta. Bohaterowie ekspozycji poświęcili życie, by ratować swoich pacjentów. 

"Zwykli/Niezwykli lekarze w getcie warszawskim" to historia dwojga bohaterów, a także dwuczłonowa wystawa, opowiadająca o losach lekarzy, niosących pomoc ludziom uwięzionym w getcie. Anna Braude-Hellerowa i Franciszek Raszeja swoją pracę przypłacili życiem.

Muzeum Getta Warszawskiego

– Muzeum Getta Warszawskiego jest i równocześnie go nie ma. Aktualnie ma status instytucji w organizacji. Od 2018 roku funkcjonuje jako placówka, nie mamy jednak jeszcze wystawy stałej i nie jesteśmy w siedzibie docelowej. Prowadzimy działalność edukacyjną, naukową i wystawienniczą. Siedziba muzeum będzie mieściła się w budynku byłego szpitala im. Bersohnów i Baumanów. To jeden z nielicznych budynków, który ostał się po masakrze w getcie warszawskim – powiedziała doktor Martyna Grądzka-Rejak, historyk, judaista, kierownik Działu Naukowo-Badawczego. – Związek ze szpitalem ma jedna z bohaterek tej wystawy, Anna Braude-Hellerowa – dodała gość "Klubu Trójki"

Przede wszystkim historia 

– W naszej pracy korzystamy z różnych źródeł. Są nimi bardzo często rodziny oraz archiwalia, na przykład te w Żydowskim Instytucie Historycznym. Zachowały się również dokumenty na uniwersytetach oraz w archiwach miast. W przypadku Franciszka Raszei wiele znaleźliśmy w Poznaniu, gdzie jest znaną postacią. W mieście zachowały się nie tylko dokumenty, ale też publikacje o obydwojgu naszych bohaterach. Znaleźliśmy także nieliczne fotografie – wyliczała doktor Katarzyna Nowakowska-Sito, historyk sztuki, kierownik Działu Wystaw.

– Na naszej wystawie zobaczyć można także dawne instrumenty medyczne, które oddają charakter ówczesnej medycyny. Co ciekawe, niektóre z nich się nie zmieniły, jak na przykład stetoskop – podkreśliła.

"Zwykli/Niezwykli lekarze w getcie warszawskim"

Część pierwsza wystawy ma charakter plenerowy i już teraz dostępna jest na warszawskim placu Grzybowskim. Część druga - szczegółowa, opatrzona artefaktami - została zaprezentowana w jednej z sal podziemia tamtejszego kościoła.

Ekspozycje przygotowało Muzeum Getta Warszawskiego. Wystawie towarzyszy broszurowa publikacja oraz cykl wykładów poświęconych obojgu lekarzom i innym pracownikom służby zdrowia w getcie warszawskim. Szczegółowy program wykładów dostępny jest na stronach internetowych instytucji.

Czytaj także:

• Getto w Warszawie. Piekło w środku miasta
• Emanuel Ringelblum. Kronikarz getta warszawskiego

Franciszek Raszeja urodził się w Chełmnie w 1896 roku. Wykształcenie medyczne zdobywał zarówno za granicą, jak i w kraju. Zawodowo związał się z Poznaniem. Był zasłużonym ortopedą, cenionym specjalistą od stawu kolanowego, współzałożycielem Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego.

Pod koniec lat trzydziestych XX wieku zaangażował się w sprzeciw środowiska wykładowców uniwersyteckich wobec praktyki wprowadzania tzw. getta ławkowego dla żydowskich studentów na wyższych uczelniach. W zawierusze II wojny światowej trafił do Warszawy, gdzie zaangażował się w niesienie pomocy na rzecz biednej ludności miasta oraz społeczności żydowskiej zamkniętej w getcie. W 1942 roku trafił do obozu zagłady, gdzie zginął wraz z innymi uczestnikami medycznej operacji.

Anna Braude-Hellerowa urodziła się w 1888 roku. Studia medyczne rozpoczęła w Zurychu, a ukończyła w Berlinie. Została specjalistką od pediatrii. W 1916 roku współorganizowała Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, przy którym założyła szkołę dla pielęgniarek pediatrycznych. 

Związała się ze Szpitalem Dziecięcym im. Bersohnów i Baumanów, gdzie przyczyniła się do jego ponownego otwarcia po gruntownej rozbudowie oraz została dyrektorem placówki. W 1940 roku szpital znalazł się w obrębie tzw. małego getta. Anna Braude-Hellerowa zdecydowała się pozostać na stanowisku i wraz z personelem ofiarnie niosła pomoc małym żydowskim pacjentom. Zginęła najprawdopodobniej w podziemiach szpitala w trakcie powstania w getcie wiosną 1943 roku.

Leczenie pod bombami. Lekarze z getta warszawskiego (Klub Trójki)

49:19

Dodaj do playlisty

***

Tytuł audycji: Klub Trójki
Prowadzi: Monika Małkowska
Goście: dr Martyna Grądzka-Rejak (historyk, judaista, kierownik Działu Naukowo-Badawczego), dr Katarzyna Nowakowska-Sito (historyk sztuki, kierownik Działu Wystaw)
Data emisji: 6.04.2022
Godzina emisji: 21.09

PAP/mat. pras./ zch