15 sierpnia – data symboliczna
15 sierpnia jest dniem szczególnym w historii Polski: 101 lat temu została zatrzymana sowiecka nawała na Polskę. Doskonale zaplanowany i przeprowadzony kontratak nie tylko obronił niepodległość świeżo odrodzonego kraju, ale odwrócił układ sił w tej wojnie.
Wojna polsko-bolszewicka. Członkowie polskiej delegacji udający się na rokowania do Mińska sierpień 1920 roku
Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe
Bitwa Warszawska została uznana za 18. najważniejszą bitwę w dziejach świata. Właściwie wszyscy historycy zgodnie potwierdzają, że przełamanie obrony i zajęcie Warszawy groziło zalaniem zachodniej Europy przez zagony bolszewickiej armii.
Bitwa, której nie było
– 15 sierpnia jest troszeczkę datą symboliczną, bo dokładnie rzecz ujmując, to Bitwy Warszawskiej... nie było. Była obrona Ossowa, były walki w regionie Cycowa, była obrona Płocka, natomiast pod Warszawę Rosjanie nie doszli – mówi dr Bohdan Urbankowski, filozof, pisarz, autor książki "Józef Piłsudski: marzyciel i strateg", gdzie także wojna polsko-bolszewicka jest opisana. – Natomiast o wyborze daty 15 sierpnia myślę, że zadecydował podniosły, sakralny moment: Święto Matki Boskiej Zielnej. Tego dnia po ulicach chodziły pochody z obrazami, krzyżami, modlące się o zwycięstwo. I kiedy zwycięstwo się stało, uznano, że to właśnie dzięki tym modłom i wstawiennictwu Matki Boskiej – tłumaczy.
Bitwa Warszawska 1920 – film edukacyjny/YouTube IPNtvPL
– Zresztą trudno wybrać jeden moment, gdyż w zasadzie Bitwa Warszawska zaczyna się od 13 sierpnia, kiedy przez Rosjan zostaje zajęty Radzymin, a kończy się 18-19 sierpnia walkami o Płock i ostatecznym odrzuceniem Rosjan od linii Wisły – wskazuje dr Urbankowski.
Ważny element większej batalii
Nie oznacza to, że 15 sierpnia nic się nie działo. Wręcz przeciwnie: zaczęło się już o godz. 1 w nocy od ataku por. Stefana Pogonowskiego pod Wólką Radzymińską. To było słynne uderzenie w bok rosyjskich oddziałów, które wywołało popłoch w oddziałach przeciwnika.
Bitwa Warszawska 1920 – film animowany/YouTube IPNtvPL
– Tenże 15 sierpnia kończy się ok. godz. 23 ostatecznym odbiciem Rosjan i odbiciem na stałe Radzymina. I być może Bitwa Warszawska powinna być nazwana bitwą pod Radzyminem – wyjaśnia Trójkowy gość. – Natomiast było to elementem dużo większej batalii nie tylko wojskowej, ale także kulturowej – dodaje.
Lekcje historii – Bitwa Warszawska/YouTube HISTORY Polska
Ponadto w audycji
- Wojciech Kirejczyk z Fundacji Niepodległa - o wydarzeniach z okazji 101. rocznicy Bitwy Warszawskiej;
- Jacek Bardan i Janusz Radwański z Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej – o ludowych tradycjach związanych ze świętem Matki Boskiej Zielnej.
***
Tytuł audycji: Leniwe przedpołudnie
Autorka audycji: Anna Popek
Goście: dr Bohdan Urbankowski (filozof, pisarz, autor książki "Józef Piłsudski: marzyciel i strateg"), Wojciech Kirejczyk (Fundacja Niepodległa), Jacek Bardan i Janusz Radwański (Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej)
Data emisji: 15.08.2021
Godzina emisji: 10.08
pr