"Nie ma jednego spojrzenia na historię"
Punktem wyjścia do dyskusji o pamięci historycznej był film Akira Kurosawy "Rashōmon", w którym popełnioną zbrodnię każdy z 4 bohaterów pamięta opowiada inaczej. Jednocześnie każdy z nich mówi prawdę.
Debata "Genealogie pamięci”. Uczestnicy konferencji porównali procesy pamięci społecznej o przemocy i traumie w XX wieku w różnych regionach świata.
Foto: fot. Piotr Drańko/ archiwum Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność
Dlatego istotne jest uświadomienie sobie, że nie ma jednego widzenia historii. - To ważne nie tylko z punktu widzenia historii, ale także życia społecznego - deklaruje profesor Carol Gluck. W ocenie profesor Elizabeth Jelin taki punkt widzenie jest jednak zbyt idealistyczny, gdyż historia jest polem walki nie tylko historycznej, ale także politycznej i społecznej. - Wielość prawd nie zdaje egzaminu. Zawsze ktoś narzuca swoją wersję historii - zauważa profesor z Argentyny.
Csaba Kiss, węgierski badacz zajmujący się europejskimi regionami zamieszkanymi przez ludność mieszaną, podkreśla, że przedstawienie prawd obu stron, obu narodów jest podstawą do zrozumienia historii danego miejsca. Wagę historii dialogowej podkreśla także prof. Stefan Trobest, jak zaznacza to dobrze brzmi, jednak czasem dialog kończy się walką na pięści. Jak przypomina pamięć dialogiczna nie jest czarno-biała, po obu stronach są różne odcienie, im więcej ich uwzględnimy tym łatwiej o zrozumienie.
O tym między innymi debatowali w Trójce uczestnicy, zorganizowanej przez Europejską Sieć "Pamięć i Solidarność", Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, Szkołę Wyższą Psychologii Społecznej oraz Freie Universität Berlin, konferencji "Regiony Pamięci. Europa Środkowo-Wschodnia w perspektywie porównawczej": profesor Carol Gluck (USA), profesor Elizabeth Jelin (Argentyna), prof. Csaba Kiss (Węgry), prof. Stefan Trobest (Niemcy) i prof. Jan Rydel.
Rozmowa międzynarodowych specjalistów uświadamia, że nasze spory (wewnątrz Polski i z naszymi sąsiadami) nie są w perspektywie globalnej czymś wyjątkowym. Na fragmenty tej intrygującej wymiany zdań, która miała miejsce w poniedziałek (26 listopada) w Muzycznym Studiu Polskiego Radia im. Agnieszki Osieckiej, gorąco Państwa zapraszają realizatorzy audycji – Sylwia Héjj, Zofia Sylwin i Jerzy Sosnowski.