"Były kwiaty dla Gagarina, a Walentyna twista ma". O piosence "Wala twist"

Muzyka w PRL-u była czymś znacznie więcej niż tylko rozrywką. Bywała narzędziem propagandy, językiem buntu, sposobem na odreagowanie szarej codzienności, przestrzenią wolności i miejscem, w którym rodziły się marzenia o świecie po drugiej stronie żelaznej kurtyny. To właśnie tę historię opowiada najnowsza wystawa "Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle" w Muzeum Historii Polski w Warszawie. Przy ekspozycji pracował między innymi dziennikarz Trójki Piotr Metz.

Historię tych piosenek poznajemy także w nowym cyklu Michała Margańskiego "Ponad czasem". Tym razem dziennikarz opowiedział o "Wala twist" - utworze, który wykonywał między innymi zespół Filipinki. 

Posłuchaj audycji Trójki:

• "Ponad czasem": Michał Margański o piosence "Wala twist"
• "Dobrego dnia!" - wszystkie wydania audycji

"Wala twist". O utworze Filipinek w cyklu "Ponad czasem"

Walentyna, Walentyna
Już gwiazd kraina ją dobrze zna
Były kwiaty dla Gagarina
A Walentyna twista ma!

Walentyna, Walentyna
To pierwsza w świecie podniebna miss
Jej imieniem więc się zaczyna
Najnowszy "Walentyna Twist"

Jak tłumaczył Margański, "Wala twist" to żartobliwy hymn na cześć pierwszej kobiety w kosmosie - radzieckiej kosmonautki Walentyny Tierieszkowej, która poleciała w kosmos 16 czerwca 1963 roku. Bohaterka piosenki opowiadała o swojej wyprawie w kosmos tak: - Nasza grupa, grupa kobiet, kosmonautek, przygotowywała się do lotu razem z zespołem męskim, w którym był Walerij Bykowski. Już na samym początku przeszłyśmy bardzo intensywną zaprawę, ale to wszystko było głupstwem w porównaniu z tym, co czekało nas w okresie bezpośrednich przygotowań do lotu kosmicznego. Bezlitośnie kręcono nas na wirówkach, poddawano silnym przeciążeniom, smażono w komorach wysokich temperatur.

Wyścig kosmiczny

- W pierwszej połowie lat 60. Filipinki, czyli zespół Jana Janikowskiego, odniósł nieprawdopodobny sukces, publikując "Walę twist" na minialbumie wytłoczonym na siedmiocelowym winylu. W sumie EP-ka zawierała cztery utwory i, co nieprawdopodobne, płyta sprzedała się w nakładzie ponad 250 tysięcy sztuk - mówił dziennikarz Trójki. Piosenkę nagrała też Karin Stanek.

Wyścig kosmiczny, czyli współzawodnictwo Stanów Zjednoczonych i ZSRR trwał około dwudziestu lat. Wtedy na porządku dziennym w ZSRR przekazywano negatywny przekaz ukazujący porażki Amerykanów - w przeciwieństwie oczywiście do radzieckich osiągnięć wspieranych piosenkami o pierwszej kobiecie w kosmosie. Znaczenie miało także to, jak nazywano "kosmicznych podróżników". W Związku Radzieckim mówiono kosmonauta albo kosmonautka. W Stanach Zjednoczonych - astronauta i astronautka.

Kolejne odcinki "Ponad czasem" ukazują się w ramach audycji "Dobrego dnia!" od poniedziałku do czwartku, od godziny 9 do 12. 

• Muzyczna podróż do lat 80. O "Autobiografii" Perfectu w nowym cyklu Trójki
• Nowa wystawa w Muzeum Historii Polski. O muzyce w czasach PRL
• Nowe-stare przedpołudnie. "Dobrego Dnia!" ponownie w Trójce

Ewelina Kołaczek