46. rocznica Sierpnia '80 w Gdańsku

Od 29 do 31 sierpnia Europejskie Centrum Solidarności, działające na postoczniowym terenie w Gdańsku, świętowało 46. rocznicę podpisania Porozumień. Jednym z punktów programu były spacery po Wystawie Stałej. Szczególne, bo przewodnikami byli m.in. uczestnicy wydarzeń sprzed 46 lat, a wśród nich - Henryka Krzywonios-Strycharska oraz Chris Niedenthal.

46. rocznica Sierpnia '80 w Gdańsku

Henryka Krzywonos-Strycharska

Foto: Barbara Marcinik/Polskie Radio

Henryka Krzywonos-Strycharska, słynna "tramwajarka", podzieliła się z nami wspomnieniami i osobistymi refleksjami. To ona, motornicza, zatrzymała 15 sierpnia swój tramwaj nr 15 w okolicach Opery Bałtyckiej w Gdańsku 15 sierpnia 1980 roku, wspomagając stoczniowców, którzy rozpoczęli strajk. To jest zarazem opowieść o przyjaźni, miłości i o odwadze mimo strachu. Jej proste słowa "Ten tramwaj dalej nie pojedzie" przeszły do historii.


Chris Niedenthal, syn polskich emigrantów wojennych, fotograf i fotoreporter, wtedy brytyjski, który zasłynął zdjęciem "Czas Apokalipsy" z początku stanu wojennego. W sierpniu 1980 roku przybył do Stoczni Gdańskiej w drugim dniu strajku. Nieświadom jeszcze wagi tego, co się dzieje, wykonał prawdopodobnie pierwsze zdjęcie strajkujących. Do Stoczni powrócił teraz i 31 sierpnia 2026 roku w gronie sześciorga osób otrzymał Odznakę Solidarności oraz Praw Człowieka ECS.

Pani Henryka oraz Chris należą do ostatnich uczestników oraz świadków wydarzeń sprzed 46 lat. Reporterskie nagrania z nimi przedstawimy w tym wydaniu "Trójki pod Księżycem".

Natomiast gościem specjalnym na żywo w studiu Trójki będzie Konrad Imiela, dyrektor Teatru Muzycznego Capitol we Wrocławiu, reżyser "Kościuszki", pierwszej premiery nowego sezonu w Capitolu.

Przywołamy więc przy okazji dwa rozdziały z naszej historii, wydarzenia z dwóch odległych epok, ale łączy je idea walki o wolność. Tak zaczynamy wrzesień 2026, w czasie, kiedy o zagrożonej znów wolności przychodzi nam myśleć.


Teatr Capitol "Kościuszko", reż. Konrad Imiela Teatr Capitol "Kościuszko", reż. Konrad Imiela

W cyklu "Słowa, Słowa, Słowa" posłuchamy piosenek dobranych do haseł: obcy, fundament, lekcja, pamięć. A w cyklu "Między Słowami" przytoczymy głosy z wakacyjnych "Listów na M".

Do "Trójki pod Księżycem" w piątek (4 września), tradycyjnie tuż po północy, zapraszają Barbara Marcinik i Michał Żołądkowski.


Barbara Marcinik/Piotr Radecki