Gdula: Szekspir już 400 lat temu widział to, z czym musimy borykać się dzisiaj

Maciej Gdula najczęściej kojarzony jest ze swoją rolą w polityce - w roku 2019 został wybrany na posła, a w latach 2023-2025 był wiceministrem nauki. Z wykształcenia jest socjologiem z pokaźnym dorobkiem naukowym, jest doktorem habilitowanym nauk społecznych i nauczycielem akademickim.

Posłuchaj podcastu Trójki:

• Szekspir o współczesnej władzy i polityce. Rozmowa z Maciejem Gdulą
• Wszystkie odcinki podcastu "Źródła europejskie"

Do jego najbardziej popularnych publikacji należą między innymi "Trzy dyskursy miłosne" (2009), "Style życia i porządek klasowy w Polsce" (wspólnie z Przemysławem Sadurą, 2012) czy "Nowy autorytaryzm" (2018). 

Maciej Gdula gościem w podcaście "Źródła europejskie"

W tym roku ukazała się nowa książka Macieja Gduli - "Jak uniknąć tragedii? William Szekspir a świat współczesny". To właśnie ta publikacja stała się inspiracją do rozmowy o Szekspirze w podcaście Agnieszki Lichnerowicz "Źródła europejskie".

Jak Szekspir tłumaczy współczesny świat

Jak dramaty sprzed 400 lat pomagają zrozumieć dzisiejszą politykę, naturę przywództwa i wyzwania współczesności? - Sięganie do Szekspira to często olśnienie. On już 400 lat temu widział to, z czym musimy borykać się dzisiaj - mówił Maciej Gdula.

- Minęło 400 lat, ale pewne rzeczy się nie zmieniają. Szekspir opisuje paniki moralne na przykładzie Wiednia w wieku XVI-XVII, a dziś paniki moralne mamy w internecie. Mam takie poczucie, że to jest wciąż aktualne - mówił gość Agnieszki Lichnerowicz.

"Zimowa opowieść" i "Kupiec wenecki"

Dziennikarka Trójki zapytała też o najbardziej inspirujące - według Macieja Gduli - teksty Szekspira. - To bardzo trudne pytanie, bo to jest też pytanie: "Który dramat Szekspira chcesz ze sobą wziąć na bezludną wyspę?" - przyznał Gdula. Gość Trójki wskazał dwa tytuły. 

- "Zimowa opowieść" jest dla mnie najbardziej poruszającym dramatem. To historia rozpadu więzi między małżonkami, śmierci dziecka spowodowanego zazdrością ojca. Później jest pojednanie między małżonkami po odnalezieniu zaginionej córki. To jest sztuka, która na mnie bardzo działa. Tam dzieje się coś niezwykle ważnego. Szekspir pokazuje wielką siłę człowieka w odnawianiu relacji społecznych, w przebaczaniu. To nie jest utwór, który jest najlepszy, jeżeli chodzi o fabułę, nie jest najlepszy, jeżeli chodzi o poezję, ale jest bardzo poruszający - mówił gość trójkowego podcastu. 

- Jeśli chodzi o wybór "intelektualny", to wybrałbym chyba "Kupca weneckiego". To niezwykle złożona, bardzo ciekawa sztuka. Jest o nowoczesności, o porządku, w którym ważny jest pieniądz i prawo, a nie miecz i dziedziczenie. Jest bardzo dużo różnych splątanych tożsamości. To też sztuka o państwie i mniejszościach. Jest Antonio, który ukrywa swoją homoseksualność i związek z Basaaniem i jest mniejszość żydowska. Jest nienawiść między tymi mniejszościami. Myślę, że to jest bardzo ważne. To nie jest tylko tekst o tym, że większość gnębi mniejszość. To jest też o tym, jak mniejszości gnębią się nawzajem. Jakie tutaj mogą być bardziej skomplikowane relacje. I to jest też moim zdaniem coś, o czym zwłaszcza te progresywne środowiska, z którymi też ja się identyfikuję jednak, nie chcą mówić - opowiadał Gdula. 

Cała rozmowa z Maciejem Gdulą

Kto jest kim w dzisiejszej polityce? Dlaczego bliżej nam do Króla Lira niż Hamleta? Czy polityka to gra jednostek, a nie programów? Jakie są mechanizmy władzy - co różni zdobycie władzy od umiejętności rządzenia oraz jak przypadki Ryszarda III i Ryszarda II tłumaczą poparcie dla liderów łamiących zasady? Czy humanistyczna literatura i teatr mogą pomóc nam uniknąć kryzysów w czasach wielkich zmian społecznych i politycznych? 

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy z Maciejem Gdulą. Można znaleźć ją na naszym YouTubie i na stronie podcastowej Trójki. 

Historia europejskich idei

Podcast Agnieszki Lichnerowicz "Źródła europejskie" jest europejskiej tożsamości, czyli o tym co czyni nas Europejczykami i jak sobie tę europejskość opowiadamy. Są więc to rozmowy o wydarzeniach historycznych, literaturze i religii, filozofach i ideologiach oraz sporach politycznych i pamięci. W czasach przemian i zawieruch warto wiedzieć na czym stoimy i co nas łączy (oraz dzieli).

Kolejne odcinki podcastu "Źródła europejskie" pojawiają się co tydzień w środę na stronie podcastowej Polskiego Radia i w serwisie YouTube.

Czytaj także:

• Czy Karol Marks był marksistą? Rozmowa z Mikołajem Ratajczakiem
• O europejskości, lewicy i prawicy. Prof. Andrzej Leder w podcaście Trójki
• "Interesował się wszystkim". Prof. Adam Lipszyc o Walterze Benjaminie

Ewelina Kołaczek