Olga Tokarczuk w "Klubie Trójki" o terytorium, migracjach i tożsamości

Organizatorzy XII Festiwalu Góry Literatury przygotowali ponad 170 wydarzeń, zapowiedzieli blisko 240 gości. Trójka jest patronem medialnym Festiwalu. Tematem przewodnim wydarzenia będą Terytoria. - Przyjrzymy się temu pojęciu na różne sposoby, często dalekie od jednoznaczności i oczywistości - zapowiadają organizatorzy.

• Klub Trójki Olga Tokarczuk o tożsamości Dolnego Śląska i Ziem Odzyskanych. Audycja Michała Nogasia
• Plik Tekstowy. Aneta Pawłowska-Krać - "Milion myśli naraz. O dorosłych z ADHD"

Bigrafia Tokarczuk pełna wędrówki po nowych terytoriach

Olga Tokarczuk na poczatku sławnego wykładu, który wygłosiła w grudniu zeszłego roku na konferencji "Tu jest Polska" w Wałbrzychu mówiła o terytorium jako zjawisku złożonym: "Urodziłam się kilkanaście lat po wojnie w Sulechowie (Züllichau) na północnych krańcach historycznego Śląska. Przez pierwszą dekadę życia mieszkałam w Klenicy (Kleinitz) na ziemi lubuskiej, a potem w Kietrzu (Katscher) na Śląsku Opolskim. Później na sześć lat wyjechałam na studia do Warszawy i była to wyprawa nie tylko do innej strefy klimatycznej i środowiskowej, ale także do krainy nieznanych mi wcześniej niuansów mowy. Następnie wróciłam do Wrocławia (Breslau) i Wałbrzycha (Waldenburg), żeby w końcu znaleźć swoje miejsce w okolicach Nowej Rudy (Neurode)" Próba zrozumienia szczególnego charakteru Ziem Zachodnich i Północnych oraz ich powojennych losów będzie nam oczywiście towarzyszyć przez cały festiwal - wskazują.

Terytorium jako określony porządek

Czym dla Olgi Tokarczuk oznacza Terytorium, hasło tegorocznego festiwalu? - Terytorium to jest
uzgodniony przez ludzi porządek przestrzeni pokryty granicami, nazwany i opisany, funkcjonujący politycznie, społecznie, tożsamościowo - mówiła noblistka Michałowi Nogasiowi w "Klubie Trójki".

- Terytorium jest biegunem pewnego continuum podejścia człowieka do przestrzeni, ponieważ po
drugiej stronie terytorium w opozycji jest coś, co nazywam teruarem (terroir), a mianowicie obszarem,
który jest głęboko zakorzenionym symbolicznie, metaforycznie, biologicznie w umyśle i ciele
człowieka - wyjaśniała Olga Tokarczuk.

Zdaniem pisarki, terroir to jest w istocie to, do czego należymy, co nas buduje, co sprawia, że czujemy
się bezpiecznie, co sprawia, że traktujemy przestrzeń, obszar jako swój dom, co wpływa na
nasze poczucie tożsamości, wartości i naszą ogólną identyfikację ze światem.

Nowa powieść noblistki o potrzebie przynależności do terytorium

Skąd u pisarki zainteresowania tymi kwestiami? - Jest to bezpośrednio związane z ostatnimi kilku latami pracy nad powieścią, która się za chwileczkę ukaże i która dotyczy próby opisania
fenomenu przynależności człowieka do jakiegoś, no właśnie, terytorium czy terroiru - tłumaczyła Tokarczuk. Pisarka opowiadała, że w najnowszej powieści stworzyła bardziej terroir niż terytorium. Opisała budowanie się więzi z nową przestrzenią. - Dotyczy to zwłaszcza Dolnego Śląska i tych wielkich przesiedleń największych w Europie w XX wieku, które miały miejsce po drugiej wojnie światowej - dodała gościni "Klubu Trójki"

Michał Nogaś rozmawiał również z Karoliną Ćwiek-Rogalską i Tomaszem Grabowskim, autorami książek o tożsamości dolnośląskiej, historiach odzyskiwania i utraty oraz o Ziemiach Zachodnich jako kolebce polskiej wersji liberalizmu.

Izabela Dudkiewicz