Zmontowała ponad sto filmów. Halina Prugar-Ketling laureatką Platynowych Lwów

- Jestem zaszczycona decyzją przyznania mi Platynowych Lwów za całokształt mojej ciężkiej pracy. Przyjmuję tę nagrodę z wielkim szacunkiem. Starałam się, aby filmy, które wychodziły spod moich rąk, odbierane były przez widza tak, jak ja je chciałam widzieć. Niektóre wymagały szybkiego tempa, a inne subtelnego opowiadania. Ale zawsze musiały być czytelne i budzić emocje - komentuje laureatka, Halina Prugar-Ketling.

Posłuchaj audycji Trójki:

• "Trójkowo, filmowo": Relacja z 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni
• Informacje o najważniejszych wydarzeniach filmowych w audycji "Fajny film"

Wybór laureatki komentuje reżyser Łukasz Ronduda, przewodniczący rady programowej FPFF: - Pani Halina Prugar-Ketling to legenda, to tytanka polskiego kina. Trudno inaczej określić osobę, która od lat 50. XX wieku systematycznie pracowała z najwybitniejszymi autorami polskiego kina. Ford, Żuławski, Zaorski, Konwicki, a w szczególności Wajda, zawdzięczają jej ostateczny kształt swoich najwybitniejszych filmów. Najwyższy czas, aby olbrzymi wkład pani Haliny w historię polskiego kina artystycznego został zauważony i doceniony. Co więcej, Platynowe Lwy dla nestorki i artystki montażu filmowego podkreślają wagę tej profesji i jej kluczowe znaczenie w procesie powstawania filmów. Montażyści i montażystki obecnie zaczynają się emancypować i walczyć o należne im prawa. Ta nagroda wspiera również ich wysiłki.

Halina Prugar-Ketling

Halina Prugar-Ketling (ur. 1929) to jedna z najwybitniejszych polskich montażystek filmowych, związana z kinem od początku lat 50. XX wieku. W ciągu ponad czterdziestu lat pracy zmontowała przeszło sto filmów dokumentalnych, fabularnych i produkcji telewizyjnych. Współpracowała z kanonicznymi twórcami polskiego kina, m.in. z Aleksandrem Fordem, Januszem Morgensternem, Romanem Polańskim, Jerzym Skolimowskim, Andrzejem Żuławskim, Januszem Zaorskim, Januszem Kijowskim, Filipem Bajonem i przede wszystkim z Andrzejem Wajdą, z którym blisko współpracowała od końca lat 60. i zmontowała takie arcydzieła tego reżysera, jak "Wszystko na sprzedaż" (1968), "Brzezina" (1970), "Wesele" (1972), "Ziemia obiecana" (1974), "Człowiek z marmuru" (1976), "Bez znieczulenia" (1978), "Panny z Wilka" (1979), "Człowiek z żelaza" (1981) czy "Danton" (1982).

Jest również autorką montażu wybitnych filmów innych reżyserów, takich jak "Piątka z ulicy Barskiej" (1953) i "Ósmy dzień tygodnia" (1958) Aleksandra Forda, "Nóż w wodzie" (1961) Romana Polańskiego, "Bariera" (1966) Jerzego Skolimowskiego, "Trzecia część nocy" (1971) Andrzeja Żuławskiego czy "Piłkarski poker" (1988) Janusza Zaorskiego.

Początki kariery

Jej kariera rozpoczęła się w Wytwórni Filmów Dokumentalnych przy realizacji Polskiej Kroniki Filmowej. Początkowo pracowała jako asystentka montażu Wacława Kaźmierczaka, później Wojciecha Jerzego Hasa, następnie samodzielna montażystka filmów dokumentalnych i fabularnych. Za swoje osiągnięcia otrzymała znaczące wyróżnienia: indywidualną Nagrodę Przewodniczącego Komitetu do spraw Radia i Telewizji za montaż serialu Polskie drogi (1978), Brązowy Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2016) oraz Nagrodę Stowarzyszenia Filmowców Polskich za wybitne osiągnięcia artystyczne (2023).

Dorobek Haliny Prugar-Ketling zajmuje trwałe miejsce w historii polskiej kinematografii. W znaczącym stopniu współtworzyła język montażu w polskim kinie powojennym. Doświadczenie zdobyte przy montażu kronik i filmów dokumentalnych ukształtowało jej wyjątkowe wyczucie rytmu, dramaturgii i narracji. Sama podkreśla, że montaż jest procesem "ponownego pisania" filmu - to w montażowni dzieło zyskuje emocjonalny sens i właściwe tempo. Dobry montaż pozostaje niewidoczny, podporządkowując każde cięcie prawdzie emocjonalnej i wewnętrznej logice opowieści. Kluczowe znaczenie ma dla niej intuicja, umiejętność wyboru odpowiedniego ujęcia oraz ścisła współpraca z reżyserem, oparta na dialogu i wzajemnym zaufaniu. Tak właśnie wyglądała współpraca z Andrzejem Wajdą, dla którego Halina Prugar-Ketling była twórczym partnerem.

Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni

Podczas Festiwalu odbędą się wydarzenia wokół twórczości laureatki. Wyświetlony zostanie film "Panny z Wilka" Andrzeja Wajdy - tytuł wybrany przez samą Prugar-Ketling, jako przykład jej ulubionej realizacji. A krytyk filmowy Łukasz Knap i montażysta Rafał Listopad poprowadzą w imieniu laureatki masterclass, w ramach którego przyjrzą się jej twórczości z kilku perspektyw: biograficznej, artystycznej i warsztatowej. Opowiedzą o jej życiu, metodzie pracy, stylu montażu oraz szczególnej roli, jaką odegrała w kształtowaniu języka polskiego kina.

Choć laureatka nie będzie mogła uczestniczyć w wydarzeniu osobiście, masterclass stanie się formą spotkania z jej głosem, doświadczeniem i dorobkiem. Spotkanie ilustrowane będzie fragmentami najważniejszych filmów, które montowała, a także fragmentami rozmowy przeprowadzonej przez Łukasza Knapa z artystką w ramach cyklu "Notacje archiwalne" realizowanego dla Stowarzyszenia Filmowców Polskich.

51. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni odbędzie się w dniach 21-26 września 2026 roku.