Artyści z całego świata na III Festiwalu Sztuk Performatywnych "Opowieści"

Międzynarodowy Festiwal Sztuk Performatywnych "Opowieści" narodził się w roku 2023 i był częścią projektu "Opowieści. Świat jest bardziej skomplikowany niż nasze prawdy o nim" - interdyscyplinarnego wydarzenia artystyczno-edukacyjnego w obszarze współczesnych sztuk wizualnych, w tym sztuk performatywnych. Projekt realizowany był przez Muzeum Mazowieckim w Płocku i Kunstbanken Center for Contemporary Art w Hamar pod patronatem twórczości Franciszki i Stefana Themersonów. Nawiązanie do Themersonów wynikało zarówno z linii programowej Muzeum Mazowieckiego (które w 2021 r. otworzyło Galerię Themersonów), jak również z uniwersalności myśli i dorobku artystycznego tej pary w kontekście współczesnej sztuki. W roku 2025 Muzeum Mazowieckie w Płocku kontynuowało ideę "Opowieści" i zorganizowało drugą edycję festiwalu. Teraz nadchodzi czas na trzecią odsłonę.

"By dojść do źródła, trzeba płynąć pod prąd"

Przez trzy dni pod koniec lipca (24-26 lipca) Płock stanie się międzynarodową stolicą sztuk performatywnych, goszcząc twórców z 15 krajów całego świata: Polski, Szwajcarii, Kuby, Belgii, Włoch, Niemiec, Słowacji, Boliwii, Ukrainy, Senegalu, Hiszpanii, Holandii, RPA, Australii i Wlk. Brytanii. A w programie "Opowieści" znajdą się, jak zapowiadają organizatorzy, działania artystów należących do najciekawszych i najbardziej cenionych osobowości obszaru sztuk performatywnych.

Mottem tegorocznej edycji będzie zdanie "By dojść do źródła, trzeba płynąć pod prąd", pochodzące ze zbioru "Myśli nieuczesane" Stanisława Jerzego Leca. Myśl ta przyświeca sztuce i działaniom artystów, jako obszarowi funkcjonującemu na specjalnych prawach w naszych społeczeństwach. To sztuka otwiera na to "inne", obdarzone wartościami coraz mniej obecnymi w życiu codziennym. Aby osiągnąć głębokie zrozumienie lub odkryć coś wartościowego, trzeba podjąć wysiłek i iść pod prąd, podążać własną, czasem trudniejszą drogą, miast poddawać się nurtowi powszechnie przyjmowanych opinii.

Artyści z 15 krajów całego świata

Wśród gości płockiego festiwalu będą m.in. Verena Stenke i Andrei Pagnes, czyli włosko-niemiecki duet VestAndPage uznawany za jedną z najważniejszych formacji europejskiej sztuki performansu. Artyści poprowadzą także warsztaty poprzedzające festiwal, a efektem tych spotkań, zaplanowanych na 20-23 lipca, będzie performans, który następnie zostanie zaprezentowany publiczności.

Podczas "Opowieści" wystąpią również Giovanna Miralles z Boliwii, która wprowadzi widzów w świat inspirowany ceremoniami Majów oraz kubańsko-belgijska artystka Lázara Rosell Albear z solowym koncertem połączonym z projekcją wideo. Wśród zagranicznych gości znajdą się też tacy artyści, jak ukraiński kolektyw GALAS (Vlad Gryn i Taras Gembik), holenderski duet Steef Kersbergen i Caro Ruoff, Viktor Fucek ze Słowacji, Sara Simeoni z Włoch oraz Mamadou Góo Bâ z Senegalu, który przedstawi projekt stworzony wraz z kompozytorem i pianistą improwizującym Andrzejem Rejmanem.

Performerki i performerzy z Polski

Podczas festiwalu pokazane zostaną także półgodzinny film "Jak rozumieć świat" Louisiana Channel, przybliżający sylwetkę artysty z RPA Williama Kentridge’a oraz łącząca wideo, tkaninę i autorską technikę fotograficzną biochromu instalacja Renaty Buziak z Australii. Polską scenę reprezentować będą legenda polskiej sztuki performansu Ewa Zarzycka, Grażyna Chmielewska - uznana tancerka butoh, a także obdarzona niezwykłym głosem Ola Kozioł. Autorskie działania zaprezentują również Urszula Ziemkiewicz, Jagoda Kwiatkowska, Kornelia Ciejka, Łukasz Horbów, Maciej Kryński, Agata Szuba, Karol Górski i Julia Borowiecka.

Kuratorką III Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Performatywnych "Opowieści", jest, podobnie jak w poprzednich edycjach, Małgorzata Sady - tłumaczka tekstów z dziedziny sztuki współczesnej, literatury i filozofii, autorka filmów dokumentalnych i animowanych, a także artystka performatywna. To również założycielka niezależnej oficyny "Gaberbocchus w Polsce", nawiązującej do wydawnictwa prowadzonego przez Stefana i Franciszkę Themersonów w Londynie, w której od 2002 r. publikuje "Utwory rozrzucone" obojga artystów, z którymi łączyła ją przyjaźń.

Płockie korzenie Themersonów

Płock jest rodzinnym miastem Stefana Themersona (1910-1988), awangardowego prozaika, twórcy teorii poezji semantycznej, fotografii i filmów eksperymentalnych. Z Płockiem związana była również Franciszka (1907-1988), żona Stefana, malarka, rysowniczka, ilustratorka i scenografka. W 1938 r. oboje wyjechali do Francji, a do Anglii, gdzie od 1942 r. Stefan współpracował z Ministerstwem Informacji i Dokumentacji RP w Londynie. Powstał wtedy eksperymentalny film antywojenny "Calling Mr. Smith".

W 1948 r. Themersonowie otworzyli oficynę wydawniczą Gaberbochus Press, którą prowadzili w Londynie do 1979 r. W latach 1957-1959 organizowali tam otwarte spotkania w formule common room, czyli dyskusje i wymiany poglądów artystów oraz naukowców. Stefan jest autorem powieści, opowiadań i esejów. Do wielu jego utworów ilustracje tworzyła Franciszka, która była także autorką scenografii i kostiumów do sztuk teatralnych.

W płockim Muzeum Mazowieckim znajduje się z kolei Galeria Themersonów. Prezentowane są tam m.in. obrazy, rysunki, fotogramy i fotografie, a także fragmenty filmów i przedmioty, które służyły obojgu artystom do pracy oraz były związane z ich życiem osobistym. W mieście od wielu już lat odbywa się także, organizowany przez Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki, Festiwal Themersonów, poświęcony ich twórczości.

III Festiwal Sztuk Performatywnych "Opowieści" odbędzie się w Płocku w dniach 24-26 lipca. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie internetowej wydarzenia oraz w mediach spolecznościowych.

 

mat. prasowe/PAP/Piotr Radecki