Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu

Architektura to budowanie relacji – między budynkami a ich otoczeniem oraz między ludźmi, którzy ją tworzą i z niej korzystają. Wystawa przyjmuje tę perspektywę i opowiada o architekturze przez pryzmat lokalnych i międzynarodowych sieci kontaktów, więzi zawodowych oraz przyjaźni wystawianych na próbę przez historię i polityczne wybory. Ukazuje siłę i kruchość tych powiązań w niepewnych czasach.

Głównymi bohaterkami wystawy są dwie architektki – Barbara Brukalska (1899–1980) i Helena Syrkus (1900–1982). Związane z awangardową grupą Praesens oraz Międzynarodowymi Kongresami Architektury Nowoczesnej (CIAM), należały do najważniejszych twórczyń europejskiego modernizmu. Ich biografie, rozwijające się na tle pełnego geopolitycznych zawirowań XX wieku, biegną równolegle i wielokrotnie się przecinają, by pod wpływem osobistych decyzji przyjąć odmienne kierunki.

Wystawa prezentuje sylwetki obu architektek i ich dorobek poprzez fotografie, rysunki i filmy, z których wiele pokazywanych jest publicznie po raz pierwszy. Nie jest to jednak klasyczna wystawa monograficzna. Historie Brukalskiej i Syrkus są punktem wyjścia do refleksji nad losami awangardy w Europie Środkowej w burzliwym XX wieku, a także nad architekturą jako dziedziną relacyjną opartą na przepływie ludzi i idei. Tę perspektywę rozwijają stworzone specjalnie na tę wystawę współczesne prace artystyczne – kompozycja dźwiękowa Barbary Kingi Majewskiej oraz tkanina Alicji Bielawskiej, w których splatają się ponownie architektki i ich historie.

Materiały prezentowane na wystawie pochodzą z kolekcji polskich i zagranicznych instytucji, w tym głównie ze zbiorów Muzeum Architektury we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, gta Archiv ETH Zurich, Bauhaus-Archiv Berlin, RKD-Netherlands Institute for Art History i Muzeum Narodowego w Warszawie, oraz ze zbiorów prywatnych.

SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu

26.06 - 04.10.2026
Muzeum Architektury we Wrocławiu, ul Bernardyńska 7
Kuratorki: Małgorzata Jędrzejczyk, Aleksandra Kędziorek
Organizator: Instytut Pileckiego

Wystawa Sploty powstała w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego.

Wystawa Sploty powstała we współpracy z Muzeum Architektury we Wrocławiu – jedyną instytucją muzealną w Polsce poświęconą w całości historii architektury oraz architekturze współczesnej. Muzeum realizuje programy i wydarzenia adresowane do architektów, historyków i szerokiej publiczności. Przygotowuje wystawy poświęcone architekturze, a także sztuce użytkowej, malarstwu i grafice. Większości wystaw towarzyszą publikacje w formie opracowań naukowych, katalogów lub folderów. Muzeum współpracuje z władzami miasta przy ochronie i rewitalizacji architektonicznego dziedzictwa Wrocławia.

mat.prasowe/id