"Szklarki” w BWA Wrocław. Wystawa o ciele, tożsamości i przełamywaniu stereotypów

Szkło przez dziesięciolecia było materiałem kojarzonym przede wszystkim z męskim rzemiosłem. Wystawa "Szklarki. Ciało w materiale napięć”, prezentowana od 19 czerwca we wrocławskiej galerii SIC! BWA Wrocław, przygląda się temu dziedzictwu z nowej perspektywy. Trzy artystki wykorzystują medium szkła, by opowiedzieć o cielesności, płci, społecznych rolach i relacji człowieka z materią.

"Szklarki” w BWA Wrocław. Wystawa o ciele, tożsamości i przełamywaniu stereotypów

Szklarki w BWA Wrocław. Maja Kitajewska, Autoportret

Foto: mat.prasowe/BWA Wrocław

Od 19 czerwca do 20 września 2026 roku w galerii SIC! BWA Wrocław można oglądać wystawę "Szklarki. Ciało w materiale napięć”. Ekspozycja skupia się na twórczości trzech artystek: Marty Byrdziak, Mai Kitajewskiej oraz Sadhbh Mowlds. Ich praktyki artystyczne sytuują się na styku sztuki współczesnej, technologii i rzemiosła, a wspólnym mianownikiem pozostaje szkło, materiał o bogatej historii i silnych kulturowych skojarzeniach.

Posłuchaj audycji w Trójce:

Kuratorzy wystawy zwracają uwagę, że szkło nie jest jedynie tworzywem służącym do budowania form estetycznych. Staje się ono nośnikiem znaczeń związanych z ciałem, społecznymi oczekiwaniami oraz sposobami konstruowania tożsamości. Prezentowane prace pokazują, że materia może opowiadać o doświadczeniach jednostki równie skutecznie jak fotografia, film czy malarstwo.

Kobiety w świecie gorącego szkła

Jednym z głównych tematów ekspozycji jest historia pracy ze szkłem. Tradycyjnie proces formowania gorącego szkła wymagał działania zespołowego, dużej siły fizycznej i pracy przy piecach hutniczych. Przez wiele lat prowadziło to do utrwalenia przekonania, że jest to dziedzina zarezerwowana głównie dla mężczyzn.

Wystawa "Szklarki” podważa ten stereotyp. Artystki nie tylko korzystają z technologii szklarskich, ale również świadomie odnoszą się do historii tego medium i związanych z nim podziałów płciowych. Ich prace pokazują, że granice między "kobiecym” i "męskim” rzemiosłem są umową społeczną, którą można poddać krytycznej refleksji.

Ciało w stanie nieustannych przemian

Podtytuł wystawy "Ciało w materiale napięć” wskazuje na kolejny ważny wątek ekspozycji. Prezentowane prace koncentrują się na cielesności rozumianej jako przestrzeń nieustannych przemian.

Artystki wykorzystują właściwości szkła: jego kruchość, przezroczystość, elastyczność w stanie płynnym oraz podatność na deformacje, aby mówić o doświadczeniach związanych z tożsamością. 

Szkło okazuje się do tego wyjątkowo trafnym medium. Z jednej strony wydaje się trwałe, z drugiej pozostaje kruche i podatne na zniszczenie. Podobne napięcia towarzyszą współczesnym dyskusjom o tożsamości, płci czy społecznych rolach. Właśnie te zależności stają się jednym z najważniejszych tematów wystawy.

Trzy artystki, trzy perspektywy

W projekcie uczestniczą twórczynie reprezentujące różne doświadczenia i sposoby pracy ze szkłem. Marta Byrdziak oraz Sadhbh Mowlds związane są z praktyką pracy przy gorącym szkle i bezpośrednim kontaktem z płynną materią. Ich realizacje powstają w dynamicznym procesie wymagającym szybkich decyzji oraz współpracy z zespołem technicznym.

Maja Kitajewska z kolei wnosi do wystawy własną perspektywę artystyczną, poszerzając opowieść o relacje między materialnością szkła a doświadczeniem człowieka.

Łącznie na wystawie prezentowanych jest dziesięć prac. Wszystkie tworzą wielowątkową narrację o ciele, kulturze i historii materiału. Zamiast chronologicznej opowieści widzowie otrzymują przestrzeń do samodzielnego interpretowania relacji pomiędzy poszczególnymi obiektami.